Sunday, February 22, 2026

Ông Trump tuyên bố tăng thuế quan toàn cầu mới lên 15%
Dearbail Jordan
22 tháng 2 2026
BBC

Getty Images

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế toàn cầu 15%, tiếp tục chỉ trích phán quyết của Tòa án Tối cao khi bác bỏ các loại thuế nhập khẩu trước đó của ông.

Hôm 20/2, ông Trump cho biết sẽ thay thế các loại thuế bị tòa án bãi bỏ bằng mức thuế 10% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

Nhưng đến hôm 21/2 giờ Mỹ, ông tuyên bố trên Truth Social rằng mức thuế này sẽ được tăng lên mức tối đa dựa trên một đạo luật thương mại chưa từng được sử dụng.

Đạo luật đó cho phép các mức thuế mới này có hiệu lực trong khoảng năm tháng trước khi chính quyền phải xin sự chấp thuận của quốc hội.

Mức thuế 10% dự kiến ​​sẽ có hiệu lực vào ngày 24/2. Hiện chưa rõ liệu mức thuế 15% tăng lên cũng sẽ được áp dụng bắt đầu từ thời điểm đó hay không. BBC đã liên hệ với Nhà Trắng.

Mức thuế 15% mới – một giải pháp tạm thời theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 – đặt ra nhiều câu hỏi cho các quốc gia như Anh và Úc, những nước đã đồng ý thỏa thuận thuế quan 10% với Mỹ.

Ông Trump cho biết chính quyền của ông đã đưa ra quyết định tăng thuế sau khi xem xét phán quyết "lố bịch, diễn đạt kém và cực kỳ chống lại Mỹ về thuế quan được Tòa án Tối cao ban hành ngày hôm qua".

Trong phán quyết với tỷ lệ 6-3, các thẩm phán của tòa án cao nhất Mỹ nhận thấy rằng tổng thống đã vượt quá quyền hạn của mình khi ông áp dụng thuế quan toàn cầu trên diện rộng vào năm ngoái bằng cách sử dụng luật năm 1977 được gọi là Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Đọc nhiều nhất





Theo dữ liệu mới nhất của chính phủ, Mỹ đã thu được ít nhất 130 tỷ đô la tiền thuế quan bằng cách sử dụng IEEPA. Ngay sau phán quyết, Trump nói rằng ông "xấu hổ về một số thành viên của tòa án" và gọi các thẩm phán đã bác bỏ chính sách thương mại của ông là "những kẻ ngốc".

Phán quyết bãi bỏ thuế quan được đưa ra bởi ba thẩm phán theo khuynh hướng tự do của tòa án, Chánh án John Roberts, một thẩm phán bảo thủ do ông George W. Bush đề cử và hai thẩm phán do ông Trump đề cử: Amy Coney Barrett và Neil Gorsuch.

Ba thẩm phán bảo thủ, Clarence Thomas, Brett Kavanaugh và Samuel Alito, đã phản đối.

Thuế quan của ông Trump là một trụ cột quan trọng trong chính sách kinh tế của ông, mà ông cho rằng sẽ khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư và sản xuất hàng hóa tại Mỹ thay vì ở nước ngoài. Nhưng phán quyết của tòa án tối cao đánh dấu một sự kiềm chế đáng kể đối với quyền lực của ông và một đòn giáng mạnh vào chương trình nghị sự trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.

Tổng thống Mỹ lập luận rằng thuế quan của ông là cần thiết để giảm thâm hụt thương mại – lượng nhập khẩu vượt quá xuất khẩu – nhưng thâm hụt thương mại của Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục trong tuần này, tăng 2,1% so với năm 2024 và đạt khoảng 1,2 ngàn tỷ đô la.

Drew Greenblatt, chủ sở hữu của Marlin Steel Wire Products, một nhà máy sản xuất thép ở thành phố Baltimore, nói mình "rất thất vọng" về phán quyết của Tòa án Tối cao.

"Đây là một bước thụt lùi đối với những người nghèo ở Mỹ, những người có cơ hội vươn lên tầng lớp trung lưu với những công việc sản xuất tuyệt vời," ông nói với BBC.

Nhưng John Boyd, một nông dân trồng đậu nành đến từ bang Virginia và là người sáng lập Hiệp hội Nông dân Da đen Quốc gia, bình luận: "Đây là một chiến thắng lớn đối với tôi và là một thất bại lớn đối với tổng thống.

"Dù được nhìn nhận thế nào đi nữa, Tổng thống Trump đã thua trong việc này."

Tuy nhiên, Allie Renison, cựu cố vấn thương mại của chính phủ Anh và giám đốc tại SEC Newgate, nhận định: "Mặc dù có vẻ như đây là một ngày tốt lành cho thương mại tự do, nhưng tôi nghĩ rằng thương mại thực sự vừa trở nên phức tạp hơn nhiều."

Bà cho hay các doanh nghiệp hiện phải đối mặt với "một cách tiếp cận chắp vá hơn nhiều" đối với thuế quan dưới chính quyền Trump.

Điều đó có nghĩa là các doanh nghiệp Mỹ sẽ phải trả thuế suất 15% để nhập khẩu hầu hết hàng hóa vào Mỹ theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Nhưng một số sản phẩm sẽ được miễn trừ như khoáng sản quan trọng, kim loại và dược phẩm.

