Thư ngỏ gửi Đảng và Nhà nướcNgười dân vùng bãi sông Hồng
18-5-2026
Tiengdan
Từ những người dân đang đứng trước nguy cơ mất nhà, mất đất, mất làng
Chúng tôi không phải kẻ thù của sự phát triển. Chúng tôi chỉ là những người dân bình thường, đang run rẩy cầm tờ Sổ Đỏ trên tay và hỏi: “Tổ quốc có bảo vệ chúng tôi không?”
Lưu ý: Các số liệu về diện tích đất đối ứng (5.073 ha), tổng mức đầu tư (714.000 tỷ đồng), số dân bị ảnh hưởng (ước tính hơn 200.000 hộ dân – nghĩa là lên tới gần 1.000.000 người – xin thưa là gần 1 triệu người) và quy hoạch sân golf (196 ha) được trích từ Hồ sơ đề xuất của Liên danh Đại Quang Minh – THACO – Hòa Phát, chưa qua thẩm định nhà nước độc lập. Toàn bộ căn cứ pháp lý được trích dẫn trực tiếp từ văn bản luật đang có hiệu lực.
Câu hỏi 1: Tại sao vội vã đến vậy?
Dự án Thủ Thiêm mất hơn 20 năm mới xử lý xong oan khuất của hàng chục ngàn người dân. Nước mắt đó còn chưa khô, vết thương đó còn chưa lành, thì hôm nay một dự án lớn hơn gấp nhiều lần — trị giá hơn 714.000 tỷ đồng (theo đề xuất chưa được thẩm định độc lập của Liên danh), ảnh hưởng đến ước tính hơn 200.000 hộ dân — lại được thúc đẩy với tốc độ khẩn cấp đến mức phi lý!
Điều 54 khoản 3 Hiến pháp 2013 quy định rõ: Nhà nước chỉ được thu hồi đất “trong trường hợp thật cần thiết do luật định vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Việc thu hồi đất phải công khai, minh bạch và được bồi thường theo quy định của pháp luật“.
Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) số 64/2020/QH14 và Luật Thủ đô 2026 (số 02/2026/QH16, hiệu lực 01/7/2026) đều yêu cầu: Dự án quy mô này phải trải qua ít nhất 3 giai đoạn thẩm định độc lập, đánh giá tác động môi trường, đánh giá an toàn đê điều, lấy ý kiến cộng đồng đầy đủ trước khi thông qua chủ trương đầu tư.
Chúng tôi yêu cầu Đảng và Nhà nước trả lời công khai: Ai đang thúc đẩy sự vội vã này, và họ đang vội vã vì điều gì?
Câu hỏi 2: Vingroup đâu? Sun Group đâu? Novaland đâu?
Việt Nam không thiếu những tập đoàn bất động sản hàng đầu, có kinh nghiệm thực tế quy hoạch đô thị, có năng lực tài chính chứng minh, có danh tiếng trong các dự án lớn.
Vậy tại sao Vingroup, Sun Group, Novaland — những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực phát triển đô thị — lại hoàn toàn vắng mặt trong dự án lớn nhất lịch sử Thủ đô này?
Điều 14 Luật PPP 2020 (số 64/2020/QH14) quy định: Lựa chọn nhà đầu tư phải bảo đảm năng lực tài chính, kinh nghiệm và kỹ thuật phù hợp với lĩnh vực dự án. Khi những tập đoàn hiểu thị trường bất động sản nhất đều chọn đứng ngoài, đó không phải ngẫu nhiên — đó là tín hiệu thị trường rõ ràng nhất: Hoặc dự án quá rủi ro về tài chính, hoặc “miếng bánh” đã được chia sẵn trước khi đấu thầu.
Chúng tôi yêu cầu Đảng và Nhà nước trả lời: Tại sao không tổ chức đấu thầu công khai, minh bạch theo đúng Điều 14 Luật PPP để chọn nhà đầu tư tốt nhất thay vì tiếp nhận đề xuất từ một Liên danh tự nguyện?
Câu hỏi 3: Lắp ráp ô tô, làm thép — xây đô thị triệu tỷ được sao?
Liên danh đề xuất gồm ba thành viên:
Đại Quang Minh: Doanh nghiệp bất động sản với quá nhiều tai tiếng tại Thủ Thiêm.
THACO (Trường Hải Auto): Bản chất là tập đoàn lắp ráp và phân phối ô tô. Họ có kinh nghiệm gì trong việc xây dựng đô thị ven sông, làm kè chống lũ 40km, thiết kế Sponge City?
Hòa Phát: Tập đoàn sản xuất thép hàng đầu Việt Nam — lĩnh vực cốt lõi là luyện kim, không phải phát triển đô thị.
Đáng chú ý hơn, Đại Quang Minh và THACO có mối quan hệ đặc biệt mật thiết — đây thực chất là hai pháp nhân cùng nhóm lợi ích, không phải ba nhà đầu tư độc lập như yêu cầu của một Liên danh PPP đúng nghĩa.
Điều 14 Luật PPP 2020 yêu cầu nhà đầu tư phải chứng minh năng lực tài chính độc lập và kinh nghiệm thực tế ở lĩnh vực tương ứng với quy mô dự án.
Chúng tôi yêu cầu Đảng và Nhà nước trả lời: Hồ sơ năng lực của Liên danh đã được thẩm định độc lập chưa? Hay đây lại là “chỉ định thầu bằng đề xuất” tái bản từ Thủ Thiêm năm nào?
Câu hỏi 4: Thủ Thiêm chưa xong — lại được giao Sông Hồng?
Đại Quang Minh là đơn vị mà Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra: Giá trị 4 tuyến đường BT Thủ Thiêm không tương xứng với 78,9 ha đất vàng được giao, gây thất thoát nghiêm trọng tài sản nhà nước. Hàng chục ngàn hộ dân Thủ Thiêm mất nhà, khiếu kiện ròng rã hơn 20 năm chính vì mô hình BT định giá bất đối xứng này.
Hôm nay, Đại Quang Minh trở lại — không phải với một dự án nhỏ để sửa chữa uy tín — mà với đề xuất có quy mô gấp 10 lần Thủ Thiêm, ảnh hưởng đến hơn 200.000 hộ dân Hà Nội.
Chúng tôi xin hỏi thẳng và kính mong Đảng, Nhà nước trả lời công khai: Tại sao một doanh nghiệp chưa làm sạch tai tiếng từ Thủ Thiêm lại được trao cơ hội thực hiện siêu dự án lớn nhất lịch sử Thủ đô? Đây là quyết định dựa trên năng lực hay dựa trên mối quan hệ?
Câu hỏi 5: 714.000 tỷ đồng — con số này từ đâu ra?
Tổng mức đầu tư 714.000 tỷ đồng (tương đương gần 30 tỷ USD — lớn hơn GDP một năm của nhiều quốc gia) được đưa ra trong Hồ sơ đề xuất của chính Đại Quang Minh, do chính họ tự tính toán. Đây là con số chưa được bất kỳ cơ quan nhà nước độc lập nào thẩm tra, kiểm chứng.
Điều 14 Luật PPP 2020 và Luật Kiểm toán Nhà nước 2015 quy định rõ: Tổng mức đầu tư dự án BT phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định độc lập trước khi phê duyệt — không thể dùng con số do chính nhà đầu tư tự kê để tính quỹ đất đối ứng.
Cơ chế này nguy hiểm chết người: Nếu nhà đầu tư thổi phồng tổng mức lên 2 lần, họ sẽ được nhận quỹ đất đối ứng lớn gấp đôi — và người phải trả giá chính là Nhà nước Việt Nam và hàng vạn người dân bị thu hồi đất.
Chúng tôi yêu cầu: Phải có Kiểm toán Nhà nước độc lập thẩm tra tổng mức đầu tư trước khi thông qua bất kỳ bước triển khai nào tiếp theo.
Câu hỏi 6: Sân golf, công viên chủ đề, Khu đô thị thương mại — đó có phải “lợi ích công cộng” không?
Hợp đồng BT (Xây dựng – Chuyển giao) theo Điều 45 Luật PPP số 64/2020/QH14 chỉ được áp dụng cho công trình phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng như đường sá, cầu, kè, đê điều.
