VNTB – Cuộc đời bí ẩn của Fidel Castro (kỳ 6)Khôi Nguyễn biên dịch
Tác giả: Juan Reinaldo Sánchez
22.03.2026 8:05
VNThoibao
Cuốn hồi ký “Cuộc đời hai mặt của Fidel Castro” được xuất bản lần đầu tiên vào năm 2014. Cuốn hồi ký này tiết lộ cuộc sống riêng tư và tài sản khổng lồ của Fidel Castro, cũng như những bí mật nhà nước và các mối quan hệ trai gái phức tạp mà tác giả đã chứng kiến.
Việt Nam Thời Báo xin lần lượt giới thiệu những câu chuyện về mặt trái của cuộc đời Chủ tịch Fidel, “người bạn lớn” thân thiết, thủy chung của nhân dân Việt Nam.
* * * * * * * * * * * * * * * *
3. Triều đại Castro
Fidel Castro là một người khác thường. Ông ấy độc nhất vô nhị, đặc biệt và khác biệt. Có một điều đặc biệt nhất khiến ông ấy hoàn toàn khác biệt với tất cả đồng hương đó là ông ấy không thể nhảy salsa! Điệu nhảy không hề có chút hứng thú hay hấp dẫn nào đối với ông ấy. Một điều khác để phân biệt Tổng Tư Lệnh với những người Cuba “bình thường” là ông ấy không nghe nhạc, cả nhạc Cuba lẫn nhạc cổ điển—và chắc chắn không phải nhạc Mỹ.
Mặt khác, sở thích ngoại tình của ông ấy lại rất đặc trưng của người Cuba: đó là một môn thể thao quốc gia thực sự. Không phải là một kẻ theo đuổi phụ nữ hay một người tình cuồng nhiệt, như rất nhiều chính trị gia trên khắp thế giới, ông ấy trái ngược với tên của mình (fidel trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là “chung thủy”). Trong những trò chơi tình ái và quyến rũ, ông ấy chưa bao giờ gặp phải bất kỳ khó khăn, bị kháng cự hay thất vọng nào.
Đúng vậy, Fidel không phải là một trong những nhà độc tài toàn năng tổ chức những cuộc thác loạn—nhưng ông ấy cũng không phải là một vị thánh. Fidel kết hôn lần đầu với bà Mirta Díaz-Balart thuộc tầng lớp trung lưu thượng lưu, sau đó với bà Dalia Soto del Valle, một giáo viên. Ông đã ngoại tình với bà Natalia Revuelta xinh đẹp quê Havana khi còn sống với người vợ đầu tiên. Và khi kết hôn người vợ thứ hai, Fidel có “tình đồng chí” với bà Celia Sánchez. Bà Celia Sánchez vừa là thư ký riêng, người tâm phúc và vừa là người bảo vệ Fidel trong khoảng ba mươi năm. Fidel còn có thêm những tình nhân khác: Juana Vera, hay còn gọi là Juanita, thông dịch viên tiếng Anh chính thức và đại tá tình báo của ông (hiện bà đang làm việc cho Raúl); Gladys, tiếp viên hàng không của hãng hàng không Cuba, người có mặt trong các chuyến đi nước ngoài; và Pilar, hay còn gọi là Pili, một thông dịch viên tiếng Pháp.
Tôi không biết đến những người tình khác của ông trước khi tôi nhậm chức nhưng chắc chắn Fidel cũng đã có những mối quan hệ khác. Người dân Cuba hầu như không hề hay biết về những điều này. Trong nhiều thập niên, đời sống riêng của Lãnh tụ Tối cao là một trong những bí mật được giữ kín nhất ở Cuba và và chỉ một phần rất nhỏ được công chúng biết đến. Bởi vì, không giống như người anh trai Raúl, vị lãnh đạo số một của Cuba luôn cẩn thận đến mức gần như có tật che giấu hầu hết đời sống riêng. Tại sao phải làm như vật?
Ông cho rằng việc phơi bày cuộc sống của mình hoặc phô bày cho tất cả mọi người nhìn thấy là vô ích, thậm chí có thể nguy hiểm. Đó là lý do tại sao, ngoại trừ những năm đầu, ông đã tách biệt đời sống riêng ra khỏi đời sống công. Sự sùng bái bí mật này chắc chắn bắt nguồn từ những năm tháng hoạt động bí mật của Fidel, giống như các phong trào kháng chiến trong Thế chiến thứ hai, việc phân loại thông tin là vấn đề sống còn.
