Đói khổ tăng đến mức nào khi tăng trưởng GDP đạt mức 10%? (Phần 1)
Người Việt
Trân Văn
1-2-2026
Tiengdan
08/02/2026
Trường Giang – nhân vật vốn quen thuộc với nhiều người sử dụng mạng xã hội (Facebook, YouTube, Tiktok) qua những video clip ngắn chuyên chọc cười về những tình huống chẳng giống ai trong sinh hoạt hàng ngày – vừa tâm sự trên trang “Hài Trường Giang.”
Qua clip dài 5’14”, người đàn ông năm nay 36 tuổi, đã lập nghiệp ở Hà Nội khoảng 20 năm đang hoang mang: Có nên đưa vợ con quay về quê sinh sống? Theo cảm nhận của Trường Giang, dường như càng ngày càng khó tồn tại ở Hà Nội. Vật giá gia tăng. Rất dễ bị phạt, mức phạt đủ làm cho khánh kiệt. Cửa hàng, cửa hiệu đóng cửa, ngưng hoạt động hàng loạt. Không gian sống càng ngày càng ảm đạm, nhịp sống chùng xuống. Chủ các doanh nghiệp từ tầm trung trở xuống, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ đang chật vật xoay sở, khổ hơn cả công nhân!
Ông chủ doanh nghiệp có hơn chục nhân viên này tự hỏi chủ những doanh nghiệp khác có mệt mỏi, cảm thấy bế tắc vì đủ loại áp lực như mình hay không? Trường Giang muốn tìm thêm lời khuyên trước khi quyết định có nên từ biệt Hà Nội?
Đó không chỉ là tâm trạng của riêng Trường Giang. Có thể nhận ra sự bế tắc ở hiện tại và hoang mang về tương lai nơi nhiều người, ở nhiều chỗ, cả trên mạng xã hội lẫn hệ thống truyền thông chính thức.
Ví dụ câu chuyện của Huệ An Cổ về bà dì – chủ một sạp chuyên buôn đồ sỉ ở chợ An Đông (TP.HCM). Bà mới trả sạp, tháo bảng hiệu sau khi nghe hướng dẫn về việc thay đổi cách kê khai, xuất hóa đơn, phương thức tính thuế. Người phụ nữ có vài thập niên kiếm sống bằng mua bán ở một trong những chợ đầu mối sầm uất nhất Việt Nam vốn chỉ quen với những giao dịch bằng niềm tin, qua những cuốn sổ mà đương sự tự ghi chép, quyết định rút lui vì “sợ làm sai mà không biết sai ở đâu”…
Huệ An Cổ nhận xét: Ở An Đông-Chợ Lớn lúc này, những người rời đi không phải vì họ làm ăn không tốt mà vì rủi ro lớn hơn sức chịu đựng, luật thay đổi nhanh hơn khả năng thích nghi, cả đời buôn bán, nhưng không kịp học cách… làm kế toán. Cái buồn của thời này không phải là người yếu bị loại mà là những người đã gìn giữ linh hồn của một khu chợ âm thầm rút lui. Không ồn ào. Không lời than. Chỉ lặng lẽ đóng cửa trước Tết. Nếu những người buôn bán hơn 20 năm còn phải bỏ cuộc thì những người mới bắt đầu sẽ bước tiếp bằng cách nào?
Có rất nhiều câu chuyện như vừa dẫn. Chẳng hạn câu chuyện của “Người Không Mang Họ” trên Diễn Đàn BCCD về một chú chuyên bán ổ cắm, dây điện, bóng đèn,… trong khu phố mà ông ta cư trú. Ông chú này cũng đã rút khỏi thị trường vì sợ sai sau khi hệ thống công quyền loan báo bỏ thuế khoán, buộc các cá nhân đang kinh doanh bất kể quy mô chuyển sang kê khai/nộp thuế. Ông chú vốn quen nhận hàng từ các đầu mối quen thuộc, không bận tâm nhiều tới hóa đơn, giờ không biết bắt đầu từ đâu khi phải chứng minh nguồn gốc, chi phí!
Những người buôn bán như bà dì, ông chú trong các câu chuyện được kể trên mạng xã hội vốn đang gồng mình với gánh càng ngày càng nặng vì giá thuê mặt bằng tăng, chi phí điện nước tăng, sức mua giảm,… đột nhiên quyết định từ bỏ sinh kế cả đời vì cải cách chính sách thuế: “Có ngày thu được vài triệu nhưng khi trừ các loại chi phí thì chẳng còn bao nhiêu. Bán càng nhiều, đầu càng nặng. Không bán thì chết, bán mà sai thì cũng chết nên chú không dám nhập thêm hàng, không dám nghĩ xa và rồi chú chọn cách ít rủi ro nhất là trả mặt bằng, ngưng kinh doanh.”
“Người Không Mang Họ” băn khoăn: “Việt Nam chỉ là một nơi chuyên gia công, nền kinh tế gần như chẳng có gì ngoài việc dựa vào các công ty FDI (công ty có vốn đầu tư ngoại quốc), tài nguyên tự có và phân lô bán nền. Dân chưa thể làm giàu bằng trí tuệ cũng như sản xuất được sản phẩm cạnh tranh với thế giới nên kinh doanh chủ yếu vẫn dựa vào sức mua của giới bình dân, làm công ăn lương. Vì vậy, nếu coi nền kinh tế là hệ thống huyết mạch đi từ nhà sản xuất đến nhà phân phối, thông qua hộ kinh doanh rồi đến tay người tiêu dùng thì triệt tiêu mắt xích hộ kinh doanh bằng phương pháp thuế mới sẽ tạo ra một cú đột quỵ cho cả nền kinh tế đang loạng choạng đứng dậy sau đại dịch 2021!”
Trên Facebook có group “Thuế hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh,” nếu dành thời gian theo dõi hoạt động trong group sẽ nhận ra sự hoang mang, tuyệt vọng của chủ những doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Không hiếm những “người tham gia ẩn danh” bộc bạch kiểu này: Doanh thu cả năm của nhà em khoảng 3.5 tỷ đến 4 tỷ nhưng chi phí cao nên lãi chắc khoảng 280 triệu đến 300 triệu (trong đó có cả thu nhập/lương của hai người trong nhà). Có nên nghỉ đi làm công nhân không các bác chứ Nghị Định 296/2025/NĐ-CP làm em hoang mang, mất ăn, mất ngủ quá (nghị định vừa đề cập quy định, nếu tài sản chung của hộ kinh doanh không đủ để thi hành quyết định cưỡng chế, cơ quan chức năng sẽ kê biên tài sản riêng của các thành viên trong hộ)!
***
Tết đã cận kề nhưng bất kỳ ai ở Việt Nam cũng có thể cảm nhận không khí ảm đạm, căng thẳng bao trùm xã hội. Đó không chỉ là sự vắng vẻ của các trung tâm thương mại, sự hiu quạnh của những khu phố vốn sầm uất, giờ chỉ còn nhan nhản những tấm bảng “cho thuê mặt bằng”…
Sự ảm đạm sẽ không chỉ quanh thời điểm trước Tết và trong Tết. Với bối cảnh kinh tế – xã hội như đã biết và đang thấy, tuyên bố của ông Tô Lâm – Tổng bí thư đảng CSVN: Phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030, sẽ mở ra một thời kỳ thê thảm mới! [kn]
(Còn tiếp)
No comments:
Post a Comment