ĐỐI THOẠI

VNTB – Cuba có gần như không có khả năng phòng thủ nếu bị Mỹ tấn công
Tác giả: Ian Lovett, José de Córdoba
23.05.2026 4:51
VNThoibao

 (VNTB) – Cuba từng có lực lượng quân sự hùng mạnh nhưng giờ đây chỉ còn là “cái vỏ rỗng của cái vỏ” so với thời kỳ hoàng kim trước đây.

 Lực lượng vũ trang Cuba từng có hàng chục nghìn binh sĩ được huấn luyện tốt trong thời kỳ đỉnh cao của Chiến tranh Lạnh, được đưa  đến các cuộc xung đột từ Angola đến Syria.

Ngày nay, khi Mỹ điều một hàng không mẫu hạm đến Caribe trong chiến dịch gây áp lực nhằm thay đổi chính phủ cộng sản trên đảo quốc, quân đội Cuba chỉ còn là cái bóng.

Cho đến khi nhà bảo trợ Liên Xô suy tàn và sụp đổ, Cuba có một đội quân hơn 200.000 người. Giờ đây, lực lượng đó đã giảm xuống còn khoảng 40.000 đến 45.000 binh sĩ tại ngũ được chia thành ba khu vực để bảo vệ phía đông, phía tây và trung tâm đất nước.

Không quân Cuba từng được coi là một trong những lực lượng tốt nhất ở Mỹ Latinh, với các máy bay chiến đấu MiG hiện đại của Liên Xô. Hải quân từng tự hào có ba tàu khu trục nhỏ do Liên Xô đóng.

Frank Mora, cựu quan chức quốc phòng hàng đầu về Mỹ Latinh của Tổng thống Barack Obama, cho biết: Ngày nay, một số ít máy bay chiến đấu của không quân có lẽ không còn đủ khả năng bay, và các tàu hải quân của Cuba không hoạt động được ngoài những chiếc thuyền nhỏ do lực lượng bảo vệ bờ biển vận hành.

Mora nói: “Cuba đã có một quân đội thuộc Thế giới thứ nhất trong một quốc gia thuộc Thế giới thứ ba.” Ông nói thêm: “Giờ đây, nước này không có cơ hội chống lại quân đội Mỹ. Đó chỉ là một cái vỏ của cái vỏ so với những gì nó từng có”.

Chính quyền Trump không đồng ý. Vào tháng Giêng, Tổng thống Trump đã ký một lệnh tuyên bố Cuba là “một mối đe dọa bất thường và đặc biệt” đối với an ninh quốc gia Mỹ, nói rằng chính phủ nước này liên kết với các nhóm khủng bố do Mỹ chỉ định, các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia và các đối thủ của Washington như Nga và Trung Quốc.

Tháng này, Mỹ đã truy tố Raúl Castro, cựu chủ tịch 94 tuổi của đất nước và là một biểu tượng của Cách mạng Cuba, về tội giết người và áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với giới lãnh đạo quân sự của nước này.

Axios đưa tin trong tuần này, trích dẫn thông tin tình báo mật, rằng Havana đã mua 300 máy bay không người lái và đang lên kế hoạch có khả năng bắn chúng vào căn cứ hải quân Mỹ ở Vịnh Guantánamo hoặc thậm chí Key West, nếu Cuba bị tấn công.

Hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Marco Rubio, một người Mỹ gốc Cuba từ lâu đã chỉ trích chính phủ Havana, cáo buộc Cuba chứa chấp các căn cứ tình báo cho Trung Quốc và Nga. Cuba và Mỹ đang đàm phán về những thay đổi có thể làm hài lòng Trump, nhưng Rubio cho biết cơ hội thành công “không cao”.

Rubio nói: “Việc có một quốc gia thất bại cách bờ biển của chúng ta 90 dặm do bạn bè của kẻ thù của chúng ta điều hành” cấu thành một mối đe dọa an ninh quốc gia.

Brian Fonseca, một chuyên gia về Cuba và nghiên cứu quốc phòng tại Đại học Quốc tế Florida, cho biết tin tức về máy bay không người lái và việc truy tố Castro là một phần của câu chuyện đang được chính phủ Mỹ xây dựng để biện minh cho một cuộc xâm lược hoặc hành động quân sự khác chống lại Cuba nếu các cuộc đàm phán thất bại.

Fonseca nói về báo cáo máy bay không người lái: “Mỹ đã rò rỉ thông tin đó để làm cho Cuba có vẻ là một mối đe dọa sắp xảy ra. Quân đội Cuba sẽ không bao giờ phát động một cuộc tấn công phủ đầu chống lại Mỹ. Đó sẽ là hành động tự sát”.

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel hôm thứ Hai cảnh báo rằng hành động quân sự chống lại Cuba sẽ gây ra “một cuộc tắm máu với những hậu quả không thể lường trước”. Trước đó, ông đã thề sẽ chiến đấu và chết để bảo vệ đất nước nếu Mỹ tấn công.

Để chống lại quân đội xâm lược, có lẽ là từ Mỹ, Cuba dựa vào một học thuyết quốc phòng được gọi là “Chiến tranh Toàn dân” (War of All the People). Học thuyết này có từ thời hậu Chiến tranh Việt Nam và được Fidel Castro thiết lập vào năm 1980. Kể từ khi quan hệ với Mỹ xấu đi, chính phủ Cuba đã tăng cường cái mà họ gọi là ngày quốc phòng để thực hành đẩy lùi quân xâm lược.

Cảnh quay trên truyền hình cho thấy những người lớn tuổi bắn súng trường AK-47 cũ kỹ, và các bà mẹ đặt mìn. Một video cho thấy xe bò kéo vận chuyển các khẩu pháo.

Quân đội Cuba sẽ bị cản trở trong bất kỳ cuộc chiến nào bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các chuyến tàu chở dầu đến đây. Cuba đã phải trải qua tình trạng mất điện hàng ngày trên toàn quốc mà đôi khi kéo dài nhiều ngày. Đường phố không bóng người do thiếu nhiên liệu ngay cả cho việc vận chuyển thiết yếu nhất.

Tinh thần và động lực cũng là những yếu tố. Quân đội Cuba đã phải trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài nhiều năm đã làm kiệt quệ dân chúng. Và những binh sĩ đó đã không thể huấn luyện hoặc bảo trì vũ khí của họ, theo Craig Deare, người từng phục vụ trong chính quyền đầu tiên của Trump với tư cách là giám đốc cấp cao về các vấn đề Tây bán cầu tại Hội đồng An ninh Quốc gia.

Deare nói: “Có lẽ súng trường của họ hoạt động và có lẽ họ có đạn. Nhưng khi đối đầu với những người giỏi nhất thế giới thì không có cơ hội nào”.

Evan Ellis, giáo sư nghiên cứu Mỹ Latinh tại Trường Cao đẳng Chiến tranh Lục quân Mỹ, cho biết không có dấu hiệu nào cho thấy Cuba có bất kỳ khả năng tấn công nào, nhưng nước này có thể chiến đấu trong một cuộc chiến sinh tồn trong trường hợp Mỹ xâm lược.

Ellis nói: “Vấn đề sẽ là họ có thể cầm cự được bao lâu bằng chiến thuật du kích. Chiến lược cốt lõi của Đảng Cộng sản Cuba là sinh tồn”.

______________________

Nguồn:

WSJ – Cuba has few defenses if the US military moves against it