Wednesday, February 25, 2026

VNTB – Hậu Chí Phèo và Dư Luận ( Kỳ 25)
26.02.2026 12:55
VNThoibao


VII: Người Ma, Ma Người

 

Thưa ngài chép sử. Câu chuyện cuối cùng mà ngài sắp nghe đây, có mùi vị của thánh thần, ma quỷ. Nó làm cho Mẹ Âu Cơ đã yên vị ở nơi sơn cốc rồi mà vẫn chưa hết sợ khi nhớ về hắn. Và, nhức nhối hơn nữa, Mẹ Âu Cơ còn phải mang theo nỗi niềm sầu bi như nỗi niềm Mẹ có bụng mang dạ chửa tới cả một trăm quả trứng. Hắn là ai? Là quả trứng lọt lòng Mẹ thứ bao nhiêu? Hắn là quả trứng khuyết tật hay là quả trứng quá hoàn hảo? Hắn là người hay ma? Hắn là người lỗi lạc tài cao, hay chỉ là một kẻ lưu manh tài tình bậc nhất trong một trăm quả trứng do Mẹ Âu Cơ sinh ra?

Thưa ngài, Mẹ Âu Cơ vẫn chưa quên rằng, khi mới lên cầm quyền, hắn đã luôn mồm báo cáo với thiên hạ rằng, hắn có công trình khoa học vĩ đại mang tầm thế kỷ. Tinh thần của công trình khoa học ấy, khi chui vào đầu vào bụng thiên hạ sẽ trở thành sức mạnh vật chất cụ thể rất ghê gớm. Nó đủ sức làm rung chuyển đất nước và cả quả địa cầu. Ai đi theo làm theo ánh sáng của công trình khoa học vĩ đại đó, nhất định sẽ được tự do, ấm no, sung sướng đời đời. Đó là công trình khoa học đấu đá, triệt hạ, tàn sát giữa người với người được mặc cái cái áo đấu tranh giai cấp, xóa sổ chính quyền, quay rán cường hào ác bá, tiêu diệt bất công, ruộng đất, của cải chia đều cho mỗi người dân. 

Mẹ Âu Cơ – Người của thời người còn đẻ ra người như ngan vịt đẻ ra trứng, nghe hắn thuyết giảng về cái công trình khoa học vĩ đại đó, Mẹ cũng chỉ hiểu một cách lờ mờ. Nhưng nghe hắn nói, mục đích của công trình khoa học đó là giải phóng. Sự thành công của công trình khoa học vĩ đại giải phóng đó, sẽ tạo nên một xã hội mới, khác hẳn các xã hội trước đó. Trong đó, những số phận bao đời khổ hạnh lầm than sẽ được thay thế bằng những con người làm chủ xã hội với độc lập, tự do, cơm no, áo ấm, hạnh phúc đời đời. Xã hội đó với của cải làm ra vô tận, và là của chung. Cả làng, cả nước cùng làm chung theo sở thích riêng của mỗi người và cùng hưởng chung theo nhu cầu riêng của mỗi người. Tóm lại là làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu. Mẹ Âu Cơ tin lời hắn nói. Và Mẹ Âu cơ đã giúp hắn. 

Mẹ Âu Cơ đã giúp hắn. Từ khi Mẹ giúp hắn người theo hắn ầm ầm và hắn đã làm nên chuyện rung trời, chuyển đất: lập được một nhà nước công nông đầu tiên ở một vùng đất có tên: Làng Vũ Đại. Không những thế, Mẹ Âu Cơ còn trao toàn quyền cho hắn thiết kế và xây dựng làng Vũ Đại mới cho đến khi cập được bến bờ hạnh phúc, tự do mới thôi.

