ĐỐI THOẠI

VNTB – Havana kêu gọi người Cuba ở Mỹ về nước đầu tư

CNN
23.03.2026 7:42
VNThoibao

Havana hiện đang kêu gọi người Cuba lưu vong đầu tư về nước, nhiều người Cuba ở Hoa Kỳ thẳng thừng bác bỏ lời đề nghị này, coi đó là một động thái tuyệt vọng của một chính phủ đang chịu áp lực ngày càng

 tăng. 

Đầu tuần này, Oscar Pérez-Oliva Fraga, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại thương và Đầu tư của Cuba, đồng thời là cháu trai của Fidel và Raúl Castro, đã tuyên bố trên truyền hình rằng người Cuba lưu vong được hoan nghênh đầu tư vào Cuba để cứu vãn nền kinh tế.

Đây không phải là một thông điệp mới. Havana đã đưa ra những lời mời tương tự cho cộng đồng người Cuba ở nước ngoài trong nhiều năm, nhưng những lời đề nghị đó không mang lại mấy kết quả thực tế.

Trong số nhiều người Cuba sống ở Mỹ vẫn luôn hoài nghi về động thái này. Họ xem nó không phải là một sự thay đổi chính sách thực chất mà chỉ là một “sự tuyệt vọng của một chế độ sắp tàn”.

Có khùng mới về đầu tư

Tại Florida, những người lưu vong Cuba không muốn quay trở lại. Cộng đồng người Cuba ở đây cho biết họ sẽ không quay trở lại và đầu tư chừng nào chế độ ở đó chưa thay đổi về cơ bản.

Khi nền kinh tế không độc lập, nhà nước nắm quyền kiểm soát về mọi mặt, bên cạnh đó không có hệ thống tư pháp độc lập thì đó là nơi “rất nguy hiểm để đầu tư”. Nếu có tranh chấp xảy ra thì nhà đầu tư không biết kêu ai.

Jorge Astorquiza, một nhà hóa học người Mỹ gốc Cuba và là đồng sở hữu một công ty sản xuất thực phẩm ở Florida được thành lập vào những năm 1970, coi động thái mới nhất của Havana hướng tới các doanh nhân như ông là dấu hiệu của sự tuyệt vọng. 

Ông cho rằng Cuba giờ đây như “cá mắc cạn, quằn quại trong cơn hấp hối.” Ông gọi đây là một đề nghị vô lý vì ông đã bị buộc bỏ nước ra trước đây giờ lại được yêu cầu quay về để tặng lại thành quả lao động của ông cho nhà nước Cuba. Ông nói ông chỉ có thể ủng hộ đầu tư vào Cuba khi khi Cuba được tự do và thoát khỏi ách thống trị cộng sản.

Doanh nhân này cảnh báo rằng, ngoài vấn đề chính trị, việc thiếu các quyền pháp lý và quyền sở hữu, những hạn chế về quy định và cơ sở hạ tầng xuống cấp đã khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài ở Cuba trong những thập niên qua phải học bài học cay đắng.

Một người Mỹ gốc Cuba ở Louisville tuyên bố thẳng thừng “Chừng nào nhà Castro còn ở đó, thì không thể kinh doanh ở Cuba được.” Về Cuba kinh doanh thì cái kết là doanh nghiệp của họ sẽ bị nhà nước tịch thu.  Theo bà tiền kiều hối chuyển về không khác gì gởi tiền về nuôi cá mập. Do đó  bà ủng hộ các biện pháp cứng rắn hơn, như lệnh cấm hoàn toàn các chuyến bay đến Cuba và chấm dứt việc chuyển tiền về nước

Doanh nhân Marcos Lorenzo ở Louisville cho rằng lời kêu gọi đầu tư là một ý tưởng tồi tệ. Với ông, chỉ có khùng mới đầu tư ở một đất nước không có quyền, không có tự do. Ông ủng hộ hành động quyết liệt của Mỹ, thậm chí cần can thiệp quân sự để “giành lại tự do”.​

Đầu tư gì cũng vướng cấm vận

Các lệnh trừng phạt kinh tế do Mỹ áp đặt từ nhiều thập niên trước đã hạn chế hầu hết các hoạt động thương mại liên quan đến người Mỹ và cũng là những rào cản pháp lý đáng kể cho bất kỳ khoản đầu tư mới nào.

Đạo luật Helms-Burden do Bill Clinton ký năm 1996 là rào cản đối với người Mỹ muốn đầu tư vào Cuba. Theo luật này chừng nào Cuba chịu thả tù chính trị, hợp pháp hóa đảng phái chính trị, cam kết bầu cử dân chủ tự do và công bằng thì lúc đó mới có thể bình thường hoá quan hệ song phương. Và để thay đổi điều đó chỉ có Quốc hội Hoa Kỳ mới thực hiện được.

Dù Cuba là một thị trường hấp dẫn, chưa được khai thác nằm sát bên Mỹ, nhưng là cũng một thị trường đầy thách thức. Tuy nhiên ngay cả khi Cuba đưa ra các cải cách nhằm thu hút các nhà đầu tư có trụ sở tại Mỹ, thì  những rào cản pháp lý lớn vẫn sẽ nằm ở phía Mỹ.

___________________________

Nguồn:

CNN – They built success in the US. Now Havana wants them back