Tuesday, February 3, 2026

Cuba gặp khó khăn, Việt Nam có thể giúp gì?
03/02/2026(5 giờ trước)
BBC

Getty Images/VGP/BBC
Từ trái qua: Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel và Tổng Bí thư Tô Lâm

Cuba vốn đã chật vật trong quan hệ với Mỹ suốt nhiều năm, và khó khăn càng gia tăng dưới thời Tổng thống Donald Trump. Trong bối cảnh đó, "người anh em" Việt Nam có thể hỗ trợ Cuba đến mức nào?

Ở thời điểm hiện tại, Mỹ đang chĩa mũi dùi vào Cuba trên nhiều mặt trận, đặc biệt là kinh tế. Ông Trump, trong nhiều tuần qua, đã liên tục đưa ra những lời khẳng định về tương lai không mấy tốt đẹp của Cuba, đồng thời đề nghị Cuba tiến hành đàm phán với Mỹ.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla cho biết Habana đã tuyên bố "tình trạng khẩn cấp quốc tế" trước những gì mà nước này cho là "mối đe dọa bất thường" từ Mỹ.

Trong khi đó, ở bên kia bán cầu, Việt Nam - quốc gia coi Cuba là "anh em" - gần đây cũng đã có các tiếp xúc cấp cao, cam kết trợ giúp Cuba trên nhiều lĩnh vực.

Nhưng liệu Hà Nội giúp đỡ được Havana đến mức nào?

Khó khăn của Cuba

Kể từ cuộc cách mạng năm 1959 do lãnh tụ Fidel Castro tiến hành, mối quan hệ Mỹ-Cuba vẫn luôn căng thẳng. Washington vẫn luôn cấm vận Cuba để gây sức ép kinh tế.

Trong thời gian gần đây, căng thẳng gia tăng từ khi Mỹ tấn công Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, sức ép thậm chí còn lớn hơn với những lời công kích của ông Trump đối với Cuba – quốc gia có quan hệ mật thiết với Venezuela của ông Maduro.

Chỉ một ngày sau khi Mỹ bắt ông Maduro, ông Trump tỏ ý rằng can thiệp quân sự của Mỹ ở Cuba là không cần thiết, vì Cuba "sắp sụp đổ".

Đọc nhiều nhất





"Tôi không biết liệu họ có thể cầm cự được không, nhưng Cuba hiện không có nguồn thu nhập nào cả. Tất cả thu nhập của họ đều đến từ Venezuela, từ dầu mỏ của Venezuela," ông nói.

Ông Trump cũng đã gọi Cuba là "mối đe dọa bất thường và đặc biệt nghiêm trọng" đối với an ninh quốc gia Mỹ, đồng thời đe dọa áp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ của bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho hòn đảo do chính quyền Cộng sản điều hành này.

Getty Images
Vào hôm 2/2, ông Trump tuyên bố Mexico sẽ ngừng cung cấp dầu cho Cuba

Dù cho rằng không cần can thiệp quân sự, ông Trump đã có nhiều động thái gây áp lực kinh tế.

Trong động thái mới nhất, vào ngày hôm 2/2, Tổng thống Mỹ nói rằng Mexico sẽ ngừng cung cấp dầu cho Cuba.

"Mexico sẽ chấm dứt việc gửi dầu cho họ," ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng và không giải thích vì sao ông tin rằng điều đó sẽ xảy ra.

Mexico hiện là nhà cung cấp dầu lớn nhất cho Cuba – quốc gia thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu năng lượng và mất điện trên diện rộng.

Theo Reuters, Cuba phụ thuộc lớn vào việc nhập khẩu nhiên liệu tinh chế để đáp ứng nhu cầu phát điện, xăng dầu và nhiên liệu hàng không. Các lệnh trừng phạt của Mỹ cùng với cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc đã khiến chính phủ Cộng sản Cuba trong nhiều năm qua không thể mua đủ nhiên liệu, buộc phải dựa vào một nhóm nhỏ các đồng minh.

Hãng thống tấn này cũng cho biết Mexico đang xem xét liệu có tiếp tục cung cấp dầu cho Cuba hay không, trong bối cảnh lo ngại Mexico có thể đối mặt với các biện pháp trả đũa từ Mỹ.