Nhưng rồi, thời gian trôi đi, Mẹ Âu Cơ cứ cảm thấy thế nào ấy. Nghe hắn nói thì hay lắm, nhưng việc hắn làm thì Mẹ ngẫm ra chỉ được có ba mà mất tới bảy. Mẹ Âu Cơ xòe bàn tay, lẩm nhẩm tình từng việc một: Hắn lấy của nhà giàu chia cho người nghèo thì tuyệt quá rồi. Nhưng mà chia ruộng đất cho dân, chỉ nhoàng một cái, hắn lại thu về, thì thật khó hiểu. Nhưng, chuyện đất đai sông núi cứ luẩn quẩn từ người dân Vũ Đại này sang người dân Vũ Đại khác thì sao mà chẳng được. Nhưng có việc hắn làm cho đến nay, Mẹ vẫn chưa hiểu được. Thứ nhất: Hắn phát động toàn dân phá chùa chiền miếu mạo, cấm cúng bái giỗ chạp, cưới xin linh đình, cấm hội họp bàn chuyện tự do. Thứ hai:  Hắn kiên quyết giết hoặc bỏ tù hết thảy người có học. Thứ ba: Hắn bắt toàn dân nộp hết công cụ vào một cái kho, rồi tập trung toàn dân lại, bắt phải cày cấy gặt hái trong một thửa ruộng. Thứ tư: Hắn thu mọi của cải do dân làm ra, tập trung vào trong một cái kho, để rồi lại mất công mất sức chia lại cho toàn dân. Thứ năm: Hắn yêu cầu, ai làm gì, đi đâu, ăn gì, ăn bao nhiêu đều không được tùy ý. Thứ sáu: Hắn cấm người giầu, người có chữ nghĩa làm lãnh đạo. Thứ bảy: Hắn nhất quyết rằng, phàm là thằng Chí, họ hàng, anh em đồng chí với thằng Chí, đã làm là không sai, đã nói là nhất định phải đúng, nếu không chảy máu tươi ngay. Hắn còn khăng khăng với mẹ Âu Cơ rằng, phải làm như vậy thì dân Vũ Đại mới chóng đổi đời, mới chóng hành quân đến thiên đường hạnh phúc.

– Rồi Mẹ xem, chỉ dăm ba năm nữa thôi, cả làng Vũ Đại sẽ nắm tay nhau hát đồng ca: “Ta đứng đây là những ngày đẹp hơn tất cả, dù mai sau có vạn lần hơn ( Ý thơ Chế Lan Viên). Ta hát vang bài ca hạnh phúc, dù hôm nay còn có nhọc nhằn. Đường chúng ta đi, ngập tràn hoa thơm, quả ngọt, “sữa để em thơ, lụa tặng già” (Ý thơ Tố Hữu); sỏi đá cũng thành sắn, gạo ( Ý thơ Hoàng Trung Thông); ta hóa cát thành vàng; ta hóa sông, suối thành sông đường, suối rượu”.

Mẹ Âu Cơ nghe hắn hát quá ư mùi mẫn như vậy, thích quá, cười như ngàn năm chưa được cười! Hắn đã muốn thế, quyết tâm thế, Mẹ còn lo lắng gì nữa. Mẹ Âu Cơ thỏa mãn. Mẹ Âu Cơ hết sức yên tâm. Mẹ Âu Cơ lên giường vàng nằm và lập tức chìm sâu vào giấc ngủ dài.

Cho đến một ngày, núi sông chao đảo, tiếng kêu ai oán nghẹn tắc dậy bên tai, làm Mẹ thức giấc. Đảo mắt nhìn quanh, thấy hàng nghìn người, từng tốp, từng tốp đang quỳ mọp xung quanh Mẹ. Trông họ, người không ra người, ma không ra ma. Mặt người nào cũng gầy guộc, tím tái. Họ chẳng khác những con ma đói. Tất cả họ đều trương đôi con ngươi vàng au, trừng trừng nhìn Mẹ. Trong con mắt họ, ánh lên nỗi niềm đau đớn, cầu xin. Nhưng, dường như Mẹ cảm thấy họ đang bị mù cả lượt. Họ tiến về phía Mẹ mà hai chân cứ loạng quạng, hai tay cứ xua xua, giống một đám ăn mày mù đang đi hành khất. Lại thấy trong họ, có tốp người, chân tay đều bị trói chặt, mồm miệng luôn ú ớ, chừng như họ không có lưỡi. Tất cả họ đang xô đẩy một người, mặt mày cũng tím tái, trên cổ còn lủng lẳng sợi dây thừng buộc trâu. Thoáng qua, Mẹ cũng nhận ra, thằng đó, chính là anh cu Tĩn – một tay chân đắc lực của thằng Chí, kiến trúc sư tài năng của Mẹ. Mẹ đưa tay vẫy họ lại, và nói: “Mẹ là Mẹ của cả các con đây”. Theo tay Mẹ vẩy, Tĩn tiến lại gần Mẹ, rồi vội vàng quỳ xuống, vái Mẹ lia lịa, miệng lắp bắp:

