Saturday, October 25, 2025

VNTB – ‘AI nói tôi bị bệnh Lyme trước khi bác sĩ chẩn đoán’
Jamie Morris
25.10.2025 6:08
VNThoibao


(VNTB) – Sau khi hỏi AI, anh đã đi xét nghiệm tại một phòng khám tư và kết quả cho thấy anh bị bệnh Lyme. Có vẻ như AI đã giúp anh tìm ra căn bệnh của mình, tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo rằng việc tự chẩn đoán bệnh bằng công cụ AI tiềm ẩn nhiều rủi ro và cần thận trọng khi sử dụng.

 “Tôi cảm thấy khá nhẹ nhõm… nếu tôi không kiên trì, không nhập tất cả các triệu chứng của mình vào AI, tôi không dám nghĩ giờ này mình sẽ ra sao dưới sự chăm sóc của các bác sĩ.”

Căn bệnh của Oliver Moazzezi bắt đầu với tiếng ù trong tai, nhưng trong nhiều năm sau đó, anh còn bị cao huyết áp mệt mỏi cực độ và co giật cơ.

Không hài lòng với nhiều lời giải thích khác nhau từ các bác sĩ — bao gồm cả việc cho rằng chỉ là anh lo âu quá mức — anh quyết định tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI) để hỏi nguyên nhân.

Sau khi hỏi AI, anh đã đi xét nghiệm tại một phòng khám tư và kết quả cho thấy anh bị bệnh Lyme. Có vẻ như AI đã giúp anh tìm ra căn bệnh của mình, tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo rằng việc tự chẩn đoán bệnh bằng công cụ AI tiềm ẩn nhiều rủi ro và cần thận trọng khi sử dụng.

“Tôi cảm thấy như mình là người mắc chứng nghi bệnh (nghĩ mình bị bệnh nặng dù bác sĩ và kết quả xét nghiệm cho thấy không có bệnh). Tôi có cảm giác không ai thật sự muốn hiểu hay chịu lắng nghe tất cả những điều mà tôi đang cố gắng giải thích — dù tôi đã nói rất rõ ràng.”

Trước khi bắt đầu xuất hiện các triệu chứng, Oliver thường đến phòng tập thể dục ba lần mỗi tuần và bơi thường xuyên, nhưng giờ anh không thể làm vậy được nữa.

Anh kể rằng mọi chuyện bắt đầu cách đây ba năm, sau khi anh bị một con bọ chét cắn — con này ký sinh trên con mèo nhà anh mang về từ khu rừng gần nhà ở Whiteley.

Tại chính khu rừng đó, Oliver nhớ lại khoảng thời gian tồi tệ nhất, khi chứng ù tai khiến anh không thể nghe thấy tiếng lá xào xạc hay tiếng chim hót.

“Tất cả những gì tôi nghe được chỉ là tiếng rít chói tai, kéo dài không dứt… thật kinh khủng, suốt ngày đêm, hàng tuần liền, thậm chí hàng tháng,” anh nói.

Bệnh Lyme là gì?

“Bệnh Lyme lây sang người qua bọ chét bị nhiễm khuẩn.”

– Bệnh Lyme là một bệnh nhiễm khuẩn có thể lây sang người qua vết cắn của bọ chét mang mầm bệnh.

– Vết phát ban hình tròn hoặc bầu dục quanh chỗ bọ chét cắn có thể là dấu hiệu sớm của bệnh Lyme ở một số người và có thể xuất hiện trong vòng ba tháng sau khi bị cắn.

– Các triệu chứng nghiêm trọng hơn có thể xuất hiện chậm hơn, nhiều tháng hoặc nhiều năm, nhưng sẽ dễ điều trị hơn nếu được chẩn đoán sớm.

– Đây là bệnh toàn thân, có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn do các triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với những bệnh khác.

Bên cạnh chứng ù tai, Oliver còn mắc phải các triệu chứng như cao huyết áp, mệt mỏi và co giật cơ.

Các bác sĩ cho rằng tình trạng này có thể liên quan đến lo âu, và chứng ù tai của anh là do mất thính lực — điều mà anh đã được kiểm tra tại khoa Tai – Mũi – Họng.

Không muốn tiếp tục chờ đợi, Oliver quyết định tự mình hành động: anh nhập tất cả các triệu chứng, bao gồm cả vết cắn, vào công cụ AI.

Là một chuyên viên tư vấn công nghệ thông tin, hiện làm việc với Microsoft 365, anh thường xuyên sử dụng AI và cho rằng điều đó giúp anh biết cách tối ưu hóa việc tìm kiếm thông tin.

“Tôi bảo AI chỉ tìm trong các nguồn thông tin về y học đã được xác minh… và tôi không hề nhắc đến bệnh Lyme — chính AI đã nói với tôi điều đó.”

Oliver đã tìm đến một bác sĩ tư nhân để yêu cầu xét nghiệm kháng thể, và kết quả cho thấy anh dương tính với bệnh Lyme.

Mặc dù Oliver tin rằng AI đã giúp anh tìm ra nguyên nhân bệnh, các chuyên gia y tế vẫn nghiêm túc khuyến cáo rằng bất kỳ ai lo ngại về sức khỏe của mình nên trao đổi với bác sĩ có chuyên môn, hoặc truy cập dịch vụ 111 trực tuyến (Số điện thoại trợ giúp y tế miễn phí tại Anh) để được hướng dẫn nơi điều trị phù hợp nhất.

