Sunday, March 1, 2026

2026

Khi Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra những câu hỏi về Sân bay Long Thành (1):

– “Có vượt trội hơn được Malaysia và Singapore không?”

– “Bao lâu thu hồi được vốn cho Nhà nước?”

– “Mỗi năm sân bay này đóng góp cho tăng trưởng kinh tế đất nước bao nhiêu?”

Thì nói thẳng ra: Đó cũng là câu trả lời, nếu chuyển câu từ nghi vấn sang khẳng định. Tuy nhiên, trả lời cho những câu hỏi đó không ai dám nêu ra trước Tổng Bí thư; nhất là trong bối cảnh không khí hừng hực quyết tâm “chỉ bàn làm, không bàn lùi”.

Trước đây nhiều nhà khoa học lên tiếng phản biện về hiệu quả đầu tư, một số bài viết vẫn còn lưu trên mạng. Fulbright cũng công bố các chuyên đề về đề tài này, TS Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright từng phát biểu: “Dự án xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành tính toán tài chính cách nào cũng lỗ”.

Trong số những tác giả bài viết phản biện về Sân bay Long Thành có Tiến sĩ Kỹ thuật Hàng không Nguyễn Thiện Tống. Với tôi, ông là một nhà khoa học có tài, có tâm với đất nước. Ông chấp nhận nguy cơ cao. Hơn 10 năm trước, thời điểm cả nước đang “thăng” lên với khí thế hùng hục lao vào Sân bay Long Thành lấy được, thì ông khẳng định: “Vội xây sân bay Long Thành là gây tội với đất nước” (hình 1).

Những bài viết của ông thẳng thắn, có cơ sở thực tiễn, giá trị khoa học rất cao. Rất tiếc, sau đó Facebook của ông (https://www.facebook.com/tong.nguyenthien/) bị mất; nhiều bài viết trên báo lề phải cũng bị mất (3), không rõ nguyên nhân…

Nói thêm để mọi người nhớ: Lúc đó truyền thông nổi lên những tấm hình thắm thiết về tình đồng chí Thăng – Thưởng (hình 2). Đinh La Thăng từ Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải về giữ chức Bí thư Thành ủy TP. HCM, Võ Văn Thưởng Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP. HCM chuyển làm Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương phụ trách báo chí, tuyên truyền.

Sau này, có điều kiện tiếp cận hồ sơ, số liệu về các sân bay Tân Sơn Nhất, Long Thành, tôi trực tiếp lập trình để phân tích độ nhạy, xử lý rủi ro của dự án Sân bay Long Thành đồng thời với 20 biến số. Tôi càng khẳng định nhiều bài viết của TS Nguyễn Thiện Tống là đúng (nhưng không đủ bản lĩnh để lên tiếng như ông).

Thực tế, câu hỏi hôm nay của TBT Tô Lâm (1), đã được trả lời từ hơn 10 năm trước. Ít nhất là từ TS Nguyễn Thiện Tống. Cứ công khai lại tất cả bài viết của TS Nguyễn Thiện Tống thì rõ: Sự phản biện đầy trách nhiệm của ông đã “bị tắt” như thế nào?

Tôi nghĩ, TBT Tô Lâm nên chỉ đạo đánh giá những bài viết trước đây của TS Nguyễn Thiện Tống, tôn vinh đối với nhà khoa học đã dám đi ngược dòng để nêu lên chính kiến của mình, bảo vệ lợi ích quốc gia, điều hiếm thấy hiện nay.

Đó sẽ là việc cụ thể hóa tầm nhìn và thay đổi từ vị lãnh đạo tối cao của Đảng.

Tôi không dám nói là trí thức, cũng chưa bao giờ là học trò của TS Nguyễn Thiện Tống; nhưng vẫn trân trọng gọi ông một tiếng là THẦY với sự tôn kính cao nhất.

_______

Ghi chú:

(1) Sân bay Long Thành và những câu hỏi của Tổng Bí thư https://vietnamnet.vn/san-bay-long-thanh-va-nhung-cau-hoi-cua-tong-bi-thu-2492789.html

(2) Vội xây sân bay Long Thành là gây tội với đất nước https://vnexpress.net/ts-nguyen-thien-tong-voi-xay-san-bay-long-thanh-la-gay-toi-voi-dat-nuoc-3160587.html

(3) Ví dụ: Chỉ đạo cho báo chí xóa bài viết về Sân bay Long Thành, loạt bài của TS Nguyễn Thiện Tống trên Tạp chí Người Đô Thị https://nguoidothi.net.vn/ bị mất – lỗi 404:

– Những sai sót và thiếu sót trong báo cáo Dự án sân bay Long Thành: http://nguoidothi.vn/vn/news/chuyen-hom-nay/dien-dan/4853/nhung-sai-sot-va-thieu-sot-trong-bao-cao-du-an-san-bay-long-thanh.ndt

– Sân bay Tân Sơn Nhất: Những luận cứ khoa học: http://nguoidothi.vn/vn/news/chuyen-hom-nay/dien-dan/4862/san-bay-tan-son-nhat-nhung-luan-cu-khoa-hoc.ndt

– Cần kiểm tra độc lập số liệu hàng không của Tân Sơn Nhất: http://nguoidothi.vn/vn/news/chuyen-hom-nay/dien-dan/4872/can-kiem-tra-doc-lap-so-lieu-hang-khong-cua-tan-son-nhat.ndt

– Đừng để sân bay Long Thành có số phận như sân bay Mirabel: http://nguoidothi.vn/vn/news/chuyen-hom-nay/dien-dan/4876/dung-de-san-bay-long-thanh-co-so-phan-nhu-san-bay-mirabel.ndt

– Long Thành làm sân bay trung chuyển quốc tế: Mục tiêu không khả thi: http://nguoidothi.vn/vn/news/chuyen-hom-nay/dien-dan/4877/long-thanh-lam-san-bay-trung-chuyen-quoc-te-muc-tieu-khong-kha-thi.ndt