Sunday, March 1, 2026

Thời khắc chấn động mà Iran đã chuẩn bị từ lâu
Lyse Doucet
Phóng viên quốc tế trưởng
1 tháng 3 2026, 15:20 +07
BBC

Văn phòng báo chí/Tài liệu phát hành của lãnh đạo iran
Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng hôm 28/2

Đây là thời khắc mang tính bước ngoặt đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Đã có rất nhiều thông tin về số phận của lãnh tụ tối cao kể từ sáng thứ Bảy 28/2, khi rõ ràng là dinh thự của ông đã trở thành mục tiêu trong đợt tấn công đầu tiên.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy khu nhà của ông bị hư hại đáng kể.

Phản hồi đầu tiên từ Iran là ông đã được đưa đến nơi an toàn.

Sau đó, có thông tin cho rằng vị giáo sĩ 86 tuổi sẽ phát biểu trên truyền hình nhà nước, nhưng ông đã không xuất hiện.

Đến đầu buổi tối cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, trong một bài phát biểu trên truyền hình, tuyên bố rằng "có nhiều dấu hiệu" cho thấy lãnh đạo tối cao "không còn nữa".

Một loạt truyền thông Israel và Mỹ, trích dẫn các quan chức giấu tên, nói về bằng chứng thuyết phục rằng ông đã chết.

Trong khi đó, các quan chức Iran tiếp tục phủ nhận điều này.

Đọc nhiều nhất





Nhưng sau đó, vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội của mình, truyền hình nhà nước Iran đã xác nhận ông Khamenei đã bị giết.

Đây là những thời khắc định mệnh trong lịch sử đầy biến động của Cộng hòa Hồi giáo Iran – nhưng các giáo sĩ và chỉ huy quyền lực nhất của nước này đã chuẩn bị cho điều đó.

Tâm trí họ đã tập trung cao độ trong suốt cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng Sáu năm ngoái.

Chỉ riêng đêm đầu tiên, trong đợt tấn công đầu tiên, Israel đã ám sát được 9 nhà khoa học hạt nhân và một số lãnh đạo an ninh. Và trong những ngày tiếp theo, nhiều nhà khoa học cấp cao hơn và ít nhất 30 chỉ huy hàng đầu đã bị giết.

Rõ ràng là vị đại giáo chủ cũng có thể nằm trong tầm ngắm của họ.

Khi đó, có thông tin cho rằng ông Khamenei, người đã trải qua cuộc chiến trong hầm trú ẩn đặc biệt của mình, đang lập danh sách các quan chức an ninh có thể ngay lập tức đảm nhiệm vị trí để tránh bất kỳ khoảng trống nào ở cấp cao nhất.

Và thậm chí trước khi cuộc xung đột năm ngoái nổ ra, có thông tin cho rằng ông Khamenei đã chỉ thị cho Hội đồng Chuyên gia, cơ quan gồm khoảng 88 giáo sĩ cấp cao có nhiệm vụ lựa chọn người lãnh đạo tối cao, phải sẵn sàng cho mọi tình huống.

Tờ New York Times đưa tin rằng ông đã chọn "ba giáo sĩ cấp cao" làm người thay thế tiềm năng nếu ông bị ám sát.

Đã có nhiều đồn đoán trong nhiều năm về người có thể kế vị ông, bao gồm cả con trai ông là Mojtaba.

Không chỉ người lãnh đạo tối cao bị giết trong ngày đầu tiên của các cuộc không kích và tấn công có chủ đích.

Những người vẫn còn tại vị, hoặc đã phải đảm nhiệm các vai trò cấp cao hơn, sẽ muốn gửi một thông điệp đến thế giới rằng họ vẫn đang nắm quyền kiểm soát vững chắc và việc kế nhiệm sẽ diễn ra suôn sẻ.

Nhưng sự kết thúc 36 năm cầm quyền của ông Khamenei sẽ là một cú sốc đối với những người ủng hộ ông, nhất là các phụ tá và đồng minh của ông trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tinh nhuệ, những người có nhiệm vụ bảo vệ ông và cuộc cách mạng Hồi giáo trong nước và ngoài nước.

Nhưng BBC đã xác minh được các video cho thấy các nhóm người ăn mừng thông tin về sự sụp đổ của ông trên đường phố Tehran và Karaj.

Play video, "Mỹ và Israel cùng tấn công Iran", Thời lượng 1,15
01:15
BBC: Playvideo            Mỹ và Israel cùng tấn công Iran

Vô cùng nghi ngờ phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ, và có thái độ thù địch với Israel, ông Khamenei đã điều hành đất nước bằng bàn tay sắt, đàn áp những lời kêu gọi cải cách và các làn sóng biểu tình liên tiếp.

Những năm gần đây, với xung đột quân sự trực tiếp với Israel và Mỹ, cùng với những lời kêu gọi thay đổi ngày càng tăng từ chính người dân của mình, đã khiến ông phải đối mặt với những thách thức lớn nhất.

Trong thời gian chúng tôi ở Tehran hồi đầu tháng này, Iran dường như là một đất nước khác. Nỗi đau và sự phẫn nộ về cuộc đàn áp an ninh, tồi tệ nhất trong lịch sử, khiến hàng ngàn người Iran thiệt mạng, vẫn còn nguyên vẹn.

Khi thời gian lãnh đạo của ông Khamenei kết thúc đột ngột, những câu hỏi sẽ hướng về người kế nhiệm ông và liệu sự thay đổi ở vị trí lãnh đạo có thể báo hiệu một sự chuyển hướng cho nền cộng hòa Hồi giáo 47 năm tuổi này hay không.

Bất kể ai lên nắm quyền, mục tiêu tối thượng của họ vẫn sẽ như cũ – sự tồn tại của một trật tự duy trì quyền lực của giới giáo sĩ và lực lượng an ninh hùng mạnh.

Một cuộc chiến còn lâu mới kết thúc này đang diễn ra theo những cách khó lường và đầy nguy hiểm.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan



By at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)