ĐỐI THOẠI

Đầu năm nói chuyện “vươn mình”

Hồ Phú Bông
25-2-2026
Tiengdan

Slogan của cựu Bộ trưởng công an Tô Lâm sau khi nhận chức Tổng Bí thư là “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Vấn đề là “vươn” hay “vướng”?

Muốn vươn mình cần hai yếu tố quan trọng: (1) Tinh thần quyết tâm, và (2) Phát triển kinh tế vượt bậc.

1) Yếu tố tinh thần: Đòi hỏi nhà nước và người dân quyết tâm cùng thực hiện.

Nhưng nhà nước hiện tại vẫn là cộng sản độc tài, công an trị. Còn dân thì bị trị. Sợ hãi, nịnh bợ, khôn lỏi đã biến thành bản năng để tồn tại. Đại đa số hầu như chưa hiểu được bổn phận, trách nhiệm và quyền công dân, do hậu quả giáo dục “hồng hơn chuyên”. Thứ giáo dục nhồi sọ, tạo ra ngu trung hơn cả thời phong kiến. Chỉ có Dân chủ, Tự do, con người được khai phóng, thì đất nước mới có thể vươn mình.

Lãnh đạo đảng sợ mất đảng hơn mất nước. Cụ thể là đã kéo nhau qua Thành Đô đầu thú khi Liên Xô tan rã vì trước đó Lê Duẩn bỏ Tàu, theo Nga. Từ đó Tân tổng bí thư nào xuất ngoại cũng chọn ra mắt Bắc Kinh trước tiên. Dân, đặc biệt là quan rất giàu, đang sống kiểu trọc phú, khoe mẽ, tranh nhau “đẳng cấp” hợm hĩnh, Facebook là tấm gương phản chiếu rõ nét.

Đảng sợ mất đảng hơn mất nước. Đảng viên thì dốt, sống kiểu trọc phú, con cái định cư nước ngoài. Dân sợ hãi, sống khôn lỏi để tồn tại. Ba nhân tố quan trọng mà như thế thì nói đến cùng quyết tâm thực hiện, bất cứ kế hoạch nào, chỉ là tự mê hoặc. Còn đảng viên cấp tiến nào dám “xé rào” (tức là làm ngược lại chủ trương của đảng nhưng kết quả tốt), sẽ bị trừng phạt ngay. Về sau, cũng miệng lưỡi của đảng, lại vinh danh họ!

2) Yếu tố phát triển kinh tế: Muốn kinh tế phát triển phải tự chủ, lấy nội lực làm căn bản. 

Nhưng kinh tế đang lệ thuộc rất nặng vào Bắc Kinh, gần như không lối thoát, từ nguồn nguyên liệu đến giao thương. Nội lực thì tài nguyên cạn kiệt, tham nhũng tràn lan kể cả chủ tịch nước, chủ tịch quốc hội, thủ tướng, thành phần chóp bu bộ chính trị.

Chủ trương xuất khẩu hàng trăm ngàn công nhân đủ điều kiện, để thu ngoại tệ. Thành phần lao động còn lại là nguồn công nhân chính thì dù có thông minh, cần cù may mắn lắm cũng chỉ có thể làm gia công cho hãng xưởng nước ngoài.

Học theo cách Tàu cộng áp dụng thành công vài ba thập niên trước, hồ hởi “lót ổ cho đại bàng vào đẻ” giờ đã lỗi thời, vì tư bản rút được kinh nghiệm xương máu khi phải chuyển giao kỹ thuật quan trọng.

Nhân lực về tri thức, IT, phát minh, sáng tạo, start-up… thì vô cùng thiếu. Nhân tài người Việt ở nước ngoài, kể cả thành phần được đảng cho du học, không mấy ai muốn về vì bị kỳ thị, nghi ngờ và lương thấp.

