ĐỐI THOẠI

VNTB – Xăng E10 đã thử nghiệm gần cả năm, sao giờ vừa bán đại trà lại đòi kiểm tra?
Thuỳ Linh
12.06.2026 5:21
VNThoibao

(VNTB) – Đã có gần một năm thử nghiệm thực tế và được truyền thông khẳng định an toàn, tại sao xăng sinh học E10 lại bị kiến nghị kiểm tra chất lượng đột xuất?

Tại phiên họp thứ 3 vào sáng ngày 10/6/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về công tác dân nguyện trong tháng 5/2026, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đã nhấn mạnh yêu cầu “tăng cường kiểm tra chất lượng xăng sinh học E10.”

Động thái lên tiếng kịp thời này ngay lập tức thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ dư luận. Đối với người tiêu dùng, xăng dầu không chỉ là một loại nhiên liệu thông thường, mà là yếu tố quyết định độ bền của tài sản và sự an toàn tính mạng. Khi một chính sách có tầm ảnh hưởng quốc gia được áp dụng, áp lực tâm lý đè nặng lên vai người dân là rất lớn. Do đó, bất kỳ một tín hiệu “giám sát”, “kiểm tra” nào từ nghị trường cũng khiến xã hội phải đặt dấu hỏi về tính ổn định và chất lượng thực sự của loại nhiên liệu mới này.

Đã thử nghiệm gần 1 năm sao giờ còn kiểm tra chất lượng?

Trước khi tiến tới lộ trình thay thế hoàn toàn xăng khoáng bằng xăng sinh học E5 và E10, Việt Nam đã có gần một năm (từ tháng 8/2025 đến tháng 6/2026) để thử nghiệm thực tế xăng E10. Mẫu xăng này cũng đã vượt qua những đợt kiểm định nghiêm ngặt trong phòng thí nghiệm (từ trị số octan chuẩn đến khả năng tương thích động cơ.

Vậy tại sao khi vừa bước từ phòng thí nghiệm ra thị trường đại trà,  yêu cầu “kiểm tra chất lượng” lại được đề cập đến?

Nhiều ý kiến cho rằng, việc kiểm tra lúc này mang tính chất hậu kiểm. Mục tiêu là đo lường hàm lượng nước tích tụ trong bồn chứa tại các cây xăng, đánh giá hiệu suất thực tế khi đến tay người tiêu dùng, và ngăn chặn triệt để hành vi gian lận thương mại như tự ý pha trộn dung môi hoặc cồn công nghiệp kém chất lượng để trục lợi.

Khác với xăng khoáng truyền thống, xăng sinh học E10 có chứa 10% cồn ethanol sinh học. Khi lưu trữ ở các tổng kho đạt chuẩn quốc gia, độ ẩm được kiểm soát tuyệt đối. Nhưng khi phân phối về các cây xăng nhỏ lẻ vùng sâu vùng xa, nếu hệ thống bồn chứa ngầm cũ kỹ bị rò rỉ hoặc gặp trời mưa ngập, cồn sẽ hút nước từ môi trường xung quanh, dẫn đến hiện tượng “tách lớp”. Nếu sử dụng lớp xăng này, xe sẽ bị chết máy giữa đường hoặc gây rỉ sét kim loại bên trong bình chứa.

Tuy nhiên, nếu đây thuần túy là quy trình hậu kiểm định kỳ, các cơ quan chức năng cần thông tin rõ ràng về các hạng mục của công tác kiểm nghiệm để tránh gây hoang mang. Việc chỉ dùng cụm từ chung chung “kiểm tra chất lượng” dường như lại tạo ra nghi vấn về chất lượng xăng E10 đang lưu hành thực sự có được bảo đảm. Người dân không phản đối chính sách của nhà nước, nhưng họ có quyền đòi hỏi sự an toàn cho tài sản của mình. 

Sự lo ngại của người dân không phải là không có cơ sở vì giai đoạn thử nghiệm gần một năm qua dường như chưa phản ánh hết thực trạng do quy mô quá nhỏ. Chính vì việc thử nghiệm trước đây mới dừng lại ở quy mô “làm mẫu”, nên khi áp dụng đại trà lại lúng túng.

Kiến nghị của Ủy ban Dân nguyện là hoàn toàn xác đáng, liên quan mật thiết đến dân sinh. Xăng sinh học là xu thế tất yếu để bảo vệ môi trường, nhưng để người dân yên tâm sử dụng, các cơ quan quản lý cần thực hiện công tác kiểm tra một cách triệt để, đồng thời thiết lập một cơ chế công bố thông tin công khai, minh bạch tuyệt đối.

Người dân có quyền được biết kết quả kiểm tra chất lượng của từng lô xăng, từng cây xăng để có thể xây dựng được lòng tin vào quyết định chuyển đổi xanh của nhà nước.