Nghe có vẻ khó tin, nhưng do đó người dân Cuba đã không nhìn thấy hoặc thậm chí không biết đến sự tồn tại của bà Dalia Soto del Valle, người phụ nữ đã chung sống với Fidel từ năm 1961 cho đến sau năm 2006, khi Fidel suy yếu nghiêm trọng phải nhập viện và quyết định chuyển giao quyền lực cho Raúl. Trong bốn thập niên, Fidel luôn có một “đệ nhất phu nhân” mang tính biểu tượng tháp tùng và người đó không phải là vợ ông. Trong những dịp trọng đại như ngày quốc lễ hay chuyến thăm của nguyên thủ quốc gia nước ngoài, người xuất hiện trước công chúng bên cạnh Fidel lại chính là Vilma Espín (1930–2007), vợ của Raúl và chủ tịch Liên đoàn Phụ nữ Cuba, đảm nhận vai trò ngầm của “đệ nhất phu nhân”.
Trong gần như cùng một khoảng thời gian, hầu như không ai biết rằng vào những năm 1960 và 1970, Dalia đã sinh cho Lãnh tụ Tối cao ít nhất năm người con trai!
Thật khó tin nhưng có thật: ngay cả bốn người con của Raúl Castro, những người được giữ tránh khỏi ánh đèn sân khấu, cũng không may mắn được gặp gỡ những người anh em họ trước khi trưởng thành! Trong gần hai mươi năm, những người anh em họ này sống cách nhau chỉ vài dặm mà chưa từng gặp mặt nhau. Công chúng chỉ biết đến sự tồn tại của năm người con trai của Fidel sau năm 2000, và ngay cả khi đó, người dân cũng không được cung cấp bất kỳ thông tin nào về nghề nghiệp hay tính cách của những người con trai của Fidel.
Tuy nhiên, tôi thì biết rõ tất cả bọn họ. Sau mười bảy năm thường xuyên lui tới gia đình này, tôi không chỉ có thể lập ra một sơ đồ gia phả chi tiết của gia tộc Castro và nêu rõ phẩm chất cũng như khuyết điểm của từng thành viên mà còn có thể tiết lộ một vài bí mật và xem Fidel là một người cha không tốt mấy. Tất cả những điều này có vẻ chỉ là chuyện phiếm, nhưng lại hé lộ những khía cạnh mới về tính cách của một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất nửa sau thế kỷ XX.
* * *
Mọi chuyện bắt đầu với sự ra đời của người con trai “chính thức” là con cả của gia tộc Castro: Fidelito (“Tiểu Fidel” – được đặt tên là Fidel giống cha, nhưng ngay từ đầu đã được gọi là Fidelito để phân biệt với người cha lừng lẫy của mình). Ngoại hình hai cha con giống nhau đến kinh ngạc: cùng một cái mũi, cùng một khuôn mặt kiểu Hy Lạp, cùng một đường chân tóc, cùng một bộ râu… nhưng cuộc sống lại khác biệt đến thế.
Sinh năm 1949, Fidelito là con trai duy nhất của Mirta Díaz-Balart, một người phụ nữ Havana xinh đẹp mà Fidel Castro đã kết hôn một năm trước đó khi ông vẫn còn là một sinh viên luật bình thường – nhưng đã là một nhà hoạt động chính trị tận tụy. Trong một trong những sự trùng hợp kỳ lạ của lịch sử, gia đình của Mirta có mối liên hệ mật thiết với chế độ Batista khi chế độ này trở thành nhà độc tài vào năm 1952: cha cô, một luật sư, đã bào chữa cho các công ty Mỹ thống trị ngành công nghiệp chuối, trong khi anh trai cô lại là bộ trưởng nội vụ và bị tổng thống căm ghét! Anh trai của Mirta cũng nằm trong làn sóng người Cuba đầu tiên chọn lưu vong ở Florida vào thời điểm Cách mạng thắng lợi tháng 1 năm 1959. Một điều trớ trêu khác của lịch sử là Lincoln và Mario, con trai của anh trai Mirta, đã tạo dựng sự nghiệp trong đảng Cộng hòa Mỹ: được bầu làm Hạ nghị sĩ, anh em nhà Díaz-Balart thậm chí còn trở thành những người phát ngôn mạnh mẽ nhất chống lại chủ nghĩa Castro trong nhiều thập niên, chống lại người em họ Fidelito và dượng Fidel.
Sau tuần trăng mật ở New York, bị cuốn hút bởi niềm đam mê chính trị hơn là mối quan hệ vợ chồng, Fidel nhanh chóng mất hứng thú với Mirta thanh lịch và sau đó ông đã ly dị bà năm 1955. Tuy nhiên, ông đã giành được quyền nuôi dưỡng cậu bé Fidelito mặc dù ông không hề có chút tình cảm cha con nào với cậu bé. Lâu ngày không được ở bên con trai, năm 1959 Mirta quyết định di cư sang Tây Ban Nha (và vẫn sống đến qua đời vào năm 2024); Trong vài năm trở lại đây, bà đã được phép đến thăm Fidelito vẫn đang ở Cuba.
