Friday, June 5, 2026

Đáng khả nghi về ông Nguyễn Thành Nam
Cao Minh
5-6-2026
Tiengdan

Lời giới thiệu từ Tiếng Dân: Một cuốn sách chưa kịp phát hành đã gây tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội, kéo theo những câu hỏi về giới hạn của nghiên cứu lịch sử, quyền trích dẫn tư liệu và trách nhiệm của người viết. Trong bài viết này, tác giả Cao Minh kể lại quá trình tham gia hiệu đính bản dịch cuốn Ho Chi Minh: A Life của William J. Duiker do Nguyễn Thành Nam thực hiện, đồng thời lý giải vì sao nhiều nội dung bị đề nghị cắt bỏ trước khi xuất bản tại Việt Nam. Từ đó, tác giả đặt ra nghi vấn về việc ông Nguyễn Thành Nam sử dụng những nguồn tư liệu và quan điểm lịch sử gây tranh cãi trong cuốn Chuyện với Thanh.

***

Trên mạng xã hội đang rần rần phản đối cuốn sách “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam”, nguyên Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT. Báo Nhân dân Điện tử đã đăng hai bài giới thiệu về cuốn sách này, sau đó tháo gỡ.

Theo thông tin trên các trang mạng xã hội, cuốn “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam” đã xúc phạm lãnh tụ Hồ Chí Minh! Tôi chưa đọc cuốn sách nên không tham gia bình luận. Tuy nhiên, qua những trang trích dẫn trong cuốn sách, tôi biết, tác giả Nguyễn Thành Nam đã sử dụng một số tư liệu trong cuốn sách “Ho Chi Minh: A Life” của tác giả William J. Duiker.

Đây là cuốn sách gần 700 trang, xuất bản tại nước Mỹ, được Nguyễn Thành Nam dịch và giao cho tôi đọc, hiệu đính và làm các thủ tục xuất bản cuốn sách.

Trước khi nhận lời hiệu đính và làm thủ tục xuất bản, tôi đề nghị ông Nguyễn Thành Nam cung cấp cho tôi thông tin tác giả William J. Duiker và đề nghị tác giả cho phép được cắt bỏ một số chi tiết trong tác phẩm để phù hợp với những quy định về xuất bản của Việt Nam. Đề nghị của của tôi đã được ông Nguyễn Thành Nam trả lời qua email: “Bên bản quyền đã đồng ý về nguyên tắc việc biên tập như anh (tức là tôi) đề xuất. Tuy nhiên họ muốn xem cụ thể là bên anh biên tập như thế nào”.

Sau hàng tháng trời đọc bản dịch của ông Nguyễn Thành Nam (trên 500 trang đánh máy khổ A4), tôi đã phát hiện nhiều thông tin trong bản dịch sai lệch với những thông tin về lịch sử Đảng CSVN và Hồ Chí Minh đã công bố trong các tác phẩm đã xuất bản ở Việt Nam. Thậm chí, có những thông tin xúc phạm đến Bác Hồ kính yêu và các nhà lãnh đạo cách mạng tiền bối. Tôi đã lọc ra 23 thông tin, sự kiện đề nghị tác giả cắt bỏ. Phần đề nghị cắt bỏ, tôi đã ghi chi tiết nội dung, lý lo cắt… và gửi cho chị Quế Anh – người được ông Nguyễn Thành Nam, ủy quyền làm việc với tác giả William J. Duiker.

Tuy nhiên, những nội dung đề nghị cắt bỏ của tôi không được ông William J. Duiker đồng ý nên cuốn sách này không được xuất bản ở Việt Nam.

Xin trích một số thông tin tôi đề nghị cắt bỏ:

Trong “Phần mở đầu”, tại Chú thích 5, tác giả viết: “Những cuốn xuất bản ở Bắc Việt thì cố gắng tô vẽ một vị thánh thay vì miêu tả chân dung một nhà hoạt động chính trị”. Tôi đề nghị cắt bỏ vì đây là nhận định chủ quan. Thực tế, tác phẩm “Búp sen xanh” của Nhà văn Sơn Tùng và một số tác phẩm khác viết về Hồ Chí Minh xuất bản ở Việt Nam cũng được bạn đọc đánh giá cao…

Tại chương “Ngựa hoang”, Chú thích 22, tác giả nghi ngờ Bản Yêu sách nhân dân An Nam không phải của Hồ Chí Minh! Tuy nhiên, trong phần chú giải, tác giả viết “Trong bản yêu sách, đầu tiên Thành phiên âm thành “Quac”, sau mới sửa thành “Quoc”, mà không đưa ra nguồn tư liệu chứng minh cho mối “nghi ngờ” trên. Bản yêu sách của Hồ Chí Minh đã trở thành Bảo vật Quốc gia nên không thể nêu về mối nghi ngờ không phải là tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc! Tôi đề nghị cắt bỏ đoạn này.

Chương “Con Rồng cháu Tiên”

Chú thích 32, phần nói về vụ cụ Phan Bội Châu bị mật thám Pháp bắt tại ga Bắc Trạm, Thượng Hải, tháng 6/1925. Tác giả viết: “Mặc dù không phủ nhận là Nguyễn Ái Quốc có thể phản bội Phan Bội Châu nếu tin rằng điều đó phục vụ lợi ích cách mạng, nhưng trong vụ này rõ ràng là Nguyễn Ái Quốc không tin là có thể khai thác được gì cho phong trào từ việc bắt Phan Bội Châu”. Đoạn này khiến bạn đọc dễ hiểu nhầm Nguyễn Ái Quốc dính líu đến vụ chỉ điểm cho mật thám bắt cụ Phan Bội Châu.

Tôi cũng đề nghị cắt bỏ.

Tại chú thích 58: Tôi đề nghị cắt bỏ đoạn nói về mối quan hệ giữa Nguyễn Ái Quốc với bà Tăng Tuyết Minh vì chưa có tài liệu chính thống nào ở Việt Nam khẳng định mối quan hệ này

Tại chương “Giