ĐỐI THOẠI

VNTB – Sao phải ép dân phải đổi xe?

Thuỳ Linh
08.05.2026 11:20
VNThoibao

(VNTB) – Môi trường sạch là chuyện nên hướng tới trong tương lai,  nhưng chén cơm, sự tiện lợi hay “giờ vàng” của người bệnh lại là câu chuyện sát sườn của ngày hôm nay.

 Kể từ ngày 1.7.2026 toàn bộ các loại xe máy công nghệ sử dụng nhiên liệu hoá thạch (xăng, dầu) sẽ không được hoạt động. Xe mô tô, gắn máy cá nhân không kinh doanh trên nền tảng công nghệ bị cấm lưu thông từ 18 – 24 giờ ngày thứ sáu, từ 6 – 24 giờ ngày thứ bảy và chủ nhật ở 11 tuyến đường trung tâm Hà Nội.

Lộ trình thực hiện đã được đưa ra, tuy nhiên, theo khảo sát, tại 9 phường thuộc vành đai 1 có 450.000 xe máy, trong đó xe máy sử dụng xăng chiếm tỷ lệ 94 – 97%, còn xe máy điện chỉ chiếm 3 – 6%.

Cấm xe máy: làm khó người lao động?

Hà Nội là thành phố có số lượng dân cư đông xếp thứ 2 (khoảng trên 8 triệu dân) ở Việt Nam, chỉ sau TP.HCM. Số lượng lao động trong độ tuổi của Hà Nội cũng tăng theo dân số. Theo Sở Nội vụ Hà Nội, đến ngày 15.11.2025, Thành phố đã giải quyết việc làm cho 207.493 lao động, vượt hơn 22% kế hoạch năm.

Để có được những con số tăng trưởng ấn tượng, không chỉ cần nhờ vào sự siêng năng, chịu khó làm việc của người dân Hà Nội mà phương tiện đi lại cũng đóng góp một vai trò quan trọng không kém. Nếu đại bộ phận lực lượng lao động này vẫn sử dụng xe máy xăng thì việc áp dụng lộ trình cấm xe máy công nghệ chạy xăng và hạn chế xe cá nhân theo giờ  đang vô tình làm khó người dân nói chung cũng như người lao động nói riêng.

Thêm vào đó, nếu xe điện là phương tiện thay thế hoàn hảo (không phát thải trực tiếp, không tiếng ồn, chi phí vận hành thấp…) thì tại sao lệnh cấm xe đã cận kề, người dân vẫn không mặn mà phương tiện xanh này?

Như lời một nhắc nhở cẩn trọng tránh “gậy ông đập lưng ông”, dưới góc nhìn của một người lao động, theo chị P. thì: “Nếu buộc thì phải tuân thủ, khó khăn, bất tiện hay không cố gắng được thì bỏ. Một người bỏ thì không sao, nhiều người bỏ sẽ tạo ra một bức tranh hoàn toàn khác, ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển kinh tế”.

Tác động không dừng lại ở đó

Cấm xe máy xăng không chỉ tác động đến người lao động mà còn ảnh hưởng đến những người dân khác, đặc biệt là những người yếu thế. Đơn cử, một người lớn tuổi ngại những chiếc xe cồng kềnh, tay ga, họ chọn chiếc Cub hay Chaly nhẹ nhàng để tự đi khám bệnh, đi mua đồ ăn sáng hoặc đi một vòng trên đường thăm bà con. Việc bắt họ phải làm quen với một chiếc xe điện cùng những rủi ro về pin, chẳng khác gì buộc họ phải tự “chặt đi đôi chân”, giam mình trong bốn bức tường.

Đó là chưa kể đến với những ngày mưa, xe máy xăng vẫn có thể “lội” qua các con phố trũng, ngập nước để đưa trẻ đến trường hay đưa người già đi cấp cứu. Còn xe điện, “băng” qua trong sự hồi hộp. Khi chính quyền chưa thể đưa ra phương án thay thế có độ tiện dụng như xe xăng thì lệnh cấm (hay hạn chế) vô tình đẩy người dân vào thế phải lựa chọn giữa việc tuân thủ chính sách hay đặt tính tiện lợi của gia đình lên hàng đầu.

Đặt câu hỏi về tính tiện lợi này, chị Ngọc chia sẻ: “Thí dụ như nhà tôi chưa có tiền mua xe điện mà khoảng 10 giờ tối ngày chủ nhật người nhà tôi cần đi cấp cứu thì sao? Chờ xe cấp cứu tới thì sốt ruột, gọi taxi thì nghe chở đi cấp cứu họ không tới, lúc đó chẳng phải chỉ biết trông chờ vào xe xăng thôi sao? Rồi đi sai quy định, bị phạt luôn à, dù đó là liên quan đến tính mạng con người?”

Có thể thấy, khi chiếc xe máy không chỉ là phương tiện mưu sinh mà còn là “đôi chân” của những người già, là phương tiện cấp cứu trong những đêm ngặt nghèo thì dường như hành động cấm (hoặc hạn chế) phương tiện khi người dân chưa sẵn sàng là có phần vô cảm. Môi trường sạch là chuyện nên hướng tới trong tương lai,  nhưng chén cơm, sự tiện lợi hay “giờ vàng” của người bệnh lại là câu chuyện sát sườn của ngày hôm nay.