Sunday, March 8, 2026

VNTB – Nguồn gốc hai ngày Quốc tế Phụ nữ 8 tháng 3
Trần Trung Đạo
09.03.2026 12:43
VNThoibao

 (VNTB) – Đại đa số các nước thành viên Liên Hiệp Quốc chọn Ngày Phụ Nữ Quốc Tế 1977 và hôm nay chỉ là lần thứ 49.

Giới thiệu: Thế giới có hai Ngày Phụ Nữ  Quốc Tế. Một Ngày Phụ Nữ  Quốc Tế do Lênin khởi xướng và một ngày khác do Liên Hiệp Quốc thành lập.  Mặc dù cùng dùng ngày 8 tháng 3, nhưng khác về nguồn gốc và cách tính. Cộng sản Việt Nam không tổ chức Ngày Phụ Nữ Quốc Tế  theo tinh thần của quyết nghị LHQ 1977 mà tính theo ngày do Lenin và các lãnh tụ Cộng sản Liên Xô công nhận, do đó hôm nay là lần thứ 116, tính từ 1910, trong khi Ngày do Liên Hiệp Quốc thành lập và được phần lớn thế giới công nhận chỉ mới được 49 năm.

—————-

Ngày Quốc Tế Phụ Nữ có một lịch sử dài gắn liền với các phong trào phụ nữ đòi quyền ứng cử và bầu cử, quyền lao động tại Hoa Kỳ trong thập niên đầu của thế kỷ 20, lẽ ra phải được vinh danh tại nhiều quốc gia, nhưng không, ngày này chỉ là lễ tại số rất ít nước, trong số đó là những nước cộng sản.

Lịch sử Ngày Quốc Tế Phụ Nữ

Tháng 8, 1910, trước ngày Hội Nghị Quốc Tế Đảng Xã Hội được tổ chức tại Copenhagen, Denmark, các lãnh tụ đảng Xã Hội Mỹ,  Đức đề nghị chọn một ngày đoàn kết phụ nữ toàn thế giới. Đề nghị này được các lãnh tụ Xã Hội và Cộng Sản đồng ý và được đại hội với khoảng 100 đại biểu từ 17 quốc gia biểu quyết hoàn toàn đồng ý. 

Một trong những người khởi xướng việc thành lập Ngày Quốc Tế Phụ Nữ và được hầu hết tài liệu về nguồn gốc Ngày Quốc Tế Phụ Nữ thừa nhận công lao sáng lập là bà Clara Zetkin.

Bà Clara Zetkin là ai?

Bà Clara Zetkin sinh năm 1857 tại Đức. Bà gia nhập đảng Công Nhân Xã Hội Đức năm 1878. Năm 1917 bà hoạt động tích cực trong Đảng Dân Chủ Xã Hội Đức, sau đó gia nhập Đảng Cộng Sản Đức. Bà đại diện cho đảng Cộng Sản tại Quốc Hội Đức suốt 13 năm từ 1920 đến 1933.

Bà Clara Zetkin là nhà Marxist Đức nổi tiếng và là lãnh tụ đảng Cộng Sản Đức trong thời kỳ tranh chấp giữa Hitler và đảng CS Đức. Năm 1920 bà Zetkin phỏng vấn Lenin về “Vấn đề của phụ nữ.” Năm 1921 đến 1925, bà Zetkin là ủy viên của Đệ Tam Quốc Tế Cộng Sản. Tháng Tư 1920 bà thành lập Quốc Tế Phụ Nữ Cộng Sản, một bộ phận của Đệ Tam Quốc Tế và là chủ tịch đầu tiên của phong trào. Mặc dù người Đức, bà đã tham gia cuộc biểu tình “Bánh mì và hòa bình” nổi tiếng được tổ chức St. Petersburg, Nga trước Cách Mạng Cộng Sản 1917. Sau khi lưu vong sang Liên Xô, bà Clara Zetkin được Stalin tặng thưởng Huân Chương Cờ Đỏ (1927) và Huân Chương Lenin (1932). Khi bà chết, 1933, tro được đặt dưới chân tường điện Kremlin.

Nhắc lại, năm 1917, phong trào phụ nữ Nga tổ chức cuộc đình công với khẩu hiệu “bánh mì và hòa bình” để chống việc Nga Hoàng tham gia Thế Chiến thứ Nhất gây ra cái chết của hàng triệu thanh niên Nga. Các cuộc biểu tình của phong trào phụ nữ Nga đã đóng góp một phần quan trọng dẫn đến việc Nga Hoàng thoái vị và đưa “Cách Mạng Tháng Mười” đến thành công.

Sau “cách mạng CS” 1917, nhận thấy tầm quan trọng của ngày này, Vladimir Lenin, người sáng lập Đảng Cộng sản Nga, đã công nhận Ngày Quốc tế Phụ nữ là một ngày lễ chính thức của Liên Xô vào năm 1917. Những người cộng sản ở Tây Ban Nha và Trung Quốc sau đó cũng đã áp dụng ngày lễ này. Cho đến giữa những năm 1970, Ngày Quốc tế Phụ nữ chủ yếu được kỷ niệm ở các nước xã hội chủ nghĩa. (Sarah Pruitt, The Surprising History of International Women’s Day)

Ngày 4 tháng Ba, 1920, Lenin khẳng định điều này “Nhưng các bạn không thể thu hút quần chúng vào chính trị nếu thiếu sự thu hút phụ nữ… Không có một đảng hay cách mạng nào trên thế giới có ước muốn đào sâu vào cội rễ áp bức và bất công của nữ giới hơn là cách mạng Soviet, Bolshevik đang làm. Tại Liên Xô, không còn một vết tích bất bình đẳng nam nữ nào căn cứ vào luật pháp.”