Hô hào phải đầu tư, phải làm chủ về trí tuệ nhân tạo (AI) là đúng. Nhưng Thiếu tướng Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng bộ Khoa học & Công nghệ “hùng hồn” kiểu tự sướng: Tập trung vào AI, tự lực, tự cường, sáng tạo, make in Vietnam, công nghệ số phải phổ cập như không khí, ưu tiên và rẻ… thì đã có giới chức có thẩm quyền nghiên cứu về học thuật nhận xét trong báo cáo của Ngân hàng Thế giới. Họ cho rằng Việt Nam còn yếu về nhân lực, yếu về hạ tầng cơ sở, yếu về nghiên cứu & phát triển, yếu về sở hữu trí tuệ, lại chưa hề có thương hiệu công nghệ lớn trên toàn cầu… Như vậy thì “vươn mình” đâu phải dễ như nói?

“Đảng lãnh đạo toàn diện” mà cộng sản thì dốt về kinh tế. Thực tế đã chứng minh, nước nào do cộng sản cai trị, nước đó nghèo đói bền vững. Cũng bền vững cầu xin “bọn tư bản bóc lột” cứu giúp! Hoa Kỳ là nước cứu giúp cho các nước cộng sản nhiều nhất nhưng cũng bị cộng sản căm thù nhất, Việt Nam là nước cộng sản nổi bật trong số đó.

Vừa rồi, ông Tô Lâm tham dự hội nghị đầu tiên của Hội đồng Hòa bình do ông Trump tổ chức, dù Hội đồng này bị Âu châu ghẻ lạnh nhưng Việt Nam lại rất nhiệt tình. Khi Tổng thống Trump hướng về phía Tổng Bí thư Tô Lâm khen Việt Nam, thấy nét mặt ông Lâm rất rạng rỡ. Sau đó ông Lâm còn được gặp ông Trump tại Nhà Trắng. Rất tiếc là không thấy cảnh gặp gỡ diễn ra như thế nào ngoài tấm hình hai người đứng mà hậu cảnh là chân dung cố Tổng thống Ronald Reagan, người đã làm sụp đổ đế quốc cộng sản Xô Viết.

Được khen, được chụp hình chung với một ông tổng thống có “thành tích” khen và phát ngôn bừa bãi mà hậu cảnh là chân dung vị tổng thống làm sụp đổ chủ nghĩa cộng sản, không hiểu ông Tô Lâm nghĩ gì? Đó là “thắng lợi” ngoại giao để củng cố quyền lực phe nhóm đang bị phân rẽ trong nội bộ đảng? Hay đó là một “thắng lợi” để tiếp tục đàm phán thuế tariffs?

Khi còn là bộ trưởng công an, ông Tô Lâm đã “thắng lợi” vì bắt cóc được Trịnh Xuân Thanh ở Đức. Được “nổi tiếng” về ăn thịt bò dát vàng ở Anh. Trong nước thì “chiến thắng ngoạn mục” khi dùng sức mạnh tối đa để giết được đảng viên già Lê Đình Kình ngay tại phòng ngủ của cụ. Không những thế, còn mổ bụng cụ, sau đó mới giao xác cho gia đình chôn cất, chỉ vì cụ đảng viên quyết bảo vệ đất Đồng Sênh ở Đồng Tâm.

Với “thành tích vẻ vang” như thế nhưng ông Tô Lâm vẫn được đảng chọn làm Tổng Bí thư. Bọn Tư bản chắc chắn biết rất rõ nhưng họ vẫn bắt tay Tô Lâm, vì sao? Dĩ nhiên vì mục đích riêng. Mục đích đó là tìm mọi cách trục lợi được nhiều nhất trên đầu người dân Việt Nam, điều mà cộng sản từng kết án Tư bản là con đỉa hai vòi, một vòi hút máu nhân dân lao động trong nước, một vòi hút máu nhân dân lao động nước ngoài.

Thế nhưng, truyền thông và trí thức XHCN vẫn hợp xướng ngày đêm “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Là “vươn mình” hay “vướng mìn” nổ chậm đang tiềm ẩn, mà cuối cùng là dân tộc phải gánh mọi hậu quả?