VNTB – Đảng Cộng sản Việt Nam thừa nhận chủ nghĩa xã hội không hiệu quả
Washington Post
13.03.2026 7:18
VNThoibao
(VNTB) – Giới cầm quyền Hà Nội đang trông chờ vào khu vực tư nhân để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Việt Nam, một trong số ít những quốc gia còn lại trên thế giới công khai theo chủ nghĩa cộng sản, từ lâu đã lên án khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, câu chuyện tăng trưởng đáng kể của Việt Nam trong những thập niên gần đây lại nhờ chủ nghĩa tư bản thị trường tự do thúc đẩy. Và giờ đây, Hà Nội đang đặt cược lớn hơn vào điều đó khi hướng tới mục tiêu tăng trưởng lên 10% trong năm nay.
Cơ cấu dân số thuận lợi của Việt Nam sẽ bắt đầu thay đổi vào cuối thập niên này, khi dân số già đi như ở những nơi quốc gia Đông Á; và lượng người lao động giảm đi đang phải gánh vác chi phí sinh hoạt cho người về hưu tăng nhiều hơn. Giới cầm quyền Việt Nam mơ ước chuyển đổi khỏi nền kinh tế dựa vào lao động giá rẻ và sản xuất công nghiệp cấp thấp. Họ muốn được giống với những câu chuyện thành công của chủ nghĩa tư bản như Hàn Quốc hay Singapore.
Để đạt được điều đó, họ tuyên bố sẵn sàng từ bỏ thêm những nguyên tắc truyền thống của chủ nghĩa Mác-Lênin. Tháng 1 vừa qua, Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 14 – diễn ra 5 năm một lần – đã lặng lẽ thông qua một loạt các biện pháp tự do hóa nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động kinh doanh, thu hẹp quy mô chính phủ và hạn chế sự thống trị truyền thống của các doanh nghiệp nhà nước.
Đại hội đã nâng cấp vị thế pháp lý của khu vực tư nhân Việt Nam từ vai trò lãnh đạo trong nền kinh tế lên “lực lượng động lực quan trọng nhất”. Đây là một sự đảo ngược mang tính biểu tượng so với từ vựng xưa nay của Đảng Cộng sản, ĐCSVN từng đặt các doanh nghiệp nhà nước – phần lớn đang suy yếu – lên hàng đầu trong phát triển. Đó cũng là sự thừa nhận thực tế: Khu vực tư nhân hiện chiếm hơn 50% tổng sản phẩm quốc nội và 82% lực lượng lao động Việt Nam. Việt Nam bắt đầu cho phép các doanh nghiệp tư nhân hoạt động bằng một loạt các cải cách năm 1986 mang tên “Đổi Mới”.
Tuy nhiên, phần lớn hoạt động của khu vực tư nhân Việt Nam vẫn ở quy mô nhỏ như các gia đình kinh doanh nhà hàng, cửa hàng và quán cà phê tại gia. Nhiều doanh nghiệp tư nhân không chịu đăng ký chính thức vì vô số quy định và hệ thống thuế thiên về lợi ích của các nhà máy nhà nước và các công ty nước ngoài.
Một phần của sự chuyển đổi có việc thu hẹp bộ máy quan liêu nghiêm trọng, đặc trưng của nhà nước Lenin bảo thủ. Việt Nam đã giảm bớt bộ máy quan liêu bằng cách sáp nhập 63 tỉnh thành xuống còn 34. Chính phủ đã giảm 15% lực lượng lao động khu vực công.
Những thay đổi này phần lớn là thành quả của Tô Lâm, tân chủ tịch kiêm tổng bí thư đảng, lãnh đạo quyền lực nhất của Việt Nam trong nhiều thập niên. Vấn đề lớn nhất của Tô Lâm là vẫn không sẵn lòng mở rộng các quyền tự do cá nhân khi để cho thị trường tự do phát huy tác dụng.
Việt Nam vẫn được xếp hạng là một trong những chính phủ đàn áp bất đồng chính kiến và tự do ngôn luận nhiều nhất thế giới. Freedom House xếp loại Việt Nam là “không tự do”, với số điểm 20 trên thang điểm 100, chỉ trên Lào và Myanmar. Tổ chức Phóng viên Không Biên giới xếp Việt Nam ở vị trí thứ 173 trên 180 quốc gia về tự do báo chí, tệ hơn cả Nga và Cuba. Đối với cựu Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm, ông ta đang đặt cược rằng mình có thể giải phóng doanh nghiệp tư nhân và gặt hái lợi ích từ thị trường tự do mà không cần phải nhượng bộ bất cứ điều gì khác. Tô Lâm không phải là nhà độc tài đầu tiên thử cách này, và kết quả cũng rất khác nhau. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Tô Lâm biết rằng Việt Nam không còn lựa chọn nào khác nếu muốn tiếp tục phát triển.
_______________________________
Nguồn:
Washington Post – Vietnam’s Communists concede socialism doesn’t work
No comments:
Post a Comment