Từ khi bắt đầu điều trị, Oliver cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi một số triệu chứng, bao gồm chứng ù tai đã thuyên giảm.

“Giờ tôi có thể nghe thấy tiếng gió xào xạc, tiếng chim hót… Bạn sẽ không biết, mất đi những âm thanh đó tồi tệ đến mức nào đâu,” anh nói.

Tuy vậy, anh vẫn cảm thấy thất vọng về chất lượng chăm sóc mà mình nhận được, cho rằng việc anh chủ động mô tả kỹ các triệu chứng lại khiến anh bị đối xử tệ hơn.

Hội đồng Chăm sóc Sức khỏe Hợp nhất Hampshire và Isle of Wight phản hồi:

“Chúng tôi rất tiếc khi biết rằng bệnh nhân này cảm thấy thất vọng về dịch vụ chăm sóc mà họ nhận được.
Bệnh Lyme là một bệnh lý phức tạp, nhưng các bác sĩ của chúng tôi được đào tạo để nhận biết nguyên nhân gây triệu chứng, giới thiệu đến chuyên khoa phù hợp, hoặc điều trị theo hướng dẫn cấp quốc gia khi cần thiết.”

“Chúng tôi đang tìm kiếm điều gì”

Georgia Tuckey cho rằng phương pháp giám sát bệnh Lyme hiện nay cần được cải tổ.

Một số nỗi thất vọng của Oliver cũng được các chuyên gia về bệnh do bọ chét truyền chia sẻ. Họ cho rằng, tiêu chuẩn chẩn đoán và theo dõi bệnh trong hệ thống NHS (Bộ Y Tế ở Anh National Health Service) cũng như các cơ sở tư nhân hiện nay chưa đủ tốt.

Georgia Tuckey, một chuyên gia và bác sĩ điều trị bệnh do bọ chét gây ra tại Worthing, cho biết:

“Chúng tôi có một cách riêng để nhận biết các triệu chứng của căn bệnh này, đó chính là những điều chúng tôi kiểm tra. Nhưng cách tiếp cận này lại không được áp dụng rộng rãi trong các cuộc điều tra, xét nghiệm của NHS.”

Mỗi năm, tại Anh và xứ Wales có khoảng 1.500 ca bệnh Lyme được xác nhận bằng xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, tuy nhiên ước tính có 3.000–4.000 bệnh nhân được điều trị mà không có chẩn đoán chính thức.

Bà Tuckey cho rằng việc chỉ dựa vào dữ liệu “được xác nhận trong phòng thí nghiệm” khiến việc đầu tư cho nghiên cứu và đào tạo về bệnh Lyme không được ưu tiên, trong khi số ca thực tế có thể cao hơn nhiều.

Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh (UKHSA) cho biết: “Chúng tôi biết có rất nhiều trường hợp được chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng và đã được điều trị mà không qua xét nghiệm…
UKHSA hiện đang tiếp tục thu thập dữ liệu mới, cập nhật để hiểu rõ hơn về tỷ lệ mắc bệnh Lyme.”

AI — công cụ hỗ trợ hay mối lo ngại?

“Liệu chúng ta có thật sự tin vào những gì AI đưa ra nếu không bàn bạc với bác sĩ không?”

Bà Tuckey cho biết bà ủng hộ việc người dân sử dụng AI để tìm hiểu về bệnh Lyme khi họ không nhận được câu trả lời thỏa đáng từ hệ thống y tế.

“AI thường bị chỉ trích, nhưng trách nhiệm của chúng ta là phải biết sàng lọc rằng điều gì có thể liên quan, điều gì không.”

Nhưng Giáo sư Ella Haig, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo tại Đại học Portsmouth, lại thận trọng hơn.

Bà nói: “Chúng ta thực sự chỉ có thể kiểm soát hai yếu tố khi tìm câu trả lời từ AI: mức độ chi tiết mà ta cung cấp, và việc giới hạn nguồn thông tin của AI trong các trang y tế chính thống.”
“Vì thế, đúng là ta có thể dùng các công cụ này, nhưng liệu chúng ta có thật sự tin vào kết quả nếu không thảo luận với bác sĩ không? Cá nhân tôi thì không.”

Oliver cho biết anh rất đồng cảm với những ai đang chịu đựng chứng ù tai hoặc các triệu chứng khác của bệnh Lyme:

“Tôi hiểu cảm giác của họ, và tôi biết chất lượng hỗ trợ mà họ nhận được”

Hội đồng Chăm sóc Tích Hợp (ICB) cho NHS tại Hampshire và đảo Wight cũng cho biết:

“Trong khi công nghệ trí tuệ nhân tạo tiếp tục phát triển, chúng tôi vẫn đang nghiên cứu cách để AI có thể hỗ trợ bác sĩ một cách an toàn trong việc chăm sóc bệnh nhân.
Tuy nhiên, chúng tôi khuyến khích mọi người có lo ngại về sức khỏe nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc truy cập dịch vụ 111 trực tuyến để được hướng dẫn đến nơi điều trị phù hợp nhất.”

__________________

Nguồn: BBC

https://www.bbc.com/news/articles/crkjyrm5g1yo

 

No comments:

Post a Comment