Sunday, February 22, 2026

Lực lượng an ninh người Cuba ở Venezuela bị thay thế, trở về nước
22/02/2026(8 giờ trước)
BBC

Getty Images
Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez

Venezuela đã thay thế lực lượng an ninh Cuba bằng công dân mình trong bối cảnh Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez đang chịu áp lực lớn từ Washington nhằm “tháo gỡ” liên minh cánh tả Cuba-Venezuela “có tầm ảnh hưởng lớn nhất tại Mỹ Latinh.”

Hãng thông tấn Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết thông tin độc quyền trên, đồng thời chỉ ra rằng bà Rodriguez đã giao phó việc bảo vệ mình cho các vệ sĩ người Venezuela. Điều này trái ngược hoàn toàn với Tổng thống bị bắt giữ Nicolas Maduro và người tiền nhiệm của ông, cố Tổng thống Hugo Chavez, khi cả hai đều trông cậy vào các lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ của Cuba.

Các nguồn tin của Reuters cũng tiết lộ thêm rằng, một số cố vấn Cuba tại Tổng cục Phản gián Quân sự (DGCIM) đã bị bãi nhiệm.

Có thông tin cho rằng dưới áp lực của Hoa Kỳ, bà Rodriguez đã yêu cầu lực lượng Cuba rút lui. Tuy nhiên, các nguồn tin vẫn chưa thống nhất được việc họ rời đi là do bị giới lãnh đạo mới ép buộc, tự ý rời đi hay do phía Cuba chủ động gọi người về.

Nhiều nhân viên y tế và cố vấn an ninh người Cuba đã rời khỏi Venezuela trở về nước trên các chuyến bay định kỳ.

Trước chiến dịch lật đổ ông Maduro của Tổng thống Donald Trump vào đầu tháng Một, hàng ngàn bác sĩ, y tá và huấn luyện viên thể thao người Cuba đã làm việc tại Venezuela “như một phần của các chương trình phúc lợi” do ông Chavez khởi xướng. Đổi lại, phía Venezuela cung cấp dầu cho Cuba, vẫn theo Reuters.

Các công dân Cuba làm việc ở Venezuela hồi hương trong bối cảnh đất nước họ đang chìm trong cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng sau khi ông Trump cắt đứt nguồn cung dầu mỏ từ Venezuela và đe dọa áp thuế đối với bất kỳ bên nào cung ứng loại hàng hóa này.

Cuba đã cảnh báo các hãng hàng không quốc tế họ đã hết nhiên liệu máy bay từ hôm 10/2, đồng nghĩa với việc các chuyến bay đường dài khởi hành từ Cuba sẽ phải hạ cánh tại một điểm trung gian để tiếp thêm nhiên liệu trong hành trình.

Đọc nhiều nhất





Tình trạng khan hiếm năng lượng khiến người dân phải tự tìm phương án thay thế cho nguồn điện chập chờn. Theo hãng tin France 24, nhiều người đã phải quay lại dùng than củi để nấu nướng, dù chi phí khá đắt đỏ so với thu nhập trung bình.

Trong khi đó, những gia đình có điều kiện hơn lại chọn đầu tư vào điện mặt trời. Từ các viện dưỡng lão cho đến từng hộ gia đình, tất cả đều đang phải gồng mình thích nghi với tình trạng cắt điện liên miên.

Trong bối cảnh Cuba bị gọng kìm Mỹ ép chặt, Việt Nam - quốc gia coi Cuba là "anh em" - gần đây cũng đã có các tiếp xúc cấp cao, cam kết trợ giúp Cuba trên nhiều lĩnh vực.

Trong buổi tiếp ông Bruno Rodriguez Parrilla tại Hà Nội vào ngày 2/2, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định sẽ chia sẻ kinh nghiệm, triển khai các dự án hợp tác về lúa gạo, góp phần giúp Cuba từng bước tự chủ lương thực.

Ông Tô Lâm cũng chia sẻ rằng Việt Nam không quên câu nói "vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình" của nhà lãnh đạo Fidel Castro.

VGP
Thủ tướng Chính nói với Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla (trái) rằng Việt Nam sẽ tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm phát triển năng lượng tái tạo với Cuba để phục vụ sản xuất và đời sống người dân Cuba

Trước đó, vào hôm 4/1, một ngày sau khi Mỹ tấn công Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro rồi di lý sang New York để xét xử, Havana thông báo có 32 công dân chết và cho biết sẽ tổ chức hai ngày quốc tang để tưởng nhớ những người này, đồng thời cho biết thêm rằng các thủ tục tang lễ sẽ sớm được thông báo.

Tuyên bố của chính phủ Cuba vào thời điểm đó cung cấp rất ít chi tiết, nhưng xác nhận rằng tất cả đều là thành viên của các lực lượng vũ trang và cơ quan tình báo Cuba và thiệt mạng trong lúc đối đầu với "kẻ tấn công" (ám chỉ quân đội Mỹ).

Ông Will Grant, phóng viên chuyên về Mexico, Nam Mỹ và Cuba của BBC cho biết cái chết của 32 công dân Cuba đã phơi bày một sự thật then chốt vốn đã râm ran từ lâu về tầm ảnh hưởng của Cuba đối với Phủ tổng thống và quân đội Venezuela: Đội ngũ cận vệ của ông Maduro hầu như toàn là người Cuba.

