ĐỐI THOẠI

VNTB – Cuba sẽ mở cửa khu vực tư nhân cho người Mỹ gốc Cuba

Khôi Nguyễn tổng hợp
18.03.2026 7:34
VNThoibao

(VNTB) – Người Cuba sống ở nước ngoài sẽ được phép đầu tư vào khu vực tư nhân của Cuba và sở hữu doanh nghiệp tại quê nhà.

Trong bối cảnh áp lực kinh tế và năng lượng đang ngày càng leo thang cùng với các cuộc đàm phán bí mật với chính quyền Trump, Cuba đã công bố một chính sách cải cách kinh tế quan trọng: người Cuba sống ở nước ngoài sẽ được phép đầu tư vào khu vực tư nhân của Cuba và sở hữu doanh nghiệp tại quê nhà.

Oscar Pérez-Oliva Fraga, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại và Đầu tư nước ngoài của Cuba, cho biết Cuba “sẵn sàng duy trì mối quan hệ thương mại thông suốt với các công ty Mỹ” và “cũng như với người Cuba sống ở Hoa Kỳ và con cháu của họ”.

Các doanh nghiệp tư nhân của người Mỹ gốc Cuba sẽ không bị giới hạn quy mô cũng như lĩnh vực đầu tư, đặc biệt ưu tiên cho cơ sở hạ tầng.  Việc mở cửa cho khu vực tư nhân nhằm tạo ra một “môi trường kinh doanh năng động” sẽ giúp hồi sinh ngành du lịch mũi nhọn, mở rộng thương mại cũng như sửa chữa và nâng cấp lưới điện lạc hậu của Cuba.

Theo Reuters,đây là “bước đi linh hoạt” ngay sau khi Cuba thừa nhận đã bắt đầu có các cuộc đàm phán “nghiêm túc” và “nhạy cảm” với Mỹ, trong khi các quan chức của Trump cho biết Washington đang đưa việc “mở cửa kinh tế” ở Cuba vào trong bất kỳ thỏa thuận song phương nào.

Tổng thống Trump đã cắt nguồn cung dầu từ Venezuela sang Cuba và đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào bán dầu cho Cuba, gây thêm áp lực cho Cuba hiện đang khốn đốn vì thiếu lương thực, nhiên liệu, điện và thuốc men.

Động thái của Havana nhằm mục đích  giảm áp lực kinh tế và mở cửa để thu hút vốn từ cộng đồng người Mỹ gốc Cuba tại Florida. Tuy nhiên, rào cản cấm vận vẫn chưa được tháo dỡ từ phía Mỹ.  Người Mỹ vẫn chưa được phép đầu tư trực tiếp và tự do vào Cuba nếu không giấy phép đặc biệt, và quy mô còn hạn chế. Để thực sự có một sự chuyển đổi lớn, cần có sự đồng thuận của Lưỡng viện Hoa Kỳ trong việc dỡ bỏ cấm vận lên Cuba.

Các nhà phân tích cho rằng việc mở cửa cho khu vực tư nhân là bước đi đầu tiên quan trọng để Cuba thích nghi với thực tế mới, tương tự mô hình Trung Quốc hay Việt Nam, đó là tập trung vào cải cách kinh tế hơn là thay đổi chính trị ngay lập tức.

Ông Trump đã nhiều lần bày tỏ thái độ coi thường đảo quốc này khi gọi họ là “ một quốc gia rất suy yếu hiện nay”, là “một quốc gia thất bại” vì không có tiền, không có dầu mỏ và không có gì hết. Trump tự nhận ông ta sẽ rất vinh dự tiếp quản Cuba dù là theo bất kỳ hình thức nào. Dù là giải phóng hay tiếp quản thì ông Trump có thể muốn làm gì thì làm. Chính vì vậy, với Trump, Cuba đang rất muốn đạt được thoả thuận với Mỹ

Cho đến nay, Mỹ vẫn chưa có bất kỳ hành động nào bất lợi cho gia tộc Castro. Gia tộc Castro ở Cuba vẫn là thế lực chính trị hàng đầu ở đó. Điều này buộc chính quyền Trump phải tìm kiếm những phương tiện khác để tạo ra sự thay đổi có ý nghĩa.

Vẫn chưa rõ cộng đồng người Cuba sẽ ủng hộ các động thái của Trump ở Cuba đến mức nào nếu ông không tạo ra sự thay đổi chính trị, với mục tiêu có thể là chuyển đổi toàn diện đất nước họ.

Tờ  The New York Times cho biết các nhà đàm phán Mỹ đã đưa ra điều kiện buộc Chủ tịch  Cuba Miguel Díaz-Canel. Washington không yêu cầu thay đổi toàn bộ hệ thống cộng sản mà tập trung vào thay đổi lãnh đạo công khai. 

Và ông Díaz-Canel không phải là quan chức Cuba duy nhất mà chính quyền nhắm đến. Tờ Times cũng đưa tin rằng Mỹ đang tìm cách loại bỏ một số quan chức lớn tuổi vẫn trung thành với lý tưởng của Fidel Castro và cũng đã yêu cầu trả tự do cho các tù nhân chính trị ở Cuba.

Tình hình Cuba vẫn rất mong manh, với khủng hoảng năng lượng có nguy cơ dẫn đến khủng hoảng nhân đạo. Bên cạnh đó là sự bất ổn từ bên trong từ các cuộc biểu tình của người dân Cuba vì mất điện kéo dài.