12/03/1968: Dầu mỏ được phát hiện ở Vịnh Prudhoe của AlaskaNguồn: Oil discovered in Alaska’s Prudhoe Bay, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
12/03/2026
NghiencuuQT
Khi Alaska gia nhập Mỹ vào năm 1959, đây là một vùng lãnh thổ nghèo nàn, cô lập và phụ thuộc vào trợ cấp liên bang. Đạo luật Lập quốc của Alaska quy định rằng tiểu bang này có quyền nhận 100 triệu mẫu Anh đất (hơn 400 triệu hecta) để phát triển theo ý muốn, hoàn toàn độc lập với chính phủ liên bang. Tom Marshall, một nhà địa chất dầu khí, đã đề xuất tiểu bang nên chọn khu vực North Slope, nằm ở bờ biển phía bắc của Alaska. Ông tin rằng họ có thể tìm thấy dầu ở Vịnh Prudhoe, một vùng đất bằng phẳng với lớp băng vĩnh cửu, giáp Bắc Băng Dương ở phía bắc và Dãy núi Brooks ở phía nam. Để bù đắp chi phí hoạt động ở một nơi khắc nghiệt như vậy, mỏ dầu sẽ phải cực kỳ lớn mới có thể sinh lời: ít nhất phải là một mỏ “tỷ thùng.”
Marshall đã đúng. Dù North Slope bị bao phủ bởi lớp băng vĩnh cửu, nhưng hàng thiên niên kỷ trước, nơi đây từng là một vùng biển nông, ấm áp, tràn đầy sức sống của động thực vật. Khi các vật chất hữu cơ này phân hủy, chúng đã tạo ra một trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, lớn nhất từng được khám phá tại Mỹ. Kể từ năm 1977, khi dòng dầu bắt đầu tuôn chảy tại Vịnh Prudhoe, mỏ dầu này đã bơm được 17 tỷ thùng dầu.
Ban đầu, các công ty dầu khí như BP phải sử dụng máy bay cỡ nhỏ và xe trượt tuyết để đưa máy móc cần thiết vào vùng lãnh nguyên băng giá. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau, cảnh quan đã biến đổi từ một dải đất bằng phẳng, trắng xóa thành một tiền đồn công nghiệp nhộn nhịp. Các đường ống dẫn dầu đan chéo qua vịnh như một “mạng nhện thép”, bao phủ diện tích hơn 1800 km2. Vào thời kỳ đỉnh cao sản xuất dầu trong những năm 1980, người ta đã bơm 2 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Vịnh Prudhoe.
Việc phát hiện ra dầu mỏ đã làm thay đổi tiểu bang Alaska. Chính quyền tiểu bang đã sử dụng nguồn thu khổng lồ từ Vịnh Prudhoe để xóa bỏ thuế thu nhập, đồng thời gửi cho mỗi người dân Alaska một tấm séc trị giá 1.000 USD mỗi năm. Tuy nhiên, không phải tất cả những thay đổi đều tích cực. Hơn 40 triệu lít dầu thô từ Vịnh Prudhoe đã tràn vào môi trường sống hoang sơ ở Eo biển Prince William, Alaska khi tàu chở dầu Exxon Valdez bị mắc cạn vào ngày 24/03/1989. Vào thời điểm đó, đây là vụ tràn dầu lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ, và chỉ bị vượt qua bởi thảm họa Deepwater Horizon vào năm 2010. Vụ tràn dầu Exxon Valdez đã không thể được kiểm soát và lan rộng khắp 2090 km bờ biển, tàn phá nghiêm trọng đời sống hoang dã. Chi phí dọn dẹp và phục hồi lên tới gần bốn tỷ USD.
Hoạt động khai thác ở Vịnh Prudhoe dần chậm lại trong thế kỷ 21. Sản lượng của mỏ dầu này giảm đều đặn kể từ thời kỳ đỉnh cao năm 1988, từ hai triệu thùng mỗi ngày xuống còn chưa tới 500.000 thùng mỗi ngày. BP bán lại cổ phần của mình tại Vịnh Prudhoe vào năm 2020, chấm dứt mối quan hệ sinh lời kéo dài nhiều thập kỷ, vốn bắt đầu từ khi công ty mở văn phòng thăm dò đầu tiên tại Alaska vào năm 1959.
No comments:
Post a Comment