VNTB – Các nhà quan sát Trung Quốc đang cố phát hiện nạn nhân tiếp của Tập Cận Bình.
Ngân Bình dịch
16.02.2026 4:30
VNThoibao
(VNTB) – Ở Trung Quốc, cái chết của các quan chức cấp cao và những nhân vật nổi tiếng khác tạo cơ hội cho các nhà nghiên cứu về Bắc Kinh tìm kiếm bằng chứng về sự sống – cả về chính trị theo nghĩa đen.
Điều gì đã buộc Tập Cận Bình thanh trừng một người bạn mà ông đã tin tưởng giao phó việc cải tổ quân đội?
Các bài xã luận trên báo chí chính thức đã lên án tướng Trương Hựu Hiệp vì bị cáo buộc làm suy yếu quyền lực của Tập Cận Bình, tiếp tay cho tham nhũng và gây tổn hại đến những nỗ lực phát triển hiệu quả chiến đấu của Trung Quốc. Một số nhà phân tích tự hỏi liệu hai người có bất đồng về chính sách hay không, trong khi những người khác đưa ra giả thuyết rằng Tập Cận Bình muốn loại bỏ một mối đe dọa mà ông cho là có.
Một số người điều tra đã phải dùng đến việc nghiên cứu ngôn ngữ cơ thể khi họ cố gắng vén màn bí mật. Họ đã chỉ ra đoạn phim cho thấy Trương Hựu Hiệp quay lưng lại với Tập Cận Bình sau một phiên họp năm ngoái, để suy đoán về mối quan hệ xấu đi giữa hai người.
Động cơ của Tập Cận Bình khi loại bỏ Trương Hựu Hiệp có thể sẽ không bao giờ được biết đến hoàn toàn. Nhưng điều đó không ngăn cản các học giả, quan chức và giám đốc điều hành doanh nghiệp nước ngoài tìm cách tìm hiểu – và một số người đang chuyển sang các kỹ thuật bói toán bí truyền có từ thời Mao Trạch Đông.
“Bắc Kinh học”, như cách gọi tương tự như Điện Kremlin học của Trung Quốc, thường liên quan đến việc nghiên cứu kỹ lưỡng các bài phát biểu chính thức, tài liệu và tin tức truyền thông nhà nước nhằm tìm ra những hiểu biết sâu sắc từ ngôn ngữ, hành vi và những sai lệch so với chuẩn mực.
Đảng Cộng sản Trung Quốc vốn đã rất bí mật trước khi Tập Cận Bình lên nắm quyền vào năm 2012, nhưng xu hướng cai trị độc đoán của Tập Cận Bình đã khiến chính trường Trung Quốc càng trở nên mờ ám hơn và làm dấy lên sự hồi sinh của Bắc Kinh học.
Một số người đã nghiên cứu kỹ lưỡng các tài liệu đồ sộ của Đảng Cộng sản để tìm kiếm những thay đổi tinh tế trong giọng điệu và từ ngữ. Người khác đã theo dõi việc tham dự các cuộc họp chính trị, phân tích những thay đổi trong cách sắp xếp chỗ ngồi hoặc những sự vắng mặt không giải thích được có thể báo hiệu sự xáo trộn trong con đường sự nghiệp của một quan chức.
Bắc Kinh học đầy rẫy những hạn chế. Sự thiếu hụt dữ liệu đáng tin cậy khiến việc kiểm chứng các lý thuyết hoặc đưa ra kết luận dứt khoát trở nên khó khăn. Đôi khi cần một thông báo chính thức—về một cuộc thanh trừng, thăng chức hoặc thay đổi chính sách—để xác nhận một giả thuyết.
Hà Vệ Đông
Một số nhà nghiên cứu về Bắc Kinh cho rằng những manh mối chỉ ra sự sụp đổ của Hà Vệ Đông, vị tướng số 2 của Trung Quốc, đã có ngay trước khi đảng tuyên bố khai trừ ông vào tháng 10.
Khi Hà Vệ Đông bắt đầu vắng mặt tại các sự kiện công cộng sau khi xuất hiện tại kỳ họp lập pháp thường niên của Trung Quốc vào tháng 3 năm ngoái, đã có tin đồn lan truyền về một cuộc điều tra có thể nhắm vào vị tướng này. Khi đó Hà Vệ Đông đang giữ chức Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương và là Ủy viên Bộ Chính trị.
Vào thời điểm đó, Bắc Kinh đang trong quá trình trấn áp mạnh mẽ tham nhũng trong quân đội. Một trong những đồng minh thân cận nhất của Hà Vệ Đông, Đô đốc Miêu Hoa, đã bị điều tra vào tháng 11 năm 2024 vì cáo buộc vi phạm kỷ luật.
Vào tháng 4 năm 2025, Hà Vệ Đông đã vắng mặt trong một sự kiện trồng cây thường niên, vốn thường có sự tham gia của tất cả các sĩ quan quân phục đang tại ngũ trong Quân ủy Trung ương. Các đoạn phim do truyền thông nhà nước công bố cho thấy ông Hà đã tham dự cùng một sự kiện vào năm 2023 và 2024 sau khi gia nhập ủy ban vào cuối năm 2022.
Việc vắng mặt không rõ lý do có thể là dấu hiệu sớm của những rắc rối chính trị ở Trung Quốc, mặc dù các quan chức được biết là đã vắng mặt trong các cuộc gặp gỡ vì những lý do vô hại như ốm đau. Tuy nhiên, việc vắng mặt nhiều sự kiện được coi là một dấu hiệu đáng báo động.
Khi Tập Cận Bình triệu tập hội nghị đảng vài ngày sau đó, ông Hà là thành viên duy nhất của Bộ Chính trị không tham dự.
Tại các cuộc họp lớn của Đảng Cộng sản và chính phủ, những người tham dự tuân theo các quy tắc sắp xếp chỗ ngồi nghiêm ngặt, dựa trên cấp bậc, thâm niên của các cơ quan mà họ đại diện và các tiêu chí khác.
Quan chức cấp cao nhất thường được ngồi ở vị trí trung tâm phía trước, các quan chức cấp thấp hơn được bố trí ở hai bên và phía sau. Các quan chức cùng cấp bậc được sắp xếp theo cách viết tên của họ—bắt đầu từ số nét trong họ, theo thứ tự tăng dần.
Việc thay đổi chỗ ngồi có thể cho thấy sự thay đổi về cấp bậc hoặc bổ nhiệm, trong khi việc vắng mặt không lý do làm dấy lên nhiều câu hỏi.
Những đồn đoán về số phận của ông Hà ngày càng gia tăng sau khi ông vắng mặt trong nhiều cuộc họp cấp cao, đặc biệt là các phiên họp nghiên cứu của Bộ Chính trị vào tháng Tư, tháng Sáu và tháng Chín.
Một dấu hiệu khác cho thấy sự nghiệp của ông Hà đã bước vào giai đoạn cuối xuất hiện khi một vị tướng cấp cao qua đời vào tháng Sáu.
Ở Trung Quốc, cái chết của các quan chức cấp cao và những nhân vật nổi tiếng khác tạo cơ hội cho các nhà nghiên cứu về Bắc Kinh tìm kiếm bằng chứng về sự sống – cả về chính trị lẫn nghĩa đen. Khi các nhân vật nổi bật của quốc gia qua đời, các thành viên trong giới lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc và các lãnh đạo đảng đã nghỉ hưu sẽ gửi vòng hoa và, trong một số trường hợp, đích thân tham dự tang lễ.
Khi điều này xảy ra, truyền hình nhà nước thường chiếu cảnh Tập Cận Bình và các phụ tá hàng đầu đến viếng người quá cố. Những thước phim như vậy cũng sẽ cho thấy những vòng hoa do các quan chức cấp cao của đảng và nhà nước gửi đến, được sắp xếp theo một thứ tự được quy định cẩn thận.
Tại tang lễ của tướng Từ Khâu, một phó chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương đã nghỉ hưu, vào tháng Sáu, việc không có tên của Hà Vệ Đông trên vòng hoa. Theo nghi thức, tên của ông Hà lẽ ra phải xuất hiện sau tên của Lý Hồng Trung và lại một lần nữa vắng mặt.
Đảng cuối cùng đã tuyên bố Hà Vệ Đông bị kỷ luật vào tháng 10 năm ngoái, khi ông và tám sĩ quan quân đội cấp cao khác bị khai trừ khỏi đảng và lực lượng vũ trang vì cáo buộc sai phạm.
Mã Hưng Thụy
Gần đây, các nhà nghiên cứu về Bắc Kinh đã chuyển sự chú ý sang sự vắng mặt kéo dài bất thường của một thành viên khác trong Bộ Chính trị, Mã Hưng Thụy .
Đã có nhiều đồn đoán về vận mệnh chính trị của Mã kể từ khi ông bị cách chức bí thư đảng ủy khu vực Tân Cương ở phía tây xa xôi vào tháng 7 năm 2025. Vào thời điểm đó, đảng cho biết họ có những nhiệm vụ khác dành cho Mã Hưng Thụy, nhưng không nói rõ.
Lần xuất hiện cuối cùng được công bố của Mã Hưng Thụy là tại một phiên họp toàn thể của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản vào tháng 10. Kể từ đó, ông đã vắng mặt trong một loạt các sự kiện cấp cao, gồm các buổi họp nghiên cứu của Bộ Chính trị và các cuộc họp chính trị quan trọng khác.
Đã có nhiều đồn đoán về vận mệnh chính trị của Mã Hưng Thụy kể từ khi ông bị cách chức bí thư đảng ủy khu vực Tân Cương vào tháng 7 năm 2025. Vào thời điểm đó, đảng cho biết họ có những nhiệm vụ khác dành cho Mã Hưng Thụy, nhưng không nói rõ nhiệm vụ nào.
Lần xuất hiện công khai cuối cùng của Mã Hưng Thụy là tại một phiên họp toàn thể của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản vào tháng 10. Kể từ đó, ông đã vắng mặt trong một loạt các sự kiện cấp cao, như các phiên họp nghiên cứu của Bộ Chính trị và các cuộc họp chính trị quan trọng khác.
Các nhà nghiên cứu về Bắc Kinh đã lưu ý rằng một số người từng làm việc thân cận với Mã Hưng Thụy đang bị điều tra.
Bắc Kinh chưa cho thấy Mã Hưng Thụy đang gặp rắc rối chính trị. Một số quan chức trong quá khứ đã tái xuất sau những lần vắng mặt bất thường, bất chấp những đồn đoán về sự sụp đổ của họ.
Ban Tuyên truyền của Đảng Cộng sản không trả lời yêu cầu bình luận và chuyển các câu hỏi đến Mã Hưng Thụy.
Trương Hựu Hiệp
Ngược lại, việc lật đổ Trương Hựu Hiệp diễn ra quá nhanh đến nỗi các nhà quan sát bên ngoài hầu như không có thời gian để đoán trước khi Bắc Kinh xác nhận số phận của ông.
Không giống như Hà Vệ Đông, được công bố chịu kỷ luật khoảng bảy tháng sau lần xuất hiện trước công chúng cuối cùng, Trương Hựu Hiệp chỉ xuất hiện trước công chúng chưa đầy hai tuần trước khi Bắc Kinh tuyên bố ông đang bị điều tra.
Lần xuất hiện công khai gần đây nhất của ông là tại cuộc họp hoạch định chính sách hồi tháng Giêng của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương, cơ quan kỷ luật cao nhất của đảng. Theo đoạn phim từ đài truyền hình nhà nước, ông có mặt trong khán phòng khi Tập Cận Bình phát biểu trước Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương vào ngày 12 tháng 1.
Dấu hiệu rắc rối đầu tiên được công khai xuất hiện vào ngày 20 tháng 1, khi ông Trương không xuất hiện tại lễ khai mạc một hội thảo đặc biệt dành cho các quan chức cấp cao ở Bắc Kinh – mặc dù trước đây ông đã tham dự các hội thảo tương tự. Cộng đồng người Hoa trên các nền tảng mạng xã hội phương Tây rộ lên tin đồn rằng ông Trương đã bị thanh trừng.
Sau đó, vào ngày 24 tháng 1, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết ông Trương đang bị điều tra vì bị cáo buộc vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng và pháp luật.
____________________
Nguồn:
WSJ – China watchers are trying to spot the next target of Xi’s purges
No comments:
Post a Comment