Không chỉ vậy, công dân Cuba còn nắm giữ nhiều vị trí then chốt trong các cơ quan tình báo và quân đội của quốc gia này. Dù Havana luôn phủ nhận việc có quân nhân hay đặc vụ đang hoạt động tại Venezuela, nhưng nhiều tù nhân chính trị sau khi được trả tự do thường khẳng định rằng, trong lúc bị giam giữ, họ từng bị những người có giọng nói đặc trưng của vùng Cuba thẩm vấn.

Thêm vào đó, bất chấp những tuyên bố bóng bẩy về tình đoàn kết keo sơn giữa hai nước, thực tế cho thấy sự can thiệp ngầm của Cuba vào bộ máy nhà nước Venezuela được cho là đã gây ra rạn nứt nội bộ.

Một hố ngăn cách đã hình thành giữa những bộ trưởng thân Havana và những người cảm thấy rằng mối quan hệ do ông Chávez và ông Fidel Castro thiết lập năm xưa giờ đây đã hoàn toàn mất cân bằng.

Về bản chất, phe đối lập này cho rằng ở thời điểm hiện tại, Venezuela đang nhận lại quá ít so với những gì họ đã bỏ ra từ nguồn tài nguyên dầu mỏ của mình.

Trước đó, Venezuela – đồng minh lâu năm của Cuba – được cho là đã cung cấp khoảng 35.000 thùng dầu mỗi ngày cho hòn đảo này, trước khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và vợ ông, bà Cilia Flores tại thủ đô Caracas vào ngày 3/1.

Getty Images
Các binh sĩ Cuba khiêng di hài của một số đồng đội trong số 32 quân nhân tử trận khi Mỹ can thiệp quân sự vào Venezuela, tại tang lễ diễn ra ở nghĩa trang Colón, Havana vào ngày 16/1/2026

Đi dây ngoại giao

Mặc dù bà Delcy Rodríguez, cựu Phó Tổng thống và hiện là người lãnh đạo tạm quyền của Venezuela, liên tục kêu gọi đưa ông Maduro và bà Flores trở về, nhưng vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều đó sẽ xảy ra.

Họ hiện đang bị giam giữ tại Trung tâm Tạm giam Metropolitan ở Brooklyn, New York để chờ xét xử với các cáo buộc, trong đó có buôn bán ma túy – những tội danh mà cả hai đều bác bỏ.

Tuy nhiên, bà Rodríguez – một người vốn trung thành với ông Maduro – đang phải duy trì một thế cân bằng đầy khó khăn: một mặt vừa phải xoa dịu lực lượng nòng cốt thuộc phe xã hội chủ nghĩa bằng cách tiếp tục ủng hộ ông Maduro thông qua những bài phát biểu chống đế quốc, mặt khác lại phải thay đổi chính sách dưới áp lực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng với mối đe dọa rằng bà có thể sẽ "nối gót" ông Maduro nếu không tuân thủ.

"Ông Trump đã ngầm ý rằng Venezuela hiện chịu sự bảo hộ của Mỹ, vì vậy vị thế của bà ấy phụ thuộc vào ý muốn của tổng thống Mỹ," ông Christopher Sabatini, chuyên gia nghiên cứu cao cấp về Mỹ Latinh tại viện tư vấn Chatham House, nhận định với BBC.

"Bà ấy cũng từng bị Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) điều tra – dù chưa có bản án, lệnh truy nã hay cáo trạng chính thức nào, nhưng mối đe dọa đó vẫn luôn treo lơ lửng trên đầu. Thông điệp đưa ra là: 'Chúng tôi đã nắm thóp được bà'." DEA đã từ chối bình luận khi BBC liên hệ.

Bà Rodríguez hiện đang phải đi dây ngoại giao.

"Tổng thống Maduro đã sớm cảnh báo về một cuộc tấn công kiểu này do sự tuyệt vọng trong cơn khát năng lượng của Hoa Kỳ," bà phát biểu trong thông cáo đầu tiên sau chiến dịch tấn công của Mỹ. Thế nhưng, ngay sau đó, ông Trump đã tuyên bố rằng Caracas đã đồng ý cung cấp tới 50 triệu thùng dầu – và ông sẽ là người quản lý số tiền đó.

Bà Delcy Rodríguez còn đang phải xoay xở trong một thế trận cân não đối với phe quân đội, trong đó có Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello – những người vốn dĩ vẫn một lòng trung thành với ông Maduro.

Dù phải gồng gánh trọng trách nặng nề trước sức mạnh áp đảo của Hoa Kỳ, một số ý kiến cho rằng bà Rodríguez không hề yếu thế trước ông Trump như vẻ bề ngoài. Theo chuyên gia Sabatini, ông Trump đang rất khao khát chứng minh với thế giới rằng việc lật đổ ông Maduro là một thắng lợi vẻ vang, không tì vết.

"Trump muốn thấy Venezuela tiếp tục đi đúng quỹ đạo hiện tại; ông ấy không chấp nhận bất cứ điều gì làm hỏng kịch bản rằng 'mọi thứ vẫn đang tốt đẹp'. Để mà nói, Trump không muốn thấy mọi chuyện đổ bể ngay lúc này."

"Vì vậy, bà ấy thực chất đang nắm giữ những quân bài mặc cả với Trump mà ít ai nhận ra. Bà không chỉ là một quân cờ phụ," ông Sabatini nhận định.

"Đây là một mối quan hệ đối tác cân bằng hơn nhiều so với những gì Trump mong muốn."

Chủ đề liên quan

Tin liên quan




No comments:

Post a Comment