Trong khi đó, các mức thuế riêng biệt đối với thép, nhôm, gỗ và ô tô – được áp dụng bằng một đạo luật khác của Mỹ – vẫn được giữ nguyên, không bị ảnh hưởng từ phán quyết của Tòa án Tối cao.

Hôm 20/2, một quan chức Nhà Trắng cho biết các quốc gia trước đây đã đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ, Các nước, trong đó có Anh, sẽ phải đối mặt với mức thuế toàn cầu theo Mục 122 thay vì mức thuế mà họ đã đàm phán trước đó.

Tuy nhiên, các thỏa thuận của Anh về thép, nhôm, dược phẩm, ô tô và hàng không vũ trụ – chiếm phần lớn thương mại của nước này với Mỹ – không bị ảnh hưởng.

Chính phủ Anh cho biết họ kỳ vọng "vị thế thương mại ưu đãi của Anh với Mỹ" sẽ tiếp tục và rằng "việc Mỹ quyết định" liệu các thỏa thuận đó có còn hiệu lực hay không là "vấn đề mà Mỹ cần quyết định".

William Bain, người đứng đầu chính sách thương mại tại Phòng Thương mại Anh, cho hay mình lo ngại rằng phản ứng của tổng thống đối với phán quyết của Tòa án Tối cao "có thể gây bất lợi hơn cho các doanh nghiệp Anh".

Mức thuế nhập khẩu 15% mới là "xấu cho thương mại, xấu cho người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ" và sẽ "làm suy yếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu", người đứng đầu một nhóm doanh nghiệp Anh nói.

Trong bài phát biểu trước khi ông Trump công bố mức thuế mới 15%, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết Pháp sẽ thích ứng, đồng thời nói thêm rằng "các quy tắc công bằng nhất có thể liên quan đến sự tương hỗ, chứ không phải là chịu đựng các quyết định đơn phương".

Tương tự, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã cảnh báo về "mối nguy" của sự bất ổn ngày càng gia tăng xung quanh thuế quan.

Ông Merz tuyên bố sẽ hợp tác chặt chẽ với các nước EU khác để đưa ra lập trường chung trước chuyến đi sắp tới của ông tới Mỹ.

"Mối nguy lớn nhất đối với nền kinh tế của châu Âu và Mỹ là sự bất ổn thường trực về thuế quan. Và sự bất ổn này phải chấm dứt," ông Merz nói.

Play video, "Ông Tô Lâm đi Mỹ: Liệu có cơ hội để Washington hạ thuế hay coi Việt Nam là nền kinh tế thị trường?", Thời lượng 11,31
11:31
BBC: Play video   Ông Tô Lâm đi Mỹ: Liệu có cơ hội để Washington hạ thuế hay coi Việt Nam là nền kinh tế thị trường?

Phán quyết của Tòa án Tối cao cũng mở ra cơ hội cho người tiêu dùng và doanh nghiệp tìm kiếm khoản hoàn trả từ các loại thuế quan bất hợp pháp, mặc dù tòa án tối cao không đưa ra quyết định về việc có nên hoàn trả hay không.
Hôm 20/2, ông Trump cho hay việc hoàn trả sẽ không diễn ra nếu không có một cuộc chiến pháp lý, mà theo ông, có thể kéo dài nhiều năm. Các công ty và các nhóm thương mại đã tuyên bố sẽ tìm kiếm khoản hoàn trả như vậy.

Nhưng Neil Bradley, giám đốc chính sách của Phòng Thương mại Hoa Kỳ, nói: "Việc hoàn trả nhanh chóng các loại thuế quan không được phép sẽ có ý nghĩa đối với hơn 200.000 nhà nhập khẩu doanh nghiệp nhỏ ở nước này và sẽ giúp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ hơn trong năm nay."

Trong khi đó, Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia, đại diện cho hàng triệu doanh nghiệp Mỹ, đã kêu gọi các tòa án "đảm bảo một quy trình liền mạch để hoàn trả thuế quan cho các nhà nhập khẩu Mỹ".

Liên đoàn này tuyên bố: "Việc hoàn trả sẽ là một cú hích kinh tế và cho phép các công ty tái đầu tư vào hoạt động, nhân viên và khách hàng của họ."

Thượng nghị sĩ Maria Cantwell, một đảng viên Dân chủ đại diện cho tiểu bang Washington, đã viết thư cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, hỏi liệu chính quyền có kế hoạch hoàn trả cho các doanh nghiệp hay không.

"Với việc chính quyền này đã thu bất hợp pháp hàng trăm tỷ đô la từ các doanh nghiệp Mỹ, số tiền mà giờ đây cần phải được hoàn trả, tôi yêu cầu thông tin chi tiết về kế hoạch của chính quyền trong việc hoàn trả một cách công bằng và nhanh chóng cho những người đã đóng các khoản thuế quan đó," bà viết trong thư gửi ông Bessent.

Nhưng Thượng nghị sĩ John Kennedy, một đảng viên Cộng hòa đến từ bang Louisiana, lập luận rằng nếu Đảng Dân chủ thúc đẩy việc hoàn trả, điều đó có thể phản tác dụng và giúp Đảng Cộng hòa trong chu kỳ bầu cử tiếp theo.

Ông nói rằng điều đó có thể là một lợi ích lớn cho cộng đồng doanh nghiệp Mỹ, giúp nền kinh tế "phát triển mạnh" trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan




By at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)