VNTB – Người tiêu dùng Việt Nam thắt chặt chi tiêu dù GDP tăng trưởng mạnh
Nikkei Asia
03.03.2026 6:29
VNThoibao
Phạm Nhi từng tận dụng chương trình mua trước, trả sau của Shopee để mua một cái áo mới và một đôi giày — cho đến một ngày cô lâm vào cảnh nợ nần chồng chất. Để trang trải khoản nợ mới này, năm ngoái cô đã vay tiền của họ hàng, và đến nay vẫn đang trả nợ.
Giờ đây, cô đang tìm cách tiết kiệm tiền, như làm thêm ca và không còn đi chơi với bạn bè nữa. Những ngày này, nhiều người ở Việt Nam đang thắt chặt chi tiêu, cũng như vay nợ, đặc biệt là sau khi lạm phát và các thảm họa thiên nhiên trong năm 2025 ảnh hưởng đến tài chính của họ. Năm ngoái, 39% trong số 2.447 người được khảo sát dự định vay tiền, nhưng con số này là 50% trong năm nay, theo dữ liệu từ công ty thăm dò thị trường IFM Research.
“Tôi chỉ tiêu tiền vào những thứ cần thiết,” Nhi, 22 tuổi, nói với Nikkei Asia, cho biết cô chỉ mua sắm trực tuyến khi có giảm giá, chẳng hạn như ngày lễ độc thân 11/11 phổ biến ở Trung Quốc.
Mặc dù Việt Nam là quốc gia tăng trưởng kinh tế nhanh nhất ASEAN, nhưng những khó khăn của Nhi và những người như cô cho thấy lợi ích của tăng trưởng không đến được với tất cả mọi người dân.
Dữ liệu của IFM cho thấy, khi người tiêu dùng Việt Nam thắt chặt chi tiêu, các sản phẩm đắt tiền sẽ giảm doanh số. Ví dụ, năm 2025 23% người được khảo sát cho biết họ sẽ mua xe máy, nhưng năm 2026 chỉ còn. Trong số tám hạng mục khác như du lịch trong nước, sửa chữa nhà cửa và bảo hiểm – những người được hỏi đề có kế hoạch giảm mua sắm.
“Đáng chú ý là xu hướng giảm liên tục trong việc trì hoãn chi tiêu đối với các mặt hàng đắt tiền cho thấy người tiêu dùng đang thận trọng,” IFM cho biết.
Các trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi và dịch vụ giao đồ ăn sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất vì người Việt Nam đang cắt giảm chi tiêu tùy ý, IFM cho biết thêm. Theo một phân tích gần đây của BMI, một bộ phận của Fitch Solutions, trích dẫn số liệu từ ngân hàng trung ương, cho vay tiêu dùng đã tăng gấp mười lần trong mười năm qua. Phân tích này đưa ra quan điểm lạc quan về Việt Nam nhưng lưu ý rằng đồng tiền yếu có thể ảnh hưởng đến chi tiêu, và nếu lạm phát khiến ngân hàng nhà nước phải tăng lãi suất, chi phí vay của người dân sẽ tăng lên.
“Mức nợ hộ gia đình cao vẫn là một rủi ro đối với triển vọng tiêu dùng của chúng tôi, vì nó không chỉ hạn chế khả năng vay mượn trong tương lai mà còn ảnh hưởng đến mức thu nhập khả dụng hiện tại,” phân tích cho biết.
Thị trường bất động sản đang bắt đầu phục hồi, mặc dù điều này có xu hướng làm tăng tài sản của người giàu, vì xây dựng nhà ở chủ yếu là các căn hộ cao cấp.
Về chi tiêu tùy ý, một số nhà hàng đang điều chỉnh theo ngân sách eo hẹp hơn. McDonald’s tại Việt Nam nói với Nikkei rằng thực khách ngày càng chú trọng đến giá trị, vì vậy họ đang tìm cách thích ứng, chẳng hạn như giảm giá. Ông Charlie Ta, chủ sở hữu Chuck’s Burgers tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết ông đang thay đổi giờ hoạt động để tiết kiệm chi phí. Ông cũng đề cập rằng ông đã chia sẻ khó khăn với các chủ doanh nghiệp nhỏ khác thuộc nhiều lĩnh vực từ các cửa hàng quần áo đến các quán ăn đang gặp khó khăn trong việc giữ chân khách hàng. “Ai cũng thấy khó khăn,” ông nói trong một cuộc phỏng vấn.
Phần lớn tâm trạng ảm đạm bắt nguồn từ lạm phát. Lạm phát đứng cuối danh sách các mối lo ngại mà IFM đo lường cách đây 5 năm, nhưng đã lên đầu danh sách vào năm 2024, cho đến khi bị thiên tai vượt qua vào năm 2025. Mưa kỷ lục năm ngoái đã tàn phá nhiều khu vực khiến hàng trăm người thiệt mạng hoặc mất tích và gây thiệt hại kinh tế hàng tỷ đô la. Chỉ số giá tiêu dùng đã tăng khoảng 3,5% vào năm ngoái, mức cao nhất kể từ năm 2019 – ngoại trừ phục hồi ngay sau đại dịch.
Tuy nhiên, BMI có triển vọng tích cực về Việt Nam trong năm tới. Họ dự đoán xuất khẩu và du lịch sẽ giúp tăng thu nhập, trong khi tỷ lệ thất nghiệp thấp và giá cả ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho chi tiêu.
Nguồn:
Nikkei Asia – Vietnamese shoppers tighten their budgets despite strong GDP growth
No comments:
Post a Comment