Friday, February 6, 2026

Tướng Trương Hựu Hiệp thất thế tạo thời cơ cho Đài Loan
06/02/2026(9 giờ trước)
BBC

Getty Images

Trong nhiều lý do có thể là nguyên nhân chính dẫn tới sự thất thế của Thượng tướng Trương Hựu Hiệp, các nhà phân tích chỉ ra khác biệt rất lớn giữa vị tướng này và Chủ tịch Tập Cận Bình trong cách xử lý vấn đề Đài Loan.

Vào cuối tháng Một, Bộ Quốc phòng Trung Quốc thông báo rằng tướng Trương Hựu Hiệp, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, và tướng Lưu Chấn Lập, Tổng tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp của Quân ủy, đang bị điều tra vì "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật"

Một số ý kiến từ giới phân tích nhận định rằng việc thanh trừng ông Trương cho thấy quân đội Trung Quốc hiện nay ngày càng phục tùng ông Tập Cận Bình hơn, đồng thời chính sách của Bắc Kinh đối với Đài Loan đã có điều chỉnh, qua đó tạo thêm thời gian cho Đài Loan ứng phó với áp lực và thách thức quân sự từ Trung Quốc.

Bà Bonnie Glaser, Giám đốc Chương trình Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tại Quỹ Marshall của Đức, nói với BBC Tiếng Trung rằng các cuộc thanh trừng này cho thấy cam kết nghiêm túc của ông Tập Cận Bình trong việc phát triển các năng lực cần thiết để Quân Giải phóng Nhân dân (PLA) có thể hành động đối với Đài Loan nếu cần thiết.

Nhiều nhà phân tích chỉ ra rằng, dù ban lãnh đạo PLA có thể đang trải qua những biến động lớn, trọng tâm của ông Tập Cận Bình đối với vấn đề Đài Loan vẫn không hề suy giảm, và các biện pháp gây sức ép về quân sự, ngoại giao cũng như kinh tế trong nước của Bắc Kinh đối với Đài Loan vẫn hết sức gay gắt.

Chẳng hạn, ngày 27/1, ông Lâm Kiếm, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tái khẳng định rằng "vấn đề Đài Loan là công việc nội bộ của Trung Quốc, không thế lực bên ngoài nào có quyền can thiệp; chúng tôi sẽ kiên định thúc đẩy tiến trình thống nhất quốc gia".

Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng nhấn mạnh rằng "việc quân đội huấn luyện và sẵn sàng tác chiến sẽ không dừng lại".

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Chiến khu Đông bộ thời gian gần đây tiếp tục các cuộc tập trận quân sự xung quanh Đài Loan, cho thấy mức độ gây sức ép không hề bị suy giảm.

Đọc nhiều nhất





Tuy nhiên, theo bà Bonnie Glaser, "Điều này không có nghĩa là khả năng sử dụng vũ lực trong ngắn hạn đã gia tăng. Ngược lại, nó phản ánh sự thiếu tự tin của ông Tập Cận Bình vào khả năng của PLA trong việc đạt được các mục tiêu đề ra cho năm 2027. Vì vậy, khả năng xảy ra một cuộc khủng hoảng lớn liên quan đến Đài Loan trong hai đến ba năm tới là rất thấp."

Tiến sĩ Chung Chih-tung, nghiên cứu viên trợ lý tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh - một tổ chức nghiên cứu trực thuộc Bộ Quốc phòng Đài Loan - nói với BBC Tiếng Trung rằng những biến động ở tầng lớp lãnh đạo cao nhất cho thấy ông Tập Cận Bình đang muốn tập trung "ổn định nội bộ trong quân đội hơn là các hoạt động tác chiến đối ngoại".

"Trong ngắn hạn, khó có khả năng xảy ra các chiến dịch hay cuộc tập trận quy mô lớn. Nhưng về lâu dài, Đài Loan cần chủ động hơn về chiến thuật (chẳng hạn như các cuộc tuần tra sẵn sàng tác chiến chung và các hoạt động huấn luyện thường lệ của hải quân và không quân), qua đó thể hiện lập trường 'chủ động về chiến thuật nhưng thận trọng về chiến lược'," ông nói.

Ông Chung Chih-tung phân tích rằng hiện nay, trong Quân ủy Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc, chỉ còn ông Tập Cận Bình và ông Trương Thắng Dân, Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc, chủ yếu phụ trách công tác kỷ luật và chính trị, chứ không phải lĩnh vực tác chiến.

Ông Chung Chih-tung cũng phân tích rằng chiến lược của ông Tập Cận Bình nhấn mạnh "lý luận đấu tranh", coi xung đột là một phương tiện để giành lấy cơ hội. Về lâu dài, xu hướng cứng rắn sẽ tiếp diễn, làm gia tăng khả năng xảy ra xung đột quân sự tại eo biển Đài Loan.

