Luật cần công bằngMai Quốc Ấn
2-1-2026
Tiengdan
Người phụ nữ bạc đầu này có lẽ khi bị bắt vẫn không hiểu vì sao mình bị bắt. Đây là điều băn khoăn của em Thùy Dương – cô gái chọi dép ở Thủ Thiêm năm xưa.
Bà Phan Thị Xuân Mai (sinh 1966, thường trú An Giang) có miếng đất ở phường Tăng Nhơn Phú A (TP Thủ Đức cũ) và cho đổ 257 tấn rác thải xây dựng (xà bần, ngoài Bắc gọi là chạc thải) lên đất mình. Chất thải xây dựng là chất thải rắn và cần có quy trình xử lý nên việc cho người khác đổ chất thải trên đất mình là vi phạm pháp luật. Bà Xuân Mai bị bắt là một ví dụ cụ thể về điều này.
Suy ra, việc mua chất thải xây dựng để san lấp mà không chứng minh được chất thải xây dựng đã được xử lý (cần có cả kiểm định an toàn và đạt tiêu chuẩn vật liệu xây dựng) thì người mua san lấp cũng có khả năng bị khởi tố?! Các anh chị nào xây dựng nhà cửa thì nên chú ý điều này.
Chất thải công nghiệp như tro xỉ nhiệt điện và các ngành đốt lò, tro xỉ thép và các ngành luyện kim đem đi san lấp trực tiếp dễ bị khởi tố hơn vì so với chất thải xây dựng chúng còn có tồn dư kim loại và đồng vị phóng xạ. Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Khoa học và công nghệ công bố Tiêu chuẩn Việt Nam số 12249:2018 về tiêu chuẩn tro xỉ đi san lấp nhưng mức an toàn trong tiêu chuẩn này thấp hơn hai Quy chuẩn Việt Nam là QCVN số 07:2009 và QCVN số 40/2011. Tiêu chuẩn thấp hơn quy chuẩn, quy chuẩn thấp hơn luật Bảo vệ môi trường. Tổng cộng có 206 độc chất trong tro xỉ đã bị “bỏ qua” trong khâu cấp giấy phép làm vật liệu san lấp.
Suy ra, nếu giờ xét lại toàn bộ các hoạt động san lấp bằng tro xỉ thì hoàn toàn có thể hồi tố 100%. So với những người có thể không hiểu biết pháp luật như bà Xuân Mai ở Tăng Nhơn Phú A với việc đổ xà bần, thì những người đem san lấp tro xỉ nên có mức án nặng hơn vì biết có độc chất trong tro xỉ mà vẫn san lấp dù không xử lý độc chất ấy về ngưỡng an toàn.
Với bà Xuân Mai là cho đổ chất thải xây dựng trên đất của mình, chất thải không kiểm định và không có giấy phép. Với những người kiếm lợi từ việc đổ tro xỉ trên công trình người khác và có kiểm định không đầy đủ về sự an toàn thì dẫu có giấy phép cho sự không đầy đủ ấy cũng cần bị xử lý. Và suy ra, việc cấp TCVN 12249:2018 thiếu nhiều yếu tố an toàn như QCVN 07:2009 và QCVN 40/2011 cũng là hành vi sai phạm về mặt chính sách và cần xử lý?!
Nghiên cứu ứng dụng duy nhất hiện nay được công bố nhà nước về việc đem tro xỉ đi san lấp do Bộ Tài nguyên môi trường thực hiện tại Hà Tĩnh cho thấy mức sử dụng an toàn chỉ ở 6% tro xỉ “độn” vào vật liệu san lấp. Suy ra hoạt động san lấp hay làm sản phẩm khác (ví dụ như gạch xây, gạch lát vỉa hè,…) từ tro xỉ mà không có nghiên cứu chứng minh có thể sử dụng cao hơn 6% mà vẫn an toàn thì cũng hoàn toàn có thể bị khởi tố.
Tôi tin rằng, sự thắc mắc của em Thùy Dương đã được trả lời phần nào rõ ràng hơn khi chúng ta nhìn vào thực tế chỉ vài trăm tấn chất thải xây dựng bị khởi tố trong khi hàng chục ngàn, hàng trăm ngàn hay thậm chí hàng triệu tấn chất thải từ tro xỉ đem đi san lấp, lại ung dung thu lợi kiểu “đứng trên pháp luật”.
Người được làm phải làm được, trong khi họ chưa làm được, là một thực trạng không hay, không đúng. Người làm được thì vẫn chưa được làm, cũng là một thực trạng không hay, không đúng. Thể chế nhà nước cần chấm dứt tình trạng này!
No comments:
Post a Comment