Thursday, February 12, 2026

Bất mãn và thách thức bao trùm những cuộc mít tinh kỷ niệm cách mạng Iran
Lyse Doucet
Phóng viên quốc tế chính,Tehran
12/02/2026(7 giờ trước)
BCC Play video, "BBC tại Tehran: Nhiều người ủng hộ đổ ra đường nhân dịp kỷ niệm cách mạng", Thời lượng 1,12

01:12

BBC: Play video  BBC tại Tehran: Nhiều người ủng hộ đổ ra đường nhân dịp kỷ niệm cách mạng

Khi đồng hồ điểm chín giờ khắp Tehran hôm 11/2, bầu trời đêm vang dậy âm thanh mừng kỷ niệm 47 năm Cách mạng Iran.

Chúng tôi lắng nghe từ ban công khách sạn khi những tiếng hô "Thượng đế vĩ đại" vọng ra từ các cửa sổ và vang lên từ những mái nhà. Pháo hoa bùng sáng với muôn sắc màu rực rỡ.

Nhưng năm nay, trong màn bùng nổ ánh sáng và âm thanh thường niên ấy, có một nốt trầm lệch pha.

Chúng tôi cũng nghe thấy tiếng hô "Đả đảo nhà độc tài" vang lên đâu đó trong bóng tối của thành phố, trong sự an toàn của những không gian tư.

Đó là dư âm đầy kịch tính của làn sóng biểu tình bất thường đã quét qua một số tuyến phố và quảng trường ở Tehran, cũng như nhiều thị trấn và thành phố trên khắp đất nước này vào tháng trước.

Các cuộc biểu tình đã bị trấn áp bằng vũ lực chết người chưa từng có, với con số thương vong lớn chưa từng thấy trong các đợt nổi dậy trước đây.

EPA
Không khí lễ hội bao trùm các cuộc mít tinh do chính phủ tổ chức tại Tehran

Đây là chuyến đi đầu tiên của chúng tôi tới Iran kể từ sau các cuộc biểu tình, trong bối cảnh giới trách dần dỡ bỏ tình trạng phong tỏa internet gần như tuyệt đối – được mô tả là một trong những đợt ngắt kết nối kỹ thuật số kéo dài nhất trong lịch sử – và từng bước cho phép một số ít hãng truyền thông quốc tế quay lại Iran.

Không khí thủ đô tương phản rõ rệt với chuyến thăm của chúng tôi vào tháng 6/2025, giai đoạn cuối của cuộc chiến 12 ngày với Israel.

Đọc nhiều nhất





Cuộc xung đột cũng kéo theo các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran.

Cuộc giao tranh chết chóc đó đã khiến nhiều cư dân – kể cả những người rời Tehran tới các thành phố an toàn hơn – bàng hoàng trước các đòn tấn công dữ dội và củng cố sự gắn bó của họ với đất nước.

Giờ đây, đại đô thị rộng lớn này, nằm dưới chân núi Damavand phủ tuyết hùng vĩ, được trang hoàng cờ và biểu ngữ để đánh dấu cái gọi là "mười ngày bình minh".

Năm 1979, giai đoạn này mở ra một cuộc cách mạng lịch sử lật đổ Shah, làm thay đổi hoàn toàn Iran và tạo ra một "trục kháng cự" mang tính cấp tiến giữa các đồng minh của nước này trong khu vực – điều từ lâu bị các đối thủ lên án và đối phó.

Năm nay, những ngày kỷ niệm bị sự bất mãn và tinh thần thách thức đè nén – từ việc giá cả hàng hóa thiết yếu tăng vọt trở thành gánh nặng tài chính lớn lên người dân, cho đến những tiếng kêu vang trên đường phố tháng trước đòi chấm dứt chế độ giáo sĩ.

Những áp lực nội bộ này, cộng với cảnh báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump về các cuộc không kích tiếp theo nếu ngoại giao thất bại, đang đặt ra thách thức chưa từng có đối với nền thần quyền già nua ở Iran.

Vào hôm 11/2, ngày cuối cùng của chuỗi sự kiện kỷ niệm, các tuyến phố ở thủ đô và nhiều thành phố lớn khác tràn ngập những người ủng hộ trung thành nhất của chính phủ. Đây là một câu trả lời mang tính chính trị đối với các cuộc biểu tình.

Không khí lễ hội bao trùm đợt nghỉ lễ này khi các gia đình tuần hành và đi dạo dưới ánh nắng ấm áp của mùa đông.

Trẻ nhỏ và người lớn vẫy cờ Iran và cầm ảnh của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, hô vang các khẩu hiệu quen thuộc như "Đả đảo nước Mỹ" và "Đả đảo Israel".

"Đối với tôi và tất cả người Iran, cách mạng có nghĩa là sự hồi sinh của cuộc sống; một luồng sinh khí mới đã thổi vào xã hội và đất nước chúng tôi, và tôi tin là cho cả thế giới Hồi giáo, thậm chí cả thế giới," một phụ nữ trẻ rạng rỡ nói, giống như nhiều phụ nữ tham gia cuộc mít tinh này, cô mặc áo choàng đen dài.

Khi tôi hỏi cô về các cuộc biểu tình, cô trả lời: "Có những người biểu tình vì bất mãn với tình hình kinh tế, và sự phản đối ấy là chính đáng."

Nhưng cô nói thêm: "Rõ ràng những kẻ gây bạo loạn và tạo ra hỗn loạn có ý đồ khởi nguồn từ bên ngoài biên giới của chúng tôi."

Văn phòng Tổng thống Iran/WANA/Reuters
Tổng thống Masoud Pezeshkian lên án kẻ thù của Iran, nhưng cũng xin lỗi về những thiếu sót của chính phủ

Phát biểu từ bục cao tại Quảng trường Azadi (Tự do) mang tính biểu tượng của Tehran, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng bày tỏ quan điểm tương tự trước một đám đông khổng lồ tràn đầy cảm xúc.

