Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Quốc, viễn cảnh hàn gắn quan hệ còn xa vời
Thanh Hà
Đăng ngày: 03/02/2023 - 13:30
RFI
Sự cố khinh khí cầu Trung Quốc dọ thám Hoa Kỳ là « viên sỏi trong chiếc giày » của ngoại trưởng Antony Blinken vào lúc ông chuẩn bị lên đường sang Bắc Kinh. Từ 2018, lãnh đạo ngoại giao Mỹ mới trở lại Hoa Lục và đây là một dấu hiệu tan băng từ sau đối thoại giữa tổng thống Joe Biden và chủ tịch Tập Cận Bình. Nhưng cả Washington lẫn Bắc Kinh đều không kỳ vọng nhiều về viễn cảnh hai nền kinh tế hàng đầu thế giới « hàn gắn » quan hệ.
Theo chương trình nghị sự trong hai ngày công du Trung Quốc, 5-6/02/2023 ngoại trưởng Antony Blinken và đồng cấp Tần Cương (Qin Gang) sẽ có một loạt các cuộc trao đổi và không loại trừ khả năng, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp lãnh đạo ngoại giao Hoa Kỳ.
Nhưng làm thế nào để sưởi ấm quan hệ song phương khi mà Hoa Kỳ không ngừng siết chặt gọng kềm quanh các công ty Trung Quốc về công nghệ và trong chiều ngược lại, thì Bắc Kinh không bỏ lỡ cơ hội để giúp Nga, giúp Iran lách lệnh trừng phạt của Mỹ ban hành ? Làm thế nào để hy vọng đôi bên cải thiện bang giao khi mà chính quyền Biden trực tiếp lên án các công ty Trung Quốc hỗ trợ cỗ máy chiến tranh của Nga và ngược lại thì Bắc Kinh mạnh mẽ khẳng định tình bạn « vô bờ bến » với Matxcơva ? Liên quan đến tình hình trong vùng Châu Á - Thái Bình Dương, trước ngày ngoại trưởng Blinken đến Bắc Kinh, chính quyền Mỹ đặt thêm tiền đồn ở Philippines, khống chế tham vọng của Trung Quốc trong lúc Bắc Kinh gia tăng áp lực với các chương trình diễn tập quân sự ở eo biển Đài Loan …
Tất cả những yếu tố đó khiến giới chuyên gia đồng loạt đánh giá : mục tiêu chuyến công tác của ngoại trưởng Antony Blinken lần này chủ yếu mang tính tượng trưng. Đôi bên muốn chứng tỏ « chiến tranh lạnh giữa hai cường quốc kinh tế của thế giới đã bước vào thời kỳ tan băng » như chuyên gia Jude Blanchette, Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế CSIS ghi nhận. Còn truyền thông Bắc Kinh cho rằng, Mỹ -Trung « cần đẩy mạnh hợp tác vì lợi ích chung của thế giới ».
Nhưng đằng sau thiện chí hòa hoãn đó, hiềm khích vẫn nguyên vẹn. Drew Thompson, đại học Lý Quang Diệu tại Singapore được hãng tin Mỹ Bloomberg trích dẫn đánh giá : trước mắt cả Bắc Kinh lẫn Washington cùng không tỏ dấu hiệu « sẵn sàng thỏa thuận » với đối phương. John Kirby, phát ngôn viên Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Mỹ thừa nhận cả đôi bên cùng « khiêm tốn » , không chờ đợi quá nhiều đạt được những kết quả cụ thể về chuyến đi này.
Ngoại trưởng Mỹ đến Bắc Kinh vào thời điểm Trung Quốc vừa mở cửa lại với thế giới, chấm dứt 3 năm chiến sách zero Covid và kinh tế nước này đang bị chựng lại do vậy, theo Bloomberg, Bắc Kinh cần bắn đi một tín hiệu rằng bang giao với Hoa Kỳ đã được cải thiện và đây là những bước đầu tiên báo trước môi trường làm ăn sẽ được thuận lợi hơn. Một nhà quan sát Trung Quốc được hãng tin Mỹ trích dẫn giải thích : chỉ cần hình ảnh ngoại trưởng hai nước bắt tay nhau trên lãnh thổ Trung Quốc là cũng đủ để « làm hạ nhiệt » tình hình.
Nhưng đấy chỉ là vỏ bọc bề ngoài. Về thực chất, Washington vẫn coi Bắc Kinh là một thách thức chiến lược. Đối với phía Trung Quốc cũng vậy. Những bất đồng cơ bản từng gây nên sóng gió trong bang giao Mỹ -Trung, từ kinh tế đến địa chính trị, an ninh … vẫn còn đó.
Có thể là Bắc Kinh chỉ muốn yên tâm hơn một chút về chính sách đối ngoại để rảnh tay hơn một chút « tập trung vào những vấn đề đối nội » như ghi nhận của ông Ryan Hass, một cựu quan chức ngoại giao của Nhà Trắng dưới thời tổng thống Barack Obama.
No comments:
Post a Comment