Trước đó, vào ngày 31/1, ông Trump khẳng định có khả năng Cuba sẽ tìm đến Mỹ và muốn đạt được một thỏa thuận.

"Cuba hiện đang rơi vào tình cảnh rất tồi tệ. Họ không có tiền, cũng chẳng có dầu. Trước đây họ sống dựa vào tiền và dầu mỏ từ Venezuela, nhưng giờ thì nguồn tiếp tế đó đã bị cắt đứt hoàn toàn."

Vào những tuần qua, trong bối cảnh Mỹ tìm cách ngăn chặn mọi nguồn dầu đến Cuba, giá thực phẩm và chi phí đi lại đã tăng cao. Đất nước này cũng chịu cảnh thiếu nhiên liệu nghiêm trọng và mất điện kéo dài nhiều giờ, kể cả tại thủ đô Havana.

Đến ngày 2/2, dường như nhận định của ông Trump cũng đã có phần đúng.

Thứ trưởng Ngoại giao Cuba Carlos Fernández de Cossio nói với Reuters rằng quốc gia này và Mỹ hiện đã tiếp xúc với nhau, dù ông cho biết các trao đổi này vẫn chưa phát triển thành một "đối thoại" chính thức.

"Chúng tôi có trao đổi thông điệp, có các đại sứ quán, có tiếp xúc, nhưng không thể nói là chúng tôi đã cùng nhau ngồi vào bàn đối thoại," ông nói.

Tuy nhiên, ông cũng khẳng định nỗ lực của Mỹ nhằm chặn nguồn nhiên liệu xuất khẩu sang Cuba cuối cùng sẽ phản tác dụng.

"Mỹ đang tìm cách buộc mọi quốc gia trên thế giới không cung cấp nhiên liệu cho Cuba. Liệu điều đó có thể duy trì trong dài hạn hay không?" ông de Cossio đặt vấn đề.

"Liệu mọi quốc gia trên thế giới có chấp nhận để Mỹ quyết định họ được xuất khẩu sản phẩm quốc gia của mình cho ai hay không?"

Một ngày trước tuyên bố nói trên của ông de Cossio, ông Trump cũng đã khẳng định Mỹ đã bắt đầu các cuộc trao đổi với "những nhân vật cấp cao nhất ở Cuba".

"Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận với Cuba," ông nói với các phóng viên tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở bang Florida.

Việt Nam khẳng định sẽ giúp đỡ

Cuba đã cử Đặc phái viên, Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla, thăm Việt Nam, gặp gỡ một số lãnh đạo tại Hà Nội và nhận được sự "chia sẻ trước những khó khăn mà nhân dân Cuba anh em đang phải gánh chịu do các lệnh bao vây, cấm vận và thiên tai".

Trong buổi tiếp ông Bruno Rodriguez Parrilla tại Hà Nội vào ngày 2/2, ông Tô Lâm, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, khẳng định sẽ chia sẻ kinh nghiệm, triển khai các dự án hợp tác về lúa gạo, góp phần giúp Cuba từng bước tự chủ lương thực.

Ông Tô Lâm cũng chia sẻ rằng Việt Nam không quên câu nói "vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình" của nhà lãnh đạo Fidel Castro.

Ngoại trưởng Bruno Rodríguez khẳng định Cuba luôn ưu tiên tăng cường hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực tiềm năng như năng lượng mặt trời, sản xuất hàng tiêu dùng, du lịch và dược phẩm…

VGP
Thủ tướng Chính cho biết Việt Nam sẽ tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm phát triển năng lượng tái tạo với Cuba để phục vụ sản xuất và đời sống người dân Cuba

Trong buổi gặp ông Rodríguez, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định doanh nghiệp Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao quy trình canh tác tiên tiến, cung ứng vật tư và hỗ trợ máy móc nông nghiệp cho Cuba.

Theo báo Chính phủ, hai bên thống nhất phát triển năng lượng mặt trời phù hợp với nhu cầu cấp thiết của Cuba, đồng thời Việt Nam sẽ tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm phát triển năng lượng tái tạo phục vụ sản xuất và đời sống người dân nước này.

