VNTB – Grab, Minh Khang và Công lý MạngNguyễn Thi Sen
19.03.2026 10:39
VNThoibao
Từ một video clip hành trình của một tài xế grab được đăng lên mạng xã hội đã kéo mạng xã hội và báo chí đi vào một xung đột tâm lý khác.
Chuyện bắt đầu từ việc một người say rượu, được xác định là nhạc sĩ Minh Khang, có những lời lẽ không hay với tài xế grab. Mâu thuẫn, tranh cãi cá nhân được đẩy lên thành tranh cãi về cách hành xử của người nổi tiếng, người lao động và nền tảng Grab trên mạng xã hội và cả trên mặt báo nhà nước.
Mỗi bên đều có lý lẽ để bảo vệ luận cứ riêng của mình. Nhìn vào một bức tranh lớn hơn, bao trùm lên vụ việc là xung đột tâm lý của các bên liên quan, lao động Việt Nam trên nền tảng công nghệ, khách hàng và nền tảng thuê mướn nhân công.
Trông mong vào “công lý mạng”
Người lái xe tuy cố giữ bình tĩnh suốt chuyến xe nhưng có thể nhận thấy vẻ căng thẳng trên nét mặt khi bị khách hàng quấy rồi bằng ngôn từ và cả đụng chạm cơ thể. Mặc dù trên xe còn có mặt hai hành khách khác nhưng cả hai đều giữ im lặng và không có biểu hiện can thiệp. Tài xế bất an là điều dễ hiểu vì nếu có chuyện ẩu đả, “ba đánh một” thì người chịu thiệt sẽ là tài xế.
Lao động có thời gian linh hoạt trong “ngành kinh tế Gig” thường gặp phải áp lực xếp hạng, đánh sao cùng với cạnh tranh khốc liệt đã khiến cho người lao động găp chứng lo âu mãn tính và kiệt sức do phải làm việc cật lực.
Việc đăng video lên mạng không chỉ là hành động trả đũa khách hàng thô lỗ mà còn là mong muốn có được sự đồng cảm từ những người cùng cảnh ngộ hay người quen thân. Người tài xế nạn nhân cô đơn, không có cấp trên trực tiếp, đã chọn trả đũa gián tiếp trên mạng xã hội thay vì khiếu nại chính thức với cấp trên hay cơ quan có thẩm quyền mà không lường đến những hệ luỵ tiếp theo.
Hung hăng say rượu đến tỉnh táo kiểm soát thiệt hại hình ảnh
Ngay sau đó, Minh Khang đã biết tận dụng việc bảo vệ quyền riêng tư và sự hiểu biết về luật an ninh mạng để phản ánh trực tiếp với Grab mà không đẩy ra cho mạng xã hội xử thay.
Cho đến khi sự việc đẩy lên cao trào khi người tài xế bị Grab cho thôi việc, cộng đồng mạng lên tiếng thì hành khách say rượu mới thực sự tỉnh táo. Tỉnh lại vì sợ danh tiếng bị sụp đổ nên đã đưa ra lời xin lỗi, biện hộ cho hành động của mình nhằm kiểm soát thiệt hại hình ảnh của bản thân và gia đình.
Đây là loại kiểm soát thiệt hại hình ảnh điển hình của người nổi tiếng khi gặp chuyện đó là tỏ vẻ hối lỗi để nhận sự tha thứ đồng thời chuyển hướng phẫn nộ của dư luận. Ở đây Minh Khang đã đạt được phần nào mục đích khi cộng đồng mạng chia phe, một bên bệnh vực người yếm thế, một bên ủng hộ bảo vệ quyền riêng tư.
Grab: quyết liệt và logic lạnh lùng
Grab cho biết đã khuyến cáo tài xế nên gỡ clip hai lần vào ngày 12 và 13/3/2026 nhưng tài xế không tuân thủ nên Grab đã quyết định ngừng vĩnh viễn quyền sử dụng ứng dụng Grab đối với tài xế này vào ngày 16/3/2026. Ở đây, Grab, một nền tảng dịch vụ đã ưu tiên bảo vệ khách hàng thay vì đứng về phía người lao động.
Grab muốn bảo vệ thương hiệu, muốn xử lý khủng hoảng nhanh chóng và tránh kiện tụng vì để lộ thông tin khi liên quan đến một nhân vật nổi tiếng. Qua đó, Grab muốn đưa ra một thông điệp đến hàng trăm ngàn tài xế khác rằng “Khách hàng là thượng đế” và “Khách hàng luôn luôn đúng”, và cũng đừng ảo tưởng rằng có quyền đăng clip vạch trần khách hàng lên mạng xã hội.
Với hệ thống đánh giá thái độ phục vụ của tài xế từ phía khách hàng, tài xế sợ bị gỡ áp, Grab cùng thuật toán là “bên thắng cuộc” khi tận dụng việc khai thác xung đột giữa bên nhận dịch vụ và bên cung cấp dịch vụ để tối ưu hoá lợi nhuận, gia tăng cạnh tranh nội bộ. Phục vụ khách hàng tốt, tôn trọng khách hàng đồng nghĩa với việc có nhiều khách hàng hơn đồng thời thu nhập cao hơn.
Grab cho tài xế thôi việc là làm theo đúng quy trình cũng như tuân theo bộ quy tắc ứng xử. Việc này giúp Grab thắng vì giữ được lòng tin của khách hàng nhưng lại khiến dư luận bất bình khi đẩy hoàn toàn trách nhiệm cho tài xế.
Cân bằng quyền lực của các bên liên quan
Vụ việc này không chỉ là mâu thuẫn cá nhân hay mâu thuẫn người làm thuê và ông chủ ảo mà cho thấy một hệ thống thiếu hụt cơ chế bảo vệ người yếu thế.
Để không bị cô lập như anh tài xế nói trên và bơ vơ khi không tìm được điểm tựa pháp lý, người lao động cần phải tự trang bị cho mình những hiểu biết cần thiết về việc bảo vệ quyền riêng tư của khách hàng. Ngoài ra cần tìm hiểu rõ các quy tắc ứng xử cơ bản của nền tảng để không bị mất việc oan hay đôi khi phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý.
Nếu nền tảng không cung cấp kênh hỗ trợ pháp lý và tâm lý cho người làm thuê thì đã đến lúc nhà nước phải vào cuộc để bảo vệ người yếu thế để giúp người lao động khi lâm vào những trường hợp tương tự và không để họ cô đơn trong nền kinh tế Gig.
Với Grab cũng cần có một cơ chế công bằng hơn là chỉ ưu tiên khách hàng. Nếu không phải là một người nổi tiếng, liệt Grab có quyết liệt như vậy mà không cần thông qua bước làm cầu nối để hoà giải mâu thuẫn hay đối thoại giữa hai bên?
Người lao động khi bị đe doạ hay quấy rối, hay xúc phạm từ khách hàng trong giờ làm việc cũng cần phải được bảo vệ. Những tai nạn lao động về tinh thần dù không đong đếm được nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến người lao động và thường bị bỏ qua từ trước đến giờ.
Vụ việc tưởng nhỏ, mang tính cá nhân nhưng lại là một bài học đắt giá cho những người làm việc tự do thời thời đại công nghệ số bùng nổ. Công nghệ mang lại cơ hội cho nhiều người nhưng cũng cần phải có sự thấu cảm nhân văn để không còn bị chi phối bởi thuật toán, hay điểm đánh giá.
No comments:
Post a Comment