Thế nhưng trong Hồ sơ đề xuất (chưa được thẩm định), Đại Quang Minh gộp vào dự án BT những hạng mục sau:
Sân golf ước tính 196 ha tại Tàm Xá và Thanh Trì (theo hồ sơ đề xuất)
Khu vui chơi giải trí chủ đề
Khu đô thị thương mại — biệt thự, chung cư cao cấp
“Phòng khách đô thị” — khu thương mại cao cấp
Hỏi thẳng: Sân golf cho giới siêu giàu là công trình phục vụ nhân dân à? Khu vui chơi ven sông là lợi ích công cộng à?
Nếu đây là dự án kinh doanh thương mại thuần túy được “mặc áo” công ích để mượn danh BT, thì theo Điều 127 Luật Đất đai 2024: nhà đầu tư phải tự thỏa thuận mua đất của dân theo giá thị trường — Nhà nước không được thu hồi hộ.
Chúng tôi yêu cầu Đảng và Nhà nước trả lời: Ai đã cho phép gộp sân golf và khu đô thị thương mại, công viên chủ đề vào hợp đồng BT để mượn quyền cưỡng chế thu hồi đất của Nhà nước?
Câu hỏi 7: Tại sao đất ở của chúng tôi lại là “quỹ đất đối ứng”?
Đây là câu hỏi đau đớn nhất. Câu hỏi mà mỗi đêm hàng vạn người dân Hồng Hà, Hải Bối, Võng La, Yên Hà, Thiên Lộc không ngủ được.
Theo quy định của Luật PPP và Luật Đất đai 2024: Quỹ đất BT phải là đất do Nhà nước quản lý — đất công, đất trống, đất chưa giao. Tuyệt đối không thể dùng đất thổ cư có Sổ Đỏ của công dân để làm quỹ đất thanh toán hợp đồng BT cho tư nhân.
Điều 127 Luật Đất đai 2024 quy định rõ ràng không thể nhầm lẫn: Doanh nghiệp muốn làm dự án nhà ở thương mại trên đất ở của người dân phải tự thỏa thuận mua lại theo giá thị trường — Nhà nước không được đứng ra thu hồi hộ.
Chúng tôi yêu cầu Đảng và Nhà nước trả lời: Mảnh đất có tên tôi trong Sổ Đỏ — đó là tài sản của tôi hay là tài sản của Đại Quang Minh?
Câu hỏi 8: 5.073 ha — ai định giá, giá bao nhiêu, tính toán thế nào?
Theo Hồ sơ đề xuất (chưa được thẩm định) của Liên danh, tổng quỹ đất đối ứng lên đến 5.073 ha ven sông Hồng.
Điều 158 Luật Đất đai 2024 quy định nguyên tắc bắt buộc: Định giá đất phải theo nguyên tắc thị trường, áp dụng một trong bốn phương pháp định giá được quy định, không được thấp hơn giá trị thực tế. Từ 01/01/2026, Bảng giá đất Hà Nội được cập nhật hàng năm theo nguyên tắc này, theo Điều 159 Luật Đất đai 2024.
Nếu 5.073 ha đất ven sông Hồng được định giá đúng theo Bảng giá 2026, tổng giá trị thực tế có thể lên đến hàng triệu tỷ đồng — lớn hơn nhiều lần so với bất kỳ công trình hạ tầng nào trong dự án này.
Câu hỏi thẳng thắn nhất: Nếu quỹ đất đối ứng được định giá đúng 100% giá thị trường theo Điều 158 Luật Đất đai 2024, Đại Quang Minh có còn muốn làm dự án này nữa không? Nếu câu trả lời là KHÔNG — thì toàn bộ dự án này thực ra chỉ là một thương vụ bóc lột: Dùng quyền lực nhà nước lấy đất giá rẻ của dân, giao cho tư nhân hưởng chênh lệch địa tô khổng lồ.
Câu hỏi 9: Hơn 200.000 hộ dân – tương đương gần 1 triệu dân, người sẽ đi đâu? Địa tô khổng lồ vào túi ai?
