VNTB – 5 hiểu lầm về cô đơnTác giả: Claudia Hammond
08.03.2026 12:11
VNThoibao
(VNTB) – Cô đơn thường được gọi là “dịch bệnh của thời hiện đại”. Nhưng liệu dịch bệnh đó có thật sự đang ngày càng nghiêm trọng hơn không?
Trong cuộc đời, hầu như ai cũng có lúc cảm thấy cô đơn. Đây là vấn đề đang được nhắc đến rất nhiều hiện nay. Ở Anh, thậm chí còn có Bộ trưởng phụ trách vấn đề cô đơn, người chịu trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan chính phủ để tìm cách giải quyết tình trạng này. Cô đơn là một vấn đề quan trọng và có thể gây ra nhiều nỗi buồn cho con người. Tuy vậy, xung quanh nó vẫn còn khá nhiều hiểu lầm phổ biến. Dưới đây là năm hiểu lầm lớn nhất.
1) Cô đơn chỉ là do bị cô lập
Cảm thấy cô đơn không đồng nghĩa với tình trạng ở một mình. Cô đơn là cảm giác bị tách rời khỏi mọi người xung quanh, như thể không ai xung quanh thật sự hiểu mình và mình không có những mối quan hệ ý nghĩa như mong muốn. Việc bị cô lập về mặt thể lý có thể là một nguyên nhân, nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất. Bạn vẫn có thể cảm thấy cô đơn ngay giữa đám đông. Ngược lại, cũng có lúc bạn cảm thấy vui vẻ, thậm chí nhẹ nhõm khi ở một mình. Khi BBC thực hiện khảo sát The Rest Test vào năm 2016, năm hoạt động giúp thư giãn được nhiều người yêu thích nhất đều là những hoạt động thường làm một mình. Đôi khi chúng ta muốn ở một mình. Nhưng nếu không có cơ hội dành thời gian với những người thật sự hiểu mình, đó là lúc cảm giác cô đơn xuất hiện.
2) Hiện nay đang có một “dịch bệnh cô đơn”
Cô đơn hiện đang được nhắc đến nhiều hơn, nhưng điều đó không có nghĩa là tỷ lệ người cảm thấy cô đơn bây giờ cao hơn so với vài năm trước. Dựa trên các nghiên cứu từ năm 1948 đến nay, Christina Victor của Brunel University cho thấy tỷ lệ người lớn tuổi rơi vào tình trạng cô đơn kéo dài hầu như không thay đổi trong suốt 70 năm qua. Khoảng 6–13% cho biết họ cảm thấy cô đơn mọi lúc hoặc phần lớn thời gian. Tuy vậy, số người cô đơn trên thực tế vẫn đang tăng lên, đơn giản vì dân số thế giới ngày càng đông. Vì thế, không thể phủ nhận rằng cô đơn đang gây ra nhiều nỗi buồn cho con người.
3) Cô đơn lúc nào cũng xấu
Cô đơn thật sự khiến con người buồn và đau lòng. Nhưng tin tốt là cảm giác này thường chỉ tạm thời, và không nên xem nó hoàn toàn là điều tiêu cực. Thay vào đó, nó có thể là tín hiệu nhắc chúng ta tìm bạn mới hoặc cải thiện những mối quan hệ đang có.
Ông John Cacioppo, nhà khoa học thần kinh xã hội, cho rằng Quá trình tiến hóa đã tạo cho con người cảm giác cô đơn nhằm thúc đẩy chúng ta duy trì sự kết nối với người khác. Ông ví cảm giác này giống như cơn khát. Nếu bạn khát, bạn sẽ tìm nước. Nếu bạn cô đơn, bạn sẽ tìm đến người khác. Trong suốt hàng ngàn năm, con người sống an toàn nhờ sống trong các nhóm biết hợp tác với nhau. Vì vậy, việc chúng ta có một cơ chế sinh tồn khiến mình muốn kết nối với người khác là điều hoàn toàn hợp lý.
