VNTB – Khoảng lặng 365 ngày của VOADạ Nguyệt
16.03.2026 6:00
VNThoibao
Ngày 15.3.2025, khi Voice of America (VOA) thông báo tạm ngưng nhiều hoạt động và cắt giảm các dịch vụ ngôn ngữ, không ít người theo dõi tin tức quốc tế đã đặt câu hỏi: điều gì sẽ xảy ra khi một “giọng nói” quen thuộc toàn cầu bỗng lặng đi?
VOA từng là nơi cung cấp thông tin, góc nhìn quốc tế và các cuộc trao đổi đa chiều về nhiều vấn đề thời sự. Một năm đã trôi qua, không ít người đặt câu hỏi: khi nào VOA có thể trở lại, để tiếp tục vai trò của một kênh thông tin từng gắn bó với nhiều thế hệ khán giả?
Sự vắng mặt của một kênh tin quen thuộc
Trong nhiều thập niên, thông qua các chương trình của VOA, độc giả có thể tiếp cận các bản tin quốc tế cùng nhiều góc nhìn đa chiều về các vấn đề đang diễn ra ở Việt Nam. Với nhiều người VOA giống như một “cửa sổ” để nhìn ra thế giới bên ngoài trong bối cảnh nền báo chí Việt Nam bị nhà nước kiểm soát chặt chẽ. Vì vậy, khi VOA thu hẹp hoạt động từ tháng 3.2025 đã để lại một khoảng lặng nhất định trong truyền thông tiếng Việt.
“Khi tôi còn trẻ, tôi hay nghe radio BBC với VOA. Có điều ngày xưa mình đâu có nghe công khai, nghe lén không à, nhờ vậy mà tôi biết thêm được nhiều tin tức bên ngoài hay là tin không có đăng trên báo”, một cụ ông đã ngoài 85 chia sẻ.
“Nút thắt” pháp lý và phán quyết mang tính xoay chiều
Sau một năm lặng im, hy vọng về sự hồi sinh của VOA không còn là những suy đoán cảm tính, mà dựa trên những nền tảng pháp lý và tài chính vững chắc vừa được thiết lập tại Washington. Đầu tiên phải kể đến sự đồng thuận giữa Lưỡng viện cũng như gói kinh phí hoạt động năm đã chính thức được thông qua. Việc thông qua kinh phí cho thấy chính phủ Mỹ vẫn xác định truyền thông là một mũi nhọn chiến lược không thể xem nhẹ, bất chấp những tranh cãi về hiệu quả chi tiêu trước đó.
Hy vọng về ngày trở lại của VOA vừa được tiếp thêm một nguồn lực mạnh mẽ, không phải từ các tuyên bố chính trị, mà từ một phán quyết mang tính bước ngoặt tại tòa án liên bang. Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Royce Lamberth, tại Washington, DC, đã phán quyết rằng việc bổ nhiệm bà Kari Lake làm Quyền Giám đốc điều hành của Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ là bất hợp pháp, và những quyết định bà Lake đã đưa ra từ tháng 3 năm 2025, trong đó có việc sa thải hàng loạt nhân viên đài VOA, đều bị hủy bỏ.
VOA không chỉ có lại ngân sách mà còn giành lại được quyền tự chủ biên tập. Đây chính là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhất, dọn đường cho sự trở lại của VOA. Nhưng sự im lặng của một cơ quan truyền thông quốc tế không chỉ là câu chuyện của một tòa soạn mà còn tạo ra những hệ lụy lớn hơn cho thông tin toàn cầu.
Khoảng trống “sức mạnh mềm”
Khi những thông tin chính quy bị ngắt quãng, thì các “tòa soạn túi” trên YouTube và Facebook sẽ “điền vào chỗ trống”. Thiếu đi một cơ quan truyền thông có quy trình biên tập chặt chẽ và nguồn lực ổn định, độc giả dễ bị cuốn vào môi trường thông tin hỗn loạn với các nội dung thiếu kiểm chứng lan rộng.
Khi không có một góc nhìn đối trọng từ phương Tây, các luồng thông tin một chiều sẽ dần chiếm lĩnh thị phần độc giả. Khi không còn sự lựa chọn đa dạng, người dùng mạng xã hội dễ dàng bị những thông tin được dàn dựng công phu, thiếu giá trị dân chủ hay không minh bạch chi phối. Đây không chỉ là câu chuyện mất đi một vài bản tin hằng ngày, mà là sự xói mòn dần dần khả năng tư duy đa chiều của công chúng trước các vấn đề toàn cầu.
Việc khôi phục VOA không chỉ đơn thuần là duy trì một tòa soạn, mà là nỗ lực tái lập sự cân bằng trong cuộc chiến thông tin thế kỷ 21. Ba trăm sáu mươi lăm ngày không phải là một khoảng thời gian quá dài trong lịch sử gần tám thập niên của VOA, nhưng đủ để cho thấy giá trị của VOA trong đời sống tin thần của độc giả.
No comments:
Post a Comment