Nếu đề xuất này được triển khai như nguyên bản, hơn 200.000 hộ dân (ước tính) đang sống ổn định ven sông Hồng sẽ buộc phải rời bỏ quê hương bản quán.
Khoản 5 và Khoản 10 Điều 111 Luật Đất đai 2024 quy định bắt buộc: Người bị thu hồi đất ở được ưu tiên bồi thường bằng đất ở, nhà ở tại chỗ — ngay trong dự án gây ra việc di dời, không phải đẩy đi nơi khác. Đây là quyền pháp định, không phải sự ban ơn của chủ đầu tư.
Thế nhưng trong mô hình đề xuất hiện tại, toàn bộ quỹ đất đô thị phát sinh sau giải tỏa lại được giao cho Liên danh khai thác thương mại. Người dân nhận vài trăm triệu đồng tiền bồi thường (không đủ mua lại căn hộ trong chính khu đô thị xây trên nền nhà cũ của họ), rồi dắt díu nhau đến một khu chung cư tái định cư xa lạ, không đất canh tác, không nghề nghiệp, không cộng đồng.
Trong khi đó, Đại Quang Minh sẽ nhận hàng ngàn hecta đất vàng đã được “làm sạch” bằng quyền lực nhà nước, xây biệt thự triệu đô, sân golf cao cấp và đút túi khoản địa tô chênh lệch khổng lồ — tiền mà lẽ ra phải thuộc về chính những người dân đang sống trên mảnh đất đó.
Chúng tôi yêu cầu Đảng và Nhà nước trả lời: Địa tô khổng lồ đó sẽ vào túi ai? Tại sao người dân — những người đã sống trên mảnh đất đó từ bao đời — lại không được quyền hưởng bất kỳ đồng nào từ sự tăng giá của chính mảnh đất của mình?
Lời kết: Chúng tôi không xin — chúng tôi yêu cầu!
Chúng tôi đứng đây với tờ Sổ Đỏ trong tay, với Hiến pháp 2013 Điều 54, với Luật Đất đai 2024 Điều 127, Điều 158, Điều 111, với Luật PPP Điều 14 và Điều 45, với Luật Thủ đô 2026 (số 02/2026/QH16) đứng về phía chúng tôi — và chúng tôi YÊU CẦU:
Dừng ngay mọi bước triển khai khi chưa có quy hoạch 1/500 được phê duyệt công khai, đúng trình tự theo Điều 82 Luật Xây dựng và Điều 35 Luật Quy hoạch đô thị.
Tổ chức đấu thầu công khai theo đúng Điều 14 Luật PPP — không chỉ định thầu bằng “đề xuất tự nguyện”.
Kiểm toán Nhà nước độc lập thẩm tra tổng mức đầu tư và toàn bộ quỹ đất đối ứng 5.073 ha (theo đề xuất) trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào.
Loại bỏ ngay các hạng mục kinh doanh thương mại (sân golf, resort, khu đô thị cao cấp) ra khỏi Hợp đồng BT — vì đó không phải lợi ích công cộng theo Điều 45 Luật PPP.
Bồi thường theo đúng giá thị trường theo Điều 158 Luật Đất đai 2024 cho mọi hộ dân bị ảnh hưởng — không được áp giá đền bù thấp hơn giá thị trường thực tế.
Thực hiện nghiêm tái định cư tại chỗ theo Khoản 5 và Khoản 10 Điều 111 Luật Đất đai 2024 — người dân phải được ở lại trên mảnh đất của mình, không bị đuổi đi để nhường chỗ cho biệt thự của người giàu.
Công khai toàn bộ Hồ sơ đề xuất của Liên danh, phương án bồi thường dự kiến và bản đồ ranh giới thu hồi đất để người dân bị ảnh hưởng được biết, được phản biện theo đúng tinh thần Luật Thủ đô 2026.
Chúng tôi là công dân Việt Nam. Đất đai này là máu thịt của tổ tiên chúng tôi. Pháp luật đứng về phía chúng tôi. Và chúng tôi sẽ không im lặng.
Người dân vùng bãi sông Hồng — tháng 5 năm 2026
No comments:
Post a Comment