ĐỐI THOẠI

VNTB – Cuba có phải là mục tiêu tiếp theo?

Khôi Nguyễn tổng hợp
06.03.2026 10:53
VNThoibao

 Cuba sẽ bị sụp đổ 

Quan chức cấp cao của Mỹ tại Cuba cho biết ông tin rằng Cuba sẽ sụp đổ trước cuối năm nay. Mike Hammer nói rằng “chúng tôi tin rằng sự thay đổi đang đến” và điều đó sẽ xảy ra vào “năm 2026”, theo tờ Miami Herald.

“Chế độ độc tài sẽ kết thúc,” Hammer nói bằng tiếng Tây Ban Nha tại một sự kiện vào cuối tuần. Ông tiếp tục tuyên bố rằng “không có hy vọng” vào cuối nhiệm kỳ của chính quyền Biden, nhưng giờ đây “có kỳ vọng rằng sẽ thay đổi.”

Một báo cáo gần đây của tờ The New York Times đã nêu chi tiết rằng sự lo lắng và suy đoán đang gia tăng ở Cuba sau các hành động quân sự của Mỹ ở Venezuela và Iran, cùng với việc một số cư dân hiện đang công khai thảo luận về khả năng can thiệp Cuba.

Trong những tuần gần đây, các điệp viên phản gián Cuba trong trang phục dân thường đã đến thăm các đảng viên đại diện khu phố gần một căn cứ quân sự ở Havana và yêu cầu tên của những cư dân sống gần đó.

Được biết kế hoạch sơ tán đang được soạn thảo sau chiến dịch  bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro của Mỹ và khiến hơn 100 người thiệt mạng, trong đó có 32 cận vệ người Cuba.

Một báo cáo khác cho biết Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc khả năng thay đổi chế độ ở Cuba vì ông tin rằng lập trường hiếu chiến của chính quyền Trump đang phát huy hiệu quả.

Phát biểu với tờ The Atlantic, một quan chức Mỹ đã mô tả chi tiết tâm trạng của Trump hiện tại, nói rằng Trump “cảm thấy như ‘Tôi đang trên đà thắng lợi'”.

Thực tế, tổng thống Trump đã nói hôm thứ Sáu rằng “chúng ta hoàn toàn có thể có một cuộc tiếp quản thân thiện ở Cuba” giữa những tin tức về việc rằng Hoa Kỳ  đang đàm phán với cháu trai của Raul Castro về tương lai của Cuba.

Phát biểu với báo chí tại Nhà Trắng tuần trước, Trump nói rằng “chính phủ Cuba đang đàm phán với chúng tôi”.

“Họ đang gặp rắc rối lớn. Họ không có tiền. Họ không có gì cả lúc này. Nhưng họ đang nói chuyện với chúng tôi. Có lẽ chúng tôi sẽ có một cuộc tiếp quản Cuba thân thiện. Chúng tôi hoàn toàn có thể kết thúc bằng một cuộc tiếp quản Cuba thân thiện,” ông Trump nói thêm.

“Người dân Cuba ngày càng lo ngại”

Bộ Tài chính Mỹ cuối tháng trước cho biết họ sẽ cho phép bán lại dầu của Venezuela cho khu vực tư nhân ở Cuba. Động thái này dường như phản ánh một bước nhỏ để giảm bớt tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng của Cuba, 

Par Kumaraswami, giáo sư nghiên cứu về Mỹ Latinh tại Đại học Nottingham của Anh cho biết các cuộc tấn công của chính quyền Trump nhằm vào Iran và những bình luận gần đây về chế độ Cuba đã làm gia tăng sự bất ổn và lo lắng ở Havana.

“Người dân Cuba ngày càng lo ngại về việc họ sẽ sống như thế nào giữa bối cảnh hỗn loạn toàn cầu như vậy, và chiến tranh với  Iran chắc chắn không làm giảm bớt nỗi sợ hãi của họ,” Kumaraswami nói qua email.

“Đồng thời, có những dấu hiệu cho thấy chính quyền Mỹ đang đàm phán với chính phủ Cuba về những thay đổi cho nền kinh tế Cuba, và điều này thực sự được phản ánh qua việc Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel hiện đang ưu tiên cải thiện kinh tế,” bà nói thêm.

Kumaraswami cho biết “thông điệp từ Cuba” đã “nhất quán” kể từ khi những người cộng sản lên nắm quyền vào năm 1959: “Sự tồn tại chỉ có thể đạt được thông qua việc thích ứng với bối cảnh địa chính trị đang thay đổi.”

“Cuba vừa tự tạo một cơ hội”

Cuba đã áp dụng các biện pháp để bảo vệ các dịch vụ thiết yếu và phân phối nhiên liệu theo định mức cho các lĩnh vực trọng yếu. Liên Hợp Quốc trước đây đã cảnh báo về khả năng “sụp đổ” nhân đạo khi nguồn cung dầu mỏ của nước này cạn kiệt.

“Cuba vừa tự tạo cho mình một cơ hội – nhưng đó là một cơ hội nhỏ,” Robert Munks, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu châu Mỹ tại công ty tình báo rủi ro Verisk Maplecroft, nói với CNBC qua email.

“Chiến dịch chống lại Iran tạm thời loại bỏ Cuba khỏi tầm ngắm của Washington, vì chính quyền Mỹ sẽ bận rộn với chiến dịch vùng Vịnh trong những tuần tới.”

Nhưng Munks cho biết ông dự đoán Cuba sẽ trở lại tiêu điểm, đồng thời nói thêm rằng cộng đồng người Cuba ở Nam Florida sẽ gây áp lực và Washington đã cho thấy họ đang ưu tiên Tây bán cầu trong chiến lược an ninh quốc gia.

“Chính quyền ở Havana hiện vẫn đang nắm quyền kiểm soát. Bất kỳ sự bất ổn nào do khó khăn kinh tế gây ra đều có thể xảy ra đột ngột và tự phát, điều này sẽ tạo cớ cho Washington tập trung lại vào việc gây áp lực lên chính quyền Cuba,” Munks nói.

Hàng triệu người Cuba sống trong bóng tối 

Hàng triệu người ở Cuba bị mất điện vào thứ Tư – sự cố mất điện mới nhất do tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng từ áp lực cấm vận của Mỹ.

Hai phần ba Cuba chìm trong bóng tối sau sự cố một trong những nhà máy điện chính ngừng hoạt động “bất ngờ”.

Công ty điện lực quốc gia Cuba UNE cho biết sự cố mất điện ảnh hưởng đến khu vực trải dài từ tỉnh Camaguey ở miền trung đến Pinar del Rio ở phía tây, và cả thủ đô Havana.

Nguyên nhân của sự cố mất điện hôm thứ Tư là do sự cố tại nhà máy nhiệt điện Antonio Guiteras, cách Havana khoảng 100km về phía đông. Công ty điện lực quốc gia hiện đang nỗ lực để khôi phục dịch vụ.

Đây là sự cố mất điện thứ hai ảnh hưởng đến khu vực phía tây Cuba trong ba tháng qua.

Tình trạng mất điện kéo dài tới 18 tiếng mỗi ngày đã ảnh hưởng đến các phòng cấp cứu bệnh viện, bệnh nhân chạy thận và các trạm bơm.