"Thủ tướng Chính phủ khẳng định Việt Nam cam kết sẽ luôn đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ Cuba trong khả năng của mình, bày tỏ tin tưởng đất nước Cuba anh hùng sẽ vượt qua mọi thách thức, tiếp tục đạt được những thắng lợi mới trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc," báo này nêu.

Cuba là quốc gia ông Tô Lâm đã có chuyến thăm cấp nhà nước vào tháng 9/2024 trên cương vị tổng bí thư và chủ tịch nước.

Một tháng sau chuyến đi, trong buổi thảo luận tổ tại Quốc hội, ông Tô Lâm đã chia sẻ suy nghĩ rằng Cuba có ruộng đất "còn tốt hơn chúng ta nhiều" nhưng không sản xuất được và để không.

"Vừa rồi đi sang các bạn bảo giao cho nghìn hécta, tôi bảo nghìn hécta là đủ ăn, rồi sang năm giao khoảng hai mươi nghìn hécta, hai mươi nghìn nữa thì Cuba đủ lương thực cho 9-10 triệu dân, thậm chí còn có gạo bán sang các nước Caribe", ông nói.

Khi đó, ông Tô Lâm cho biết sẽ gửi những đoàn nông nghiệp sang nghiên cứu để giúp đỡ Cuba, nhưng đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi cách thức quản lý theo hướng "phải có hợp tác xã, phải kinh tế tư nhân" thì mới có thể khuyến khích được người lao động.


"Tôi mang chuyện khoán 10 ra tôi nói ở đấy, người ta mừng lắm. Tôi bảo chúng tôi trước đây một hécta được 5 tấn là điển hình rồi, giờ có nơi một hécta được mười mấy tấn. Người dân làm vượt cái đó, người ta cũng phải được thụ hưởng, mới khuyến khích được người ta.".

Vấn đề năng lượng ở Cuba cũng đã được ông Tô Lâm nhắc tới trong buổi thảo luận trước Quốc hội Việt Nam vào tháng 10/2024, theo đó ông gợi ý rằng Việt Nam "giúp cho một nhà máy điện, điện mặt trời" nhằm giải quyết vấn đề mà ông gọi là "đất nước mà tối um cả như thế thì khó khăn lắm".

Dự án nhà máy điện mặt trời mà Việt Nam hứa giúp Cuba đã được khởi công vào đầu tháng 12/2025 nhân dịp hai quốc gia kỷ niệm 65 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.

Dịp đó, phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng đã trao tượng trưng số tiền 272 tỷ đồng do Hội Chữ Thập đỏ Việt Nam tổ chức.

Đây là số tiền đợt 2 chương trình quyên góp "65 năm nghĩa tình Việt Nam - Cuba". Đợt một, vào tháng 9/2025, Việt Nam đã trao tặng lần 1 nhân dân Cuba số tiền gần 385 tỷ đồng.

Tổng số tiền ủng hộ hơn 656,7 tỷ đồng cao gấp 10 lần so với mục tiêu ban đầu đặt ra khi phát động chương trình.

Song song với các hoạt động quyền góp, Việt Nam cũng đã có những giúp đỡ thực chất dành cho Cuba.

Chẳng hạn, vào tháng 4/2025, Việt Nam đã tặng Cuba 11.500 tấn gạo.

Khi chính quyền Mỹ tuyên bố áp thuế quan bổ sung đối với các nước cung cấp dầu cho Cuba, Việt Nam cũng lên tiếng.

"Việt Nam quan ngại sâu sắc về biện pháp mới của Mỹ là sẽ áp thuế quan bổ sung đối với hàng hóa của các nước cung cấp dầu cho Cuba, tác động nghiêm trọng đến hoạt động kinh tế, xã hội và cuộc sống của người dân Cuba," bà Phạm Thu Hằng, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, nói hôm 2/2.

Hà Nội cũng tái khẳng định sự ủng hộ đối với các nghị quyết đã được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua trong nhiều năm, kêu gọi Mỹ dỡ bỏ ngay các biện pháp bao vây, cấm vận đơn phương chống Cuba và có bước đi theo hướng đối thoại, cải thiện quan hệ với quốc gia này, theo bà Hằng.

Suốt thời gian qua, Việt Nam đã nhiều lần bày tỏ ủng hộ các nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, kêu gọi Mỹ chấm dứt bao vây và cấm vận Cuba.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan






By at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)