– Thưa Mẹ Âu Cơ đáng kính. Con làm gì để đến nông nỗi này? Con là kẻ ngoan ngoãn, trung thành nhất của sự thay đổi vĩ đại, của đường lối kiến quốc dân sinh theo ánh sáng Mác- Lenin có một không hai của cụ Chí. Nhà con khổ cực đã quá bốn đời, thế mà khổ vẫn hoàn khổ. Con chẳng hề chống đối cụ Chí một cái gì. Cụ Chí bảo con cầm búa phá chùa, con đi liền. Cụ Chí bảo con cầm súng bắn Bà Ba, con cũng vác súng đi liền. Cụ Chí bảo con nộp trâu bò, cày bừa vào Hợp tác xã để cày bừa, cấy hái chung trên một thửa ruộng, con cũng đầu tầu. Cụ Chí bảo gì, con làm nấy. Thế mà đời con vẫn nghèo, vẫn khổ, đến mức không lần ra cái ăn, phải thắt cổ tự tử cho xong cuộc đời.

– Con bị đói ăn, đến nỗi phải thắt cổ chết ư? – Mẹ Âu Cơ chừng như còn ngái ngủ, hỏi.

– Thưa vâng. Ruộng đất cụ Chí tập trung lại. Ai làm gì do cụ ấy phân công. Trồng cây gì, nuôi con gì đều do cụ Chí quyết định cả. Đến mùa thu hoạch, sản phẩm nộp vào kho. Ai được phần bao nhiêu đều do cụ Chí quyết cả. Con năm nào cũng nai lưng ra làm mà phần chia bao giờ cũng được rất ít. Cụ Chí và người anh em của cụ Chí, chẳng làm gì, lãnh đạo lăng nhăng thì mặc sức vơ vét. Làng Vũ Đại, từ hồi làm ăn chung, người thì đông dần lên, mà của cải làm ra thì ít dần đi. Đấy, Mẹ xem, người nghèo đói như con ở làng có nhiều lắm. – Tĩn đưa tay chỉ vào đoàn người vừa mù, vừa câm, vừa điếc đang đứng xếp hàng tề chỉnh quanh Mẹ Âu Cơ. Theo tay cu Tĩn chỉ, Mẹ Âu Cơ liền đảo mắt, nhìn nhoáng nhoàng vào những người đang đứng xung quanh Mẹ, đã làm Mẹ rùng mình. Mẹ vội vàng nhắm nghiền mắt lại, trong lòng Mẹ vang lên tiếng thở than: “Dân Vũ Đại khổ đến nông nỗi này rồi ư?”. Chợt, Mẹ nhớ đến lời thằng Chí hứa với Mẹ.

Mẹ liền hỏi anh cu Tĩn:

– Thật thế sao? Sao con không ra đồi, ra rừng? Ngoài đó có sỏi đá, hẳn nay đã thành sắn, gạo?

Anh cu Tĩn đang quỳ, liền đưa tay quờ quạng rồi ôm ghì lấy đôi chân của Mẹ đang duỗi thẳng ở trên giường, rên rĩ:

– Mẹ ơi! Mẹ ngủ li bì mấy chục năm nay. Mẹ không còn biết gì nữa rồi. Cái đồi của Mẹ, trước đây còn có cây, có cảnh, nay chỉ còn là những quả đồi trơ trụi, sỏi đá, đến chó dại cũng không buồn đến để bậy nữa, Mẹ ơi!

– Sao con không chịu khó ra sông, ra suối? Ở đó có đường, có rượu cho con đỡ lòng?

Anh cu Tĩn nghe Mẹ nói thế liền gào lên, thảm thiết:

– Ối, Mẹ ơi! Sông đường, suối rượu nào? Mẹ bị cụ Chí lừa rồi! Cụ lừa người ta, cứ làm chung, ăn chung, của cải nộp chung vào kho. Chìa khóa giữ đống của cải ấy, cụ Chí và bè lũ cụ Chí luôn nắm chặt. Cho nên, cụ Chí và anh em của cụ ấy, nay có cụ nào không giầu nứt đố, đổ vách ra đâu? Mà từ nghèo, bỗng dưng được vận làm giầu, các cụ ấy tham lam lắm, Mẹ ơi! Mẹ không mau tỉnh dậy, cứu dân làng, thì dân làng sẽ tắt thở hết tất cả đấy. Dân Vũ Đại sắp chết hết đến nơi cả rồi, Mẹ ơi!