Sau khi các tướng lĩnh kỳ cựu bị loại bỏ, lớp tướng trẻ tiếp theo được thăng chức nhiều khả năng sẽ phục tùng hơn nhưng lại thiếu kinh nghiệm thực tiễn hơ

Tuy nhiên, để chứng tỏ năng lực và lòng trung thành, những gương mặt mới này có thể sẽ chủ động hơn trong việc áp dụng các chiến lược "xung đột vùng xám" tại eo biển Đài Loan.

Bà Bonnie Glaser nói với BBC Tiếng Trung rằng việc Đài Loan ưu tiên phát triển các năng lực bất đối xứng, triển khai cải cách quốc phòng và chuyển đổi ngành công nghiệp quốc phòng là những hướng đi đúng đắn, nhưng cần được đẩy nhanh hơn nữa.

"Tình trạng hiện nay trong quan hệ dân sự -quân sự của Trung Quốc mang lại cho Đài Loan thêm thời gian để chuẩn bị cho các kịch bản khác nhau," bà Glaser nói.

Play video, "Tập Cận Bình đả hổ diệt ruồi: những tướng quân đội nào đã bị thanh trừng?", Thời lượng 11,00
11:00
BBC: Play video Tập Cận Bình đả hổ diệt ruồi: những tướng quân đội nào đã bị thanh trừng?

'Giai đoạn cửa sổ'

Sau khi tướng Trương Hựu Hiệp thất thế, ông Lưu Bằng Vũ, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, tuyên bố Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã mở cuộc điều tra đối với hai vị tướng này vì "nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật", điều mà ông nói phản ánh sự "kiên trì toàn diện và không khoan nhượng" của Trung Quốc trong cuộc chiến chống tham nhũng.

Một báo cáo của ông Tang Guangzheng, chuyên gia quân sự Đài Loan, do Quỹ Jamestown - một tổ chức nghiên cứu độc lập của Mỹ - công bố, cho rằng nguyên nhân cốt lõi của vụ việc xuất phát từ những khác biệt căn bản giữa ông Trương Hựu Hiệp và ông Tập Cận Bình trong cách tiếp cận phát triển và huấn luyện quân sự nhằm giải quyết vấn đề Đài Loan.

Ông Tang Guangzheng cho rằng ông Tập Cận Bình kiên quyết đặt ra mốc thời gian cứng là năm 2027 để đạt được năng lực tấn công Đài Loan.

Trong khi đó, ông Trương Hựu Hiệp lại ủng hộ cách tiếp cận thận trọng và tập trung hơn trong phát triển quân sự, với mục tiêu đạt đầy đủ năng lực tác chiến hiệp đồng vào năm 2035, đồng thời lồng ghép "đấu tranh quân sự" vào các hoạt động huấn luyện thay vì ưu tiên hành động sớm.

Do đó, theo ông Tang, sự khác biệt này có thể dẫn tới tình trạng bất tuân trực tiếp trong giai đoạn triển khai, qua đó trở thành một yếu tố then chốt thách thức nghiêm trọng quyền uy của ông Tập Cận Bình.

Lập trường chính thức của Trung Quốc về vụ ông Trương Hựu Hiệp lần này được cho là nghiêm khắc và thống nhất hơn so với trước đây.

Thông cáo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc chỉ sử dụng cụm từ "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật".

Tuy nhiên, một bài xã luận đăng ngày 25/1 trên báo Quân đội Giải phóng Nhân dân cho rằng ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập đã "vi phạm nghiêm trọng chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương", "gây tổn hại nghiêm trọng đến việc xây dựng năng lực tác chiến", và "tạo ra tác động cực kỳ tiêu cực đối với Đảng, Nhà nước và quân đội".

"Chúng ta phải kiên quyết loại bỏ các phần tử xấu và bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội," bài xã luận nêu rõ.

Một số nhà phân tích đánh giá ngôn ngữ chính thức này - nhấn mạnh yếu tố phản bội chính trị và thách thức "chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương" - cho thấy chiến dịch thanh trừng tập trung vào việc củng cố quyền lực tuyệt đối của ông Tập Cận Bình.

Tuy nhiên, tờ South China Morning Post dẫn đánh giá của các học giả quân sự Trung Quốc trong nước cho rằng vụ việc liên quan đến tướng Trương Hựu Hiệp làm nổi bật quyết tâm của ông Tập Cận Bình trong việc thanh lọc quân đội và đòi hỏi lòng trung thành.

Một học giả quân sự (không nêu tên) cho rằng lòng trung thành tuyệt đối và kỷ luật nghiêm ngặt là yếu tố then chốt trong bất kỳ cuộc đối đầu quy mô lớn nào.

