ĐỐI THOẠI

VNTB – Một cú click cũng có thể bị phạt

Lê Tự Do
16.02.2026 2:16
VNThoibao

 (VNTB) – Một cú nhấp chuột chỉ mất chưa đầy một giây, nhưng cái giá để khắc phục sai lầm có thể mất rất nhiều thời gian, tiền bạc và cả danh dự cá nhân.

Ngày 6.2.2025, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định xử phạt 7,5 triệu đồng với người đàn ông 76 tuổi ở xã Vĩnh Thuỷ về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, theo điểm a, khoản 1, Điều 101, Nghị định số 15/2020/NĐ-CP.

Theo cơ quan chức năng, trước đó, người đàn ông này đã sử dụng tài khoản Facebook cá nhân đăng tải bài viết có nội dung xuyên tạc, sai sự thật liên quan đến lãnh đạo công an ở địa phương khác. Khi được Phòng An ninh chính trị nội bộ phối hợp Công an xã Vĩnh Thủy mời làm việc, ông thừa nhận do hạn chế về nhận thức, sau khi đọc thông tin đã không kiểm chứng thông tin mà đăng lại.

Chỉ một thao tác chia sẻ trên mạng xã hội, một người đàn ông 76 tuổi đã phải nhận quyết định xử phạt hành chính. Từ một cú click tưởng chừng vô hại, câu chuyện mở ra những rủi ro pháp lý mà không ít người dùng mạng xã hội đang vô tình đối mặt.

Mạng xã hội: một cái nhấn nhẹ nhưng hệ quả nặng

Không tạo ra nội dung, không kêu gọi hay bình luận, người đàn ông trong vụ việc trên chỉ thực hiện một thao tác quen thuộc với hàng triệu người dùng mạng xã hội mỗi ngày: đăng lại một bài viết đã có sẵn. Tuy nhiên, trong không gian số, hành vi “đăng lại” không còn đơn thuần là chia sẻ thông tin, mà đồng nghĩa với việc tiếp tục lan truyền nội dung đó ra cộng đồng, kéo theo trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Thực tế cho thấy, khoảng cách giữa ý định chủ quan của người dùng và cách pháp luật nhìn nhận hành vi trên mạng xã hội đang ngày càng rõ nét. Việc chia sẻ lại thông tin đọc được – đặc biệt là những nội dung được trình bày dưới dạng tin tức, phản ánh hay “lời người trong cuộc” – có khi không xuất phát từ sự cố tình, thế nhưng pháp luật không căn cứ vào cảm nhận hay động cơ cá nhân, mà xét đến hệ quả của việc thông tin sai sự thật bị phát tán.

 “Theo tôi thấy, có những người không hẳn là chủ động “share” thông tin mà đơn giản là do không rành về công nghệ. Vô tình bị trúng màn hình, nhảy sang một vấn đề khác, rồi rối lên, thao tác nhầm, một lần nữa lại vô tình chia sẻ nội dung mà ngay cả chủ tài khoản facebook cũng chưa chắc biết mình đã chia sẻ. Với những người đó, họ còn không biết chia sẻ là cái khái niệm gì”, ông Khanh, một cư dân ở TP.HCM chia sẻ.

Bên cạnh đó, không phải mọi người dùng mạng xã hội đều có cùng mức độ hiểu biết và kỹ năng nhận diện thông tin. Với người cao tuổi, việc phân biệt đâu là nguồn chính thống, đâu là fanpage có mục đích xuyên tạc hoặc kiểm chứng thông tin đó là thật hay giả không hề đơn giản. Khi nội dung được thuật toán đẩy lên liên tục, đánh vào cảm xúc và tâm lý tin tưởng, một cú click chia sẻ có thể diễn ra hoàn toàn vô thức.

“Like còn không dám like, đọc thì đọc vậy thôi, mọi thứ trên mạng xã hội cần phải cẩn thận, nếu không, nhẹ thì vài triệu, nặng thì vài “cuốn lịch” là mệt”, một người dùng mạng xã hội chia sẻ.

Ai bảo vệ người dùng trước rủi ro thông tin sai sự thật?

Vụ việc người đàn ông nói trên có thể thấy, không chỉ là câu chuyện về trách nhiệm cá nhân trên mạng xã hội, mà còn đặt ra câu hỏi rộng hơn: trong môi trường thông tin ngày càng phức tạp, ai đang thực sự bảo vệ người dùng trước những rủi ro vô hình của không gian số?

Thực tế cho thấy, không phải người dùng nào cũng có đủ kỹ năng để phân biệt nguồn tin chính thống với tin giả. Đặc biệt với người cao tuổi, khi các nội dung giật gân liên tục được đề xuất, một cái nhấn chia sẻ có thể diễn ra trong trạng thái hoàn toàn vô thức.

Trong khi đó, việc xử phạt thường chỉ được tiến hành khi hậu quả đã xảy ra,  sau khi thông tin sai sự thật đã được lan truyền. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn lại vai trò của các biện pháp phòng ngừa: cảnh báo sớm, phổ biến kỹ năng nhận diện tin giả, cũng như trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội trong việc gắn nhãn, hạn chế phát tán những nội dung có dấu hiệu sai lệch. Khi ranh giới giữa vô tình và vi phạm ngày càng mong manh, bảo vệ không gian mạng không chỉ là câu chuyện xử lý vi phạm, mà còn là bài toán giúp người dùng – nhất là các nhóm yếu thế – có đủ thông tin và công cụ để tự bảo vệ mình trước mỗi cú click

Sau cùng, không gian mạng có thể là ảo, nhưng những hệ lụy mà nó gây ra cho cuộc sống  là thực. Một cú click chỉ mất chưa đầy một giây, nhưng cái giá để khắc phục sai lầm có thể mất rất nhiều thời gian, tiền bạc và cả danh dự cá nhân.