Mẹ Âu Cơ đưa con mắt “hạt na” đen láy, nhóng nhánh đảo qua lượt nữa đám nhân dân kỳ dị kia. Mẹ thở dài. Nước mắt Mẹ ứa ra. “Đến nông nỗi này rồi ư?”. Đưa tay tung tấm long bào đang đắp trên người, Mẹ Âu Cơ ngồi dậy. Theo tấm vải, gió bỗng nổi lên, thổi vù vù, bụi bay mù mịt. Đêm vẫn còn tối lắm!

“Thằng Chí nói láo thật ư? Hắn lừa Mẹ thật ư?”. Vừa tự hỏi lòng mình, vừa tiến tới ban thờ tổ tiên, Mẹ Âu Cơ thắp nén hương và thành tâm lầm rầm khấn Trời Đất linh thiêng hãy đưa hắn về đây, để Mẹ tra hỏi xem, có đúng hắn đã lừa Mẹ?

Thằng Chí đến. Mẹ thoáng rùng mình khi nhìn thấy hắn. “Sao hắn hồi này khác hẳn thế? Hai má hắn hồng hồng, phinh phính. Bụng hắn cũng to như bụng ông Hộ Pháp. Trông hắn khác hẳn với đám đông nhân quần kia”. 

Mẹ Âu Cơ hỏi thằng Chí:

– Chí Phèo. Làng Vũ Đại bây giờ đang làm gì?

– Thưa Mẹ! Làng đang hát đồng ca. – Thằng Chí vênh mặt lên, tự tin trả lời.

– Sỏi đá, bây giờ thế nào?

– Thưa Mẹ! Sỏi đá đang làm nhà, làm đường, xây cầu, xây cống.

– Sông đường, suối rượu đâu?

– Sông nước bây giờ để làm thủy điện, lợi hơn. Lấy nước làm ra ánh sáng, thay mặt trời chiếu sáng cho dân, ạ.

– Sao lại để dân đói, dân lầm than?

– Ai đói, ai lầm than? – Thằng Chí cao giọng hỏi lại Mẹ Âu Cơ.

– Còn chối ư? – Mẹ Âu Cơ nghiêm mặt.

– Đói gì chúng nó. Chúng nó: làm không chịu làm, ăn không chịu ăn, suốt ngày cờ bạc, trai gái, chích choác, trộm cướp lại hay ý kiến này, ý kiến nọ; chúng thế, làm gì mà không đói, không khổ, không lầm than?

– Thế anh cu Tĩn thì sao? Tay chân đắc lực của anh kia mà?

– Ôi! Mẹ ơi! Nói gì cái thằng ấy. Nó là loại ngu lâu khó đào tạo. Con bố trí cho nó làm thủ kho, giữ của cải của cả làng. Trong kho có thiếu thứ gì đâu. Thế mà nó vẫn kêu đói. Chuột sa chĩnh gạo, mà nó không biết tìm ăn, con cũng đành chịu. Con đưa nó lên làm lãnh đạo, nó kêu khổ hơn. Nó bảo, không có chữ, có nghĩa, không thể làm lãnh đạo được. Con có cần đến cái chữ, cái nghĩa của nó đâu. Đưa nó lên là giải quyết đời sống khó khăn cho nó đấy chứ. Đưa nó lên là để nó được ăn trên ngồi trốc, bóp hầu, đè lưng thiên hạ mà sống vinh thân phì gia đấy chứ. Nó bảo, nó chỉ phù hợp với nghề gác cổng thôi. Nó bảo, mình ngu mà làm lãnh đạo thì khó cho mình, khổ cho thiên hạ. Cái thằng, đúng là đồ ngu, là Mác xít rởm. Đã không muốn, đã thích thì con chiều. Đến khi thấy con, thấy lãnh đạo nào cũng giầu có, nó không chịu được, nó mới tự nguyện thắt cổ mà chết, đấy chứ! Nó thích chết thì nó chết, con có bảo nó phải chết như những đứa khác đâu.

– Cây tơ hồng hồi này phát triển thế nào?