"Nếu không giải quyết được các vấn đề về kỷ luật và lòng trung thành, thì chẳng khác nào ra trận với bộ giáp đầy những vết nứt," người này nói.

Ông Neil Thomas, chuyên gia phân tích về Trung Quốc tại tổ chức Asia Society, cũng đăng tải một bài viết phân tích trên nền tảng Substack, cho rằng việc thiếu vắng những tướng lĩnh giàu kinh nghiệm như ông Trương Hựu Hiệp - vốn có khả năng đưa ra các khuyến nghị khách quan - sẽ làm gia tăng "rủi ro tác chiến" khi ông Tập Cận Bình chỉ huy một lực lượng quân sự lên tới hàng triệu người, đặc biệt trong vấn đề Đài Loan. Theo ông, điều này có thể dẫn đến các quyết định thiếu thận trọng hoặc sai lầm trong việc đánh giá tình hình.

Ông Chung Chih-tung nhận định rằng gần như toàn bộ các lãnh đạo cấp cao của Quân ủy Trung ương đã bị "bắt gọn", khiến trung tâm chỉ huy của PLA bị tổn hại.

Trong ngắn hạn, khó có thể tìm được những nhân vật đủ năng lực thay thế họ, đặc biệt là các chỉ huy chuyên nghiệp có tầm nhìn chiến lược và bao quát.

Nhưng sớm nhất cũng phải sau Đại hội toàn quốc lần thứ 21 của Đảng Cộng sản Trung Quốc mới có thể xuất hiện một số gương mặt mới.

Hơn nữa, một chiến dịch tại eo biển Đài Loan đòi hỏi sự phối hợp liên khu vực.

Từ Hoàng Hải, biển Hoa Đông, eo biển Đài Loan cho tới Biển Đông, chuỗi đảo thứ nhất có sự liên thông chặt chẽ và không thể do một chiến khu duy nhất tự xử lý.

"Điều này đòi hỏi kinh nghiệm dày dạn và thời gian để bồi dưỡng; không thể chỉ đơn giản đưa một người vào Quân ủy Trung ương là giải quyết được. Vì vậy, năng lực khách quan của PLA trong việc tấn công Đài Loan đang bị suy giảm trong ngắn hạn, và cá nhân tôi cho rằng họ khó có khả năng chấp nhận rủi ro như vậy," ông nói.


Ông Dylan Loh, Phó Giáo sư Khoa học Chính trị tại Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), nói với BBC Tiếng Trung rằng trong ngắn hạn, dù rủi ro luôn tồn tại, tình hình tại eo biển Đài Loan sẽ vẫn ổn định.

Theo ông, sự bất ổn do các cuộc thanh trừng quy mô lớn nhằm vào giới lãnh đạo quân sự cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ không biểu hiện ra các điều kiện bên ngoài, chẳng hạn như an ninh tại eo biển Đài Loan.

"Đài Loan nên nắm bắt 'cửa sổ cơ hội' này (khi khả năng PLA phát động một cuộc xâm lược quy mô lớn trong ngắn hạn là không cao) để đẩy nhanh việc tăng cường xây dựng quân đội và công tác chuẩn bị, đồng thời chủ động phối hợp với chiến lược chuỗi đảo và phòng thủ theo mô hình chống tiếp cận của Mỹ, nhằm tối đa hóa hiệu quả sử dụng các nguồn lực hạn chế," ông Chung Chih-tung nói.

Ông Chung Chih-tung cho rằng nếu những tranh cãi hay sự tẩy chay chính trị trong nội bộ Đài Loan khiến việc mua sắm vũ khí từ Mỹ bị trì hoãn (như trường hợp từng dự án tàu ngầm trước đây), thì việc bỏ lỡ cơ hội có thể dẫn tới các "hệ quả mang tính trừng phạt" từ Washington.

"Điều này gây bất lợi cho Loan. Đài Loan thất thế thì Trung Quốc được lợi," ông nói.

Trong khi đó, với Đài Loan, đây là một thách thức kép.

Một mặt là làm thế nào tận dụng sự bất ổn nội bộ của Trung Quốc để củng cố năng lực phòng thủ và thúc đẩy cải cách.

Mặt khác là ngăn chặn những tính toán sai lầm hoặc việc các hoạt động vùng xám leo thang thành xung đột.

Trước tình hình này, Bộ Quốc phòng Đài Loan, trong tuyên bố ngày 25/1, cho biết: "Chúng tôi tiếp tục theo dõi sát các động thái của PLA, tăng cường năng lực tác chiến bất đối xứng và mức độ sẵn sàng huy động lực lượng dự bị, và sẽ không nới lỏng các nỗ lực chỉ vì những điều chỉnh nội bộ ở phía bên kia."

Chủ đề liên quan

Tin liên quan








By at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)