ĐỐI THOẠI

VNTB – Tổ quốc là vĩnh cửu, thể chế phải phục vụ con người

Vũ Đức Khanh
04.02.2026 4:19
VNThoibao

(VNTB) – Chính danh, giá trị phổ quát và con đường phát triển của Việt Nam thế kỷ XXI

Bài viết này được thực hiện nhằm phản ánh một cách nhìn khác, dựa trên giá trị phổ quát và trục tư tưởng dân tộc trường tồn, đồng thời mở rộng thảo luận về chính danh, vai trò của các thể chế và quyền lực trong xã hội hiện đại. Mục đích không phải phủ nhận vai trò lịch sử của Đảng, mà là nhấn mạnh rằng quốc gia trưởng thành phải đặt Tổ quốc và Nhân dân lên trên mọi tổ chức, và mọi thể chế chỉ có giá trị khi phục vụ con người, bảo đảm tự do, pháp quyền và thịnh vượng cho đa số.

Dân tộc không đồng nhất với đảng phái

Trong nhiều thập niên, diễn ngôn chính trị chủ đạo ở Việt Nam thường đặt một đảng Cộng sản vào vị trí trung tâm của lịch sử, hiện tại và tương lai dân tộc. Cách tiếp cận ấy từng có vai trò trong các giai đoạn chiến tranh và khủng hoảng sinh tồn. Tuy nhiên, bước vào thế kỷ XXI, khi nhiệm vụ trọng tâm không còn là chiến thắng quân sự mà là kiến tạo phát triển, nền tảng chính danh của quyền lực phải được đặt lại một cách căn bản.

Không một đảng phái nào có quyền đồng nhất mình với Tổ quốc. Không một tổ chức nào có thể tự nhận là hiện thân vĩnh cửu của dân tộc. Dân tộc Việt Nam tồn tại trước mọi đảng phái và sẽ tiếp tục tồn tại sau mọi đảng phái. Tổ quốc là thực thể lịch sử – văn hóa trường tồn. Đảng phái là sản phẩm của lịch sử, hình thành trong điều kiện cụ thể của từng thời kỳ và sẽ thay đổi khi hoàn cảnh xã hội thay đổi.

Một quốc gia trưởng thành không “vững bước dưới cờ” của bất kỳ tổ chức nào. Quốc gia ấy đứng trên nền tảng các giá trị phổ quát đã được nhân loại kiểm chứng: phẩm giá con người, tự do, dân chủ, pháp quyền, nhân quyền và trách nhiệm giải trình. Những giá trị này vượt ra ngoài biên giới và ý thức hệ; chúng là điều kiện để xây dựng một xã hội bền vững, công bằng và thịnh vượng.

Chính danh thế kỷ XXI: từ công lao quá khứ đến năng lực kiến tạo tương lai

Công lao lịch sử, dù lớn đến đâu, cũng không thể trở thành giấy phép uỷ quyền cai trị vô thời hạn. Chiến thắng trong quá khứ không thay thế được năng lực quản trị trong hiện tại. Chính danh trong thế kỷ XXI chỉ đến từ năng lực kiến tạo tương lai: tạo ra tăng trưởng bền vững, bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ quyền tự do cá nhân và xây dựng thể chế đáng tin cậy.

Một lực lượng chính trị chỉ có thể xứng đáng giữ vai trò lãnh đạo khi đáp ứng ba tiêu chuẩn căn bản: được nhân dân ủy quyền thông qua cơ chế thực chất; chấp nhận bị kiểm soát quyền lực; và tạo ra kết quả phát triển đo được trong đời sống của đa số người dân. Không có ngoại lệ cho bất kỳ tổ chức nào.

Câu hỏi then chốt không phải là xã hội có tiếp tục “đi theo” một đảng phái hay không, mà là: lực lượng cầm quyền có sẵn sàng đứng dưới Hiến pháp, đứng trước pháp luật và chịu sự giám sát thực chất của nhân dân hay không. Một hệ thống chính trị mạnh không sợ cạnh tranh hòa bình; một chính quyền tự tin không sợ đối lập hợp pháp; một nhà nước chính danh không sợ báo chí tự do và xã hội dân sự độc lập.

Mục tiêu thế kỷ XXI: Việt Nam tự do, dân chủ và thịnh vượng

Việt Nam không cần thần tượng chính trị. Việt Nam không cần trung thành tuyệt đối. Việt Nam cần công dân tự do, có tư duy độc lập, có quyền lựa chọn và có trách nhiệm với tương lai đất nước. Việt Nam cần những thể chế mạnh hơn cá nhân, minh bạch hơn khẩu hiệu, bền vững hơn nhiệm kỳ.

Mục tiêu chiến lược của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XXI phải được xác định rõ ràng: xây dựng một Việt Nam tự do, dân chủ, thịnh vượng, tôn trọng pháp quyền và nhân quyền. Đây không phải là lựa chọn ý thức hệ, mà là đòi hỏi của văn minh và điều kiện sinh tồn của quốc gia trong kỷ nguyên cạnh tranh toàn cầu.

Tổ quốc là vĩnh cửu. Đảng phái là sản phẩm của lịch sử. Thể chế sinh ra để phục vụ con người — không phải con người sinh ra để phục vụ thể chế.

Một chân lý không bao giờ thay đổi là mọi chính phủ, mọi thể chế chỉ có giá trị khi phục vụ lợi ích, quyền lợi và phẩm giá con người; không một tổ chức nào có quyền đứng trên nhân dân.

2/2/2026