Dù cảm giác cô đơn thường chỉ mang tính tạm thời, nhưng nếu kéo dài thì hậu quả có thể khá nghiêm trọng. Nhiều bằng chứng cho thấy nó có thể làm sức khỏe tinh thần, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và khiến con người buồn bã. Cô đơn cũng có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn: khi cảm thấy quá cô đơn, người ta dễ rút lui khỏi các hoạt động xã hội, và điều đó lại khiến họ càng cô đơn hơn. Các nghiên cứu cũng cho thấy nếu một người cảm thấy cô đơn, nguy cơ xuất hiện các triệu chứng trầm cảm trong vòng một năm sau đó sẽ cao hơn.
4) Cô đơn dẫn đến sức khỏe kém
Vấn đề này thực ra phức tạp hơn một chút. Bạn thường thấy các số liệu thống kê nói về tác động của sự cô đơn đối với sức khỏe. Các nghiên cứu tổng hợp cho thấy cô đơn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ gần một phần ba. Ngoài ra, những người thường xuyên cảm thấy cô đơn cũng dễ bị huyết áp cao hơn và có tuổi thọ thấp hơn.
Đây là những hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu trong số đó là nghiên cứu cắt ngang, tức chỉ ghi nhận dữ liệu tại một thời điểm nhất định. Vì vậy, chúng ta không thể khẳng định chắc chắn đâu là nguyên nhân. Có thể những người sống tách biệt và ít vui vẻ dễ bị bệnh hơn. Nhưng cũng có khả năng xảy ra theo chiều ngược lại: một số người trở nên cô lập và cô đơn vì sức khỏe đã kém từ trước, khiến họ khó tham gia các hoạt động xã hội. Cũng có thể những người cô đơn xuất hiện trong các thống kê với tình trạng sức khỏe kém hơn, vì cảm giác cô đơn khiến họ mất động lực chăm sóc bản thân. Và dĩ nhiên, vấn đề không nhất thiết chỉ xảy ra theo một hướng — hai yếu tố này có thể tác động qua lại lẫn nhau.
5) Hầu hết người lớn tuổi đều cô đơn
Cô đơn phổ biến ở người lớn tuổi hơn so với các nhóm tuổi trưởng thành khác. Tuy nhiên, trong một nghiên cứu tổng hợp về sự cô đơn ở các giai đoạn cuộc đời, bà Pamela Qualter từ University of Manchester cho biết tuổi vị thành niên cũng là giai đoạn có mức độ cô đơn tăng cao nhất. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng 50–60% người lớn tuổi thực ra không thường xuyên cảm thấy cô đơn.
Hiện vẫn còn nhiều điều chúng ta chưa thật sự hiểu rõ về cô đơn. Vì vậy, chúng tôi muốn góp phần lấp đầy những khoảng trống đó trong các nghiên cứu khoa học thông qua BBC Loneliness Experiment. Khảo sát này do các nhà tâm lý học từ Trường Đại học Manchester, Trường Đại học Brunel và Trường Đại học Exeter thực hiện, phối hợp cùng tổ chức Wellcome Collection. Chúng tôi mong mọi người trên khắp thế giới tham gia khảo sát này, dù bạn trẻ hay lớn tuổi, đang cảm thấy cô đơn hay không. Mục tiêu là tìm hiểu thêm về tình bạn, sự tin tưởng và những cách thật sự hiệu quả để giảm bớt cô đơn, để nhiều người có thể cảm thấy gắn kết với nhau hơn.
Tham gia khảo sát tại đây: www.thelonelinessexperiment.com
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm
Tất cả nội dung trong chuyên mục này chỉ nhằm cung cấp thông tin chung, không nên xem là thay thế cho lời khuyên y tế từ bác sĩ riêng của bạn hoặc bất kỳ chuyên gia chăm sóc sức khỏe nào. BBC không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ chẩn đoán nào mà người đọc tự đưa ra dựa trên nội dung của trang web này. BBC cũng không chịu trách nhiệm về nội dung của các trang web bên ngoài được dẫn liên kết, và không xác nhận hay quảng bá bất kỳ sản phẩm hoặc dịch vụ thương mại nào được nhắc đến trên các trang đó. Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ gia đình (GP) của mình.
______________________
Nguồn:
No comments:
Post a Comment