Ngay từ đầu, “Tiểu Fidel ” đã gánh vác trọng trách của người thừa kế tiềm năng, do đó, trở thành người duy nhất trong số nhiều con của Castro được giới thiệu với truyền thông. Năm 1959, trong một khoảnh khắc đáng nhớ trên truyền hình—có thể xem trên YouTube—cậu bé xuất hiện trong bộ đồ ngủ bên cạnh cha mình, cũng mặc đồ ngủ, trong một chương trình phát sóng của kênh CBS của Mỹ. Trong bối cảnh có phần lố bịch này, chiến binh du kích vừa giành chiến thắng ở Cuba đã trấn an người xem truyền hình ở Mỹ: trong mười phút, ông đã khéo léo giải thích rằng ông không phải là một người cộng sản nguy hiểm mà là một người đàn ông của gia đình, là một người cha tốt giống như bất kỳ người Mỹ nào. Và điều đó đã có hiệu quả—ít nhất là vào thời điểm đó.
* * *
Một thập niên sau, chúng tôi thấy Fidelito ở Liên Xô. Nhờ một ân huệ từ người đứng đầu Liên Xô, Leonid Brezhnev, con trai Fidel đã đến Moscow bằng tên giả để theo học tại một viện nghiên cứu hạt nhân tối mật. Tên giả của ông là José Raúl và không một người bạn học nào của ông biết được danh tính thật của ông, ngoại trừ một cô gái Nga xinh đẹp, Natalia Smirnova. Fidelito đã kết hôn với cô gái Nga này và có ba người con tên là Mirta, Fidel và José Raúl. Sau khi lấy bằng vật lý hạt nhân, Fidelito trở lại Havana vào những năm 1970, sống với chú Raúl thay vì ở với cha mình, người cha thực tế không mấy quan tâm đến ông. Bởi vì trong gia tộc Castro, Raúl chứ không phải Fidel mới là người coi trọng gia đình và là thành viên chủ chốt của gia tộc. Tuy nhiên, Fidel đã bổ nhiệm nhà khoa học xuất sắc này làm người đứng đầu Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Cuba (CEAC) khi Uỷ ban này được thành lập vào năm 1980. Qua nhiều năm, Fidelito đã chứng tỏ mình là con trai của cha mình.
Say sưa với những quyền lực hào nhoáng, Fidelito đi lại trên đường phố Havana với vệ sĩ hộ tống trong khi về lý thuyết đó là đặc quyền chỉ dành riêng cho các thành viên Bộ Chính trị của Đảng Cộng sản Cuba (PCC). Sự kiêu ngạo đó cuối cùng khiến mọi người khó chịu; hơn nữa, Fidelito còn sa vào tham ô. Năm 1992, ông ta bị sa thải khỏi Ủy ban Điều tiết Năng lượng Trung ương (CEAC) vì quản lý yếu kém. “Nó không từ chức, nó bị cách chức: Cuba không phải là chế độ quân chủ!” Fidel công khai gầm lên, đặc biệt chỉ trích “khát vọng quyền lực không thể hiểu nổi” của con trai mình, dường như ông ta không nhận ra rằng khuyết điểm tính cách này có thể là do di truyền.
Chỉ sau một đêm, Fidelito bị giáng chức xuống làm một viên chức bình thường, một cố vấn về vấn đề năng lượng cho Ủy ban Trung ương PCC. Con trai cả trong số những người con hợp pháp của Castro do đó trở thành một phần của “kế hoạch mặc đồ ngủ”, cách nói hài hước của người Cuba để chỉ việc bị gạt ra ngoài lề. Fidel, đã không nói chuyện với con trai lớn trong vài năm sau đó; khoảng năm 2000, Fidelito được trọng dụng trở lại, mặc dù ông không quay lại vòng tròn quyền lực. Vào tháng 3 năm 2013, ông thậm chí còn xuất hiện trên truyền hình trở lại ở tuổi 65— lần này không mặc đồ ngủ. Nhân chuyến đi đến Moscow, ông đã trả lời dài dòng các câu hỏi của một nhà báo từ kênh truyền hình Nga Russia Today. Nhà khoa học ca ngợi chính phủ của chú mình là Raúl nhưng lại kín đáo hơn về di sản mà cha mình để lại, ông không bao giờ nhắc đến tên cha mà thay vào đó gọi ông bằng thuật ngữ khá xa vời là “lãnh đạo lịch sử”.
Ai biết được, có lẽ sự nghiệp của Fidelito vẫn chưa kết thúc? Thông minh, được giáo dục rất tốt, và sở hữu sức hút cá nhân, ông hoàn toàn có khả năng đảm nhiệm chức vụ cao, càng dễ dàng hơn khi ông vẫn giữ mối quan hệ thân thiết với chú của mình là Raúl, và việc có ngoại hình giống như tạc với Fidel mang tính biểu tượng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ông trở lại các hành lang quyền lực.
* * * * * * * * * * * * * * * *
Kỳ 1: Cuộc đời bí ẩn của Fidel Castro
Kỳ 2: Cuộc đời bí ẩn của Fidel Castro
Kỳ 3: Cuộc đời bí ẩn của Fidel Castro
No comments:
Post a Comment