– Cũng tốt ạ. Nó là loại cây thuốc độc đấy ạ. Nó chỉ chữa được bệnh liệt Bá ở làng thôi ạ. Từ hồi dùng cây Tơ hồng đỏ chữa khỏi bệnh, lão Bá vênh vang lắm ạ! Cầu mẹ cho lão Bá câm, mù, điếc trở lại đi. Lão Bá có chữ, mắt sáng, tai tinh, kiểu gì rồi hắn cũng quấy phá sự nghiệp vĩ đại của con, kiểu gì dân chúng cũng theo bọn chúng nó mà lật đổ con, Mẹ ơi! May mà dân Vũ Đại do ngu ngơ mà lấy được thuốc; biết nó là thuốc đấy, nhưng có mấy ai dám hái nó, băm nhỏ nó ra, sắc làm thuốc uống, trị bệnh, đâu. Do đó, bệnh mù, câm, điếc của dân Vũ Đại sẽ còn vật vã dài dài. Dân hoang thú mình phải đối đãi hoang thú với họ, đúng mà Mẹ. 

– Hử. Anh chà đạp lương dân, lại thù địch với người có chữ, có nghĩa là thế nào hử?

– Vâng! Cái bọn ấy là bất trị nhất ạ. Chuyện nhỏ, nó xé thành to. Chuyện to, nó làm cho nhỏ lại. Linh tinh lắm ạ!

– Cái gương soi ở dưới cầu Rồng thế nào?

– Ngày một chói sáng hơn ạ. Cái con Cúc hồn nó thiêng lắm! Nó còn hận con, oán làng Vũ Đại, chưa chịu về tiên cảnh. Cầu Mẹ, gọi ngay nó về ngục phủ, âm ti đi. Nó còn ở trần gian, nó còn lang thang, biến thành cô Thơ, cô Văn, lừa đảo đám trai tráng ở làng, vì thích nó, theo nó mà bỏ bê việc cày bừa, cấy hái, đắp đập, ngăn sông làm hỏng sự nghiệp thay Trời sắp xếp lại gian sơn của con. Hồn tình của nó còn thiêng lắm ạ.

– Cái đồng hồ gà mổ có còn chạy không?

– Vẫn tốt ạ.

– Sao anh để cho Võ Đức Nội, ngoài bảy mươi tuổi rồi, còn phải ăn khoai khô nấu khô, làm ông ta suýt chết vì tắc nghẹn? “Sữa để em thơ, lụa tặng già” của anh đâu? Sao không đem san sẻ cho nhau một ít? Cái nền công nghiệp vĩ đại của anh đâu, mà lại để ông ta đẽo cày chìa vôi kế thừa cho con cháu, dòng họ? Mà đã để cho ông ta làm cày chìa vôi sao anh không xin Mẹ, biến cái đít con trâu đen xì đó đi. Để mãi vậy, khó coi lắm!

Thằng Chí chân dậm thình thịch xuống đất, mắt ốc nhồi trồi ra, rống họng lên, cãi lại:

– Sao lại có thể đổi được? Trời đã sinh ra cái đít trâu phải đen như thế, như sinh ra con người phải o oe khóc khi chào đời. Xưa thế, thì nay vẫn phải thế, sao có thể đổi khác cái đít trâu đi được? Mẹ biết không, con đưa máy cày, máy kéo về, biến cả làng thành công nhân, có lương, có thưởng, họ không chịu. Họ chỉ thích con trâu đi trước, cái cày đi sau, thì cái đít con trâu phải đen xì mới tương xứng với nghề này chứ. Mà đã thích đít trâu đen xì, thì bảy mươi, tám mươi, ăn khoai khô nấu khô, tắc ở cổ họng, cũng là điều bình thường, tất nhiên thôi. Thích thế, con chiều thế, sao Mẹ lại có thể trách con được?

– Còn mồ mả, tổ tiên, đình chùa miếu mạo, nó có tội gì mà anh lại san bằng đi?

– Trời Đất ơi, Mạ ơi. Nó gánh tội của ngàn năm đấy. Vi nó mà dân ta u mê, làm nô lệ cho nó, kìm hãn sự tiến lên của cách mạng cộng sản. Lại còn tại hai cái thằng Võ Đức và Chí Lê đấy. Nó cậy, nó đã kinh qua chiến tranh, giỏi nghề giết, phá. Đụng cái gì mắc mớ, khó khăn là nó đòi đem vũ khí nóng ra để giải quyết. Hắn mới phá cái mộ tổ, con còn đang lo sau này chúng nó điên lên, chúng nó còn muốn phá cả làng, phá cái công trình khoa học vĩ đại thế kỷ, phá cái công trình vĩ đại Mác – Lenin của con nữa. Nó là anh em với con, là lưỡi gươm, là súng đạn, là lá chắn bảo vệ con, con nói nhưng đéo được. Cầu Mẹ đưa nó về ngục phủ, âm ti, trị tội nó đi.

No comments:

Post a Comment