Theo ông, những "tuyên truyền ác ý" do kẻ thù của Iran thực hiện – thường là cách nói ám chỉ Mỹ và Israel – đã kích động những bất ổn mà ông gọi là bạo loạn.

Tuy nhiên, vị lãnh đạo được xem là có xu hướng cải cách này – người đã cố gắng giữ giọng điệu hòa giải kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu – cũng xin lỗi về những thiếu sót của chính phủ.

"Chúng tôi sẵn sàng lắng nghe tiếng nói của người dân," ông nhấn mạnh.

Ông cho biết chính phủ đang nỗ lực "bằng mọi cách có thể" để giải quyết các vấn đề – ám chỉ đến sự sụp đổ của đồng nội tệ và cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đã châm ngòi cho cuộc đình công của các tiểu thương ngày 28/12, sau đó lan rộng thành một phong trào lớn hơn nhiều.

Trong hệ thống giáo sĩ của Iran, quyền lực thực sự nằm cao hơn – trong tay lãnh tụ tối cao 86 tuổi. Ông và Chánh án Tòa án Tối cao đã tuyên bố sẽ không khoan nhượng đối với những người bị gán mác khủng bố và gây rối.

EPA
Một số người ủng hộ hệ thống giáo sĩ mang theo ảnh của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei

Ngày hôm trước, trong ngày đầu tiên tại Tehran, chúng tôi ghé qua Quảng trường Enghelab (Cách mạng) trong một ngày mưa phùn xám xịt để cảm nhận bầu không khí của thành phố.

Những bức tranh tường khổng lồ với màu sơn rực rỡ và những hình ảnh đám đông tươi cười, bao phủ mặt tiền các tòa nhà quanh vòng xoay nhộn nhịp.

Nhưng một bầu không khí u ám dường như vẫn bao trùm không gian.

Một số người Iran, vội vã với cuộc sống thường nhật, từ chối trò chuyện. Một phụ nữ nói với chúng tôi rằng hiện tại nói chuyện với nhà báo là quá "nguy hiểm".

Tuy nhiên, nhiều người khác, khi nghe một câu hỏi mở: "Điều khiến bạn lo lắng nhất lúc này là gì?", chỉ ngập ngừng thoáng chốc rồi trút ra sự tức giận và nỗi đau.

Anadolu/Getty Images
Các cuộc biểu tình gần đây bùng phát do sự sụp đổ của đồng nội tệ và cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt

Cảm xúc vẫn còn rất nguyên vẹn và rõ ràng sau tất cả những gì đã xảy ra.

Raha lập tức bật khóc. "Đã một tháng nay tôi không ăn uống hay ngủ nghỉ tử tế. Nhìn tôi đi, tôi còn trẻ, mới 32 tuổi, tại sao tôi lại phải tiều tụy và trầm cảm tới mức vậy?" cô nức nở.

"Tôi thề với Chúa họ cứ nói đó là bạo loạn. Nhưng người dân đâu có vũ trang. Tội của họ là gì?" cô đặt vấn đề.

Dori, 20 tuổi, đeo kính, giống như một số phụ nữ khác không còn đội khăn trùm đầu bắt buộc, nói rằng "tháng trước thật kinh khủng".

"Khi internet được khôi phục, chúng tôi thấy rất nhiều video và hình ảnh kinh hoàng về việc người dân bị tấn công; chúng khiến chúng tôi bật khóc," cô chia sẻ.

WANA/Reuters
Các nhà hoạt động nhân quyền cho rằng đã có ít nhất 6.490 người biểu tình đã thiệt mạng trong một chiến dịch trấn áp chưa từng có của lực lượng an ninh

Đội khăn hồng phấn, bà Akhtar, 62 tuổi, nói với sự quyết đoán và chia sẻ hai nỗi lo. "Rất nhiều người trẻ đã thiệt mạng," bà than thở.

Sau đó, bà bày tỏ về sự nhọc nhằn ngày càng tăng mà chúng tôi nghe từ rất nhiều người Iran về cuộc sống hàng ngày.

"Giá dầu ăn đã tăng gấp bốn; thịt và gà cũng vậy. Và rất nhiều người thất nghiệp," bà than.

Khi được hỏi thông điệp gửi tới các nhà lãnh đạo lúc này, nhiều người mà chúng tôi phỏng vấn có câu trả lời tương tự với Amirr, 20 tuổi.

"Tôi nghĩ họ nên lắng nghe tiếng nói của chúng tôi," Amir nói.

Người bạn 19 tuổi đứng cạnh cũng lộ rõ sự xúc động: "Tôi chỉ muốn có những nhu cầu cơ bản và tự do của chúng tôi."

Nhưng ngay cả việc giảm bớt khó khăn kinh tế – vốn càng trầm trọng bởi tình trạng thiếu nước và điện – cũng đang trong một mớ bòng bong của nhiều thập kỷ trừng phạt quốc tế nặng nề, nghi ngờ về tham vọng hạt nhân của Iran, cùng với nạn tham nhũng và quản lý yếu kém kéo dài.

Cộng hòa Hồi giáo Iran đang đứng trước một ngã rẽ và phải đối mặt với những thử thách quan trọng nhất kể từ cuộc cách mạng của chính mình gần nửa thế kỷ trước.

Phóng viên quốc tế của BBC, Lyse Doucet, đưa tin từ Tehran với điều kiện nội dung của bà không được sử dụng trên BBC News Tiếng Ba Tư của BBC. Những hạn chế này áp dụng cho tất cả các cơ quan truyền thông quốc tế hoạt động tại Iran.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan





By at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)