Nối gót Lenin và Stalin, năm 1927, Mao Trạch Đông trong tác phẩm “Sách Đỏ Nhỏ” in những bài viết của mình, y viết: “Tại Trung Quốc, một người đàn ông thường giữ vai trò thống trị trên ba quyền (chính quyền, gia quyền và tôn giáo quyền). Đối với phụ nữ, ngoài việc bị thống trị bởi ba quyền trên, họ còn bị trị bởi một quyền khác do người chồng định đoạt.” Mao đánh giá cao vai trò của phụ nữ và đã từng phát biểu “Phụ nữ nâng cao một nửa bầu trời.” Năm 1922, khi Đảng Cộng sản Trung Quốc vừa mới ra đời, đảng CSTQ đã tổ chức mừng Ngày Quốc Tế Phụ Nữ và khi chính thức thành lập nhà nước cộng sản trên toàn lục địa vào năm 1949, Ngày Quốc Tế Phụ Nữ trở thành ngày lễ quốc gia tại Trung cộng.

Tại Bắc Hàn, cả ba đời họ Kim đều xem Ngày Quốc Tế Phụ Nữ là ngày trọng đại. Tại Việt Nam, không cần phân tích cũng biết đó là ngày lễ lớn theo Lenin.

Ngày Quốc Tế Phụ Nữ của Liên Hiệp Quốc 1977

Mặc dù ngay từ khi thành lập đã bị Cộng Sản chi phối, phong trào phụ nữ quốc tế này cũng đã có những hoạt động mang sắc thái xã hội dân sự như đòi hỏi quyền bỏ phiếu và tham gia các chức vụ hành chánh công quyền tại Mỹ, Anh, chính sách đãi ngộ công nhân, lương bổng và giờ giấc làm việc. Rất đông trong số phụ nữ qua các thế hệ từ những năm đầu thế kỷ 20 cho đến nay đã tham gia với tinh thần thiện nguyện để đấu tranh cho quyền lợi phụ nữ một cách chân thành, nhiệt tình và trong sáng.

Để ghi nhận những đóng góp đó, năm 1975, Liên Hiệp Quốc chọn là Năm Phụ Nữ Quốc Tế và năm 1977, Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc thông qua quyết nghị công nhận vai trò của phụ nữ trong các nỗ lực hòa bình và phát triển.

Liên Hiệp Quốc minh định: “Vào tháng 12, 1977, Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc thông qua một nghị quyết công bố một Ngày Liên Hiệp Quốc dành cho Quyền Phụ Nữ và Hòa Bình Quốc Tế được cử hành vào bất cứ ngày nào trong năm do Quốc Gia Hội Viên chọn phù hợp với truyền thống và lịch sử của quốc gia đó. (In December 1977, the UN General Assembly adopted a resolution proclaiming a United Nations Day for Women’s Rights and International Peace to be observed on any day of the year by Member States, in accordance with their historical and national traditions.)

Việc Liên Hiệp Quốc vinh danh phong trào phụ nữ qua nhiều thế hệ đã hy sinh để đấu tranh cho quyền của phụ nữ là một điều chính đáng. Ngày đó đang được cử hành tại khắp nơi trên thế giới nhưng chỉ dưới hình thức phong trào xã hội như tại thư viện, các câu lạc bộ phụ nữ, các mạng xã hội  v.v…

Một số người cho đến nay vẫn còn nhầm lẫn giữa Ngày Liên Hiệp Quốc dành cho Quyền Phụ Nữ và Hòa Bình Quốc Tế 1977 và “Ngày Phụ Nữ Quốc Tế” được các quốc gia cộng sản tổ chức sau Cách Mạng CS Nga 1917.

Một người Việt Nam chưa có dịp tìm hiểu có thể nghĩ rằng Ngày Quốc Tế Phụ Nữ là ngày trọng đại trên toàn thế giới. Không phải. Các quốc gia chọn Ngày Quốc Tế Phụ Nữ 8 tháng 3 như ngày lễ gồm: Afghanistan, Angola, Armenia, Azerbaijan, Belarus, Burkina Faso, Cambodia, China , Cuba, Georgia, Guinea-Bissau, Eritrea, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Laos, Macedonia, Madagascar, Moldova, Mongolia, Nepal, Nga, Tajikistan, Turkmenistan, Uganda, Ukraine, Uzbekistan, Zambia, Bắc Hàn và Việt Nam.

Đại đa số các nước thành viên Liên Hiệp Quốc chọn Ngày Phụ Nữ Quốc Tế 1977 và hôm nay chỉ là lần thứ 49.

Con người sinh ra thường chấp nhận những phong tục, tập quán thể hiện qua những hội hè, đình đám, lễ lộc và tiếp tục sống với những gì đã có mà không suy nghĩ hay thắc mắc. Họ không biết rằng, dưới chế độ cộng sản, không có một ngày hội, ngày lễ nào mà không mang một ý nghĩa chính trị và không phục vụ cho mục đích chính trị của đảng cộng sản trong mỗi thời kỳ. Xóa bỏ ý thức dân tộc, trồng cấy nhận thức cộng sản là một trong những mục tiêu dài hạn và thường trực của bộ máy tuyên truyền cộng sản.

__________________________

Nguồn:

Facebook Trần Trung Đạo

No comments:

Post a Comment