VNTB – Chính trị nội bộ có thể cản trở mối quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ
fdd
21.03.2026 5:18
VNThoibao
Ngày 16 tháng 3, Việt Nam đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh “3+3” đầu tiên với Trung Quốc, một cuộc gặp có sự tham gia của các bộ trưởng Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao của cả hai nước. Sau các cuộc thảo luận, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có cuộc gặp riêng với phái đoàn Trung Quốc. Các cuộc tiếp xúc này là một phần trong chuỗi các cuộc gặp cấp cao giữa Bắc Kinh và Hà Nội kể từ tháng 10, khi Tô Lâm gặp Thủ tướng Lý Cường bên lề cuộc duyệt binh của Triều Tiên.
Cuộc gặp diễn ra một tháng sau cuộc gặp đầu tiên của Tô Lâm với Tổng thống Donald Trump, cho thấy sự kiểm soát lỏng lẻo của Washington đối với Hà Nội khi căng thẳng chính trị trong nước đe dọa kéo Việt Nam tách xa Hoa Kỳ hơn.
Đối thoại chiến lược của Hà Nội với Bắc Kinh diễn ra sau nỗ lực ngoại giao hướng tới Washington.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, cuộc gặp tập trung vào “bảo vệ an ninh chính trị”, một cách nói giảm nhẹ cho việc siết chặt kiểm soát đối với xã hội dân sự. Cuộc gặp cũng tập trung vào “thúc đẩy hợp tác quốc phòng và thực thi pháp luật”, đề cập đến việc truy tố các hoạt động buôn người xuyên biên giới thường gài bẫy công dân Việt Nam vào các trung tâm lừa đảo qua điện thoại có liên hệ với Trung Quốc và quản lý các vụ việc leo thang tranh chấp lãnh hải giữa hai nước.
Cuộc gặp cũng mở rộng các thỏa thuận thương mại và hội nhập chuỗi cung ứng đã được Hà Nội và Bắc Kinh ký kết vào tháng 4 năm 2025, một điểm hợp tác nổi bật hơn sau khi Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer khởi động cuộc điều tra thương mại mới nhắm vào cả hai nước vào ngày 11 tháng 3.
Cuộc gặp chưa từng có tiền lệ này diễn ra sau cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa Tô Lâm và Trump vào tháng 2 khi Tô Lâm tham dự cuộc họp của Hội đồng Hòa bình. Theo thông cáo báo chí do truyền thông nhà nước Việt Nam đăng tải, Trump được cho là đã hứa sẽ loại bỏ Việt Nam khỏi một số danh sách kiểm soát xuất khẩu, cho phép Hà Nội mua các công nghệ lưỡng dụng như linh kiện hàng không vũ trụ và chất bán dẫn. Tổng thống Trump cũng cam kết tăng cường hợp tác khoa học kỹ thuật với Hà Nội.
Việt Nam tìm cách cân bằng trước nguy cơ Mỹ rút lui
Cuộc họp “3+3” nêu bật nỗ lực của Tô Lâm trong việc cân bằng giữa phe cứng rắn trong nước và nỗ lực xích lại gần hơn với Hoa Kỳ như một nguồn tăng trưởng kinh tế chính. Trong khi Tô Lâm đã hướng tới việc thúc đẩy tăng trưởng thông qua việc cải tổ bộ máy hành chính và nới lỏng kiểm soát đối với khu vực tư nhân, sự lãnh đạo của Tô Lâm cũng phải đối mặt với áp lực từ cả Bộ Công An và quân đội đầy để tăng cường kiểm soát đối với xã hội dân sự. Áp lực này một phần đã thúc đẩy ông Lâm tái thiết lập quan hệ với các đồng minh lịch sử của Hà Nội, trong đó có chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của Việt Nam tới Triều Tiên trong gần hai thập niên vào tháng 10 và tham dự lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng của Nga vào tháng 5, trong đó quân đội Việt Nam lần đầu tiên tham gia duyệt binh nước ngoài.
Hà Nội cũng đang ngày càng lo ngại về mối quan hệ với Washington. Mặc dù Việt Nam đã tiếp cận được một số công nghệ của Mỹ và ký một thỏa thuận thương mại sơ bộ vào tháng 10 để giảm thuế quan của Mỹ, nhưng Hoa Kỳ vẫn chưa hoàn tất việc bán máy bay chiến đấu và vận tải cho Hà Nội sau chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào tháng 11. Trong khi tìm cách đảm bảo các thỏa thuận mua bán vũ khí tiềm năng từ trong khu vực như Hàn Quốc, Việt Nam cũng vẫn đang bị Washington giám sát chặt chẽ vì có khả năng vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ do cáo buộc mua bất hợp pháp máy bay quân sự của Nga trong ba năm qua.
Washington nên ưu tiên tiếp cận có điều kiện
Mặc dù cuộc gặp giữa các quan chức Trung Quốc và Việt Nam cuối cùng có thể không dẫn đến sự hợp tác lớn hơn giữa hai đối thủ khu vực — Việt Nam đã đẩy mạnh việc xây dựng các đảo nhân tạo ở vùng biển tranh chấp của cả hai nước — nhưng những tín hiệu chính trị trong nước của Tô Lâm gửi đến cử tri của mình có thể làm phức tạp thêm nỗ lực của Hà Nội trong việc đạt được quan hệ ổn định hơn với Hoa Kỳ.
Đáp lại, Hoa Kỳ nên ưu tiên tiếp cận có điều kiện để từng bước củng cố quan hệ với Hà Nội. Nỗ lực này nên bao gồm khả năng tái áp đặt kiểm soát xuất khẩu và trừng phạt các công ty Việt Nam tham gia mua vũ khí của Nga, đồng thời tiếp tục thúc đẩy việc bán vũ khí và giảm thuế quan như những trụ cột chính trong việc tăng cường vai trò của Việt Nam như một trung tâm kinh tế và an ninh khu vực.
_______________________
Nguồn:
fdd – Domestic Politics May Impede Vietnam’s Growing Relationship With the U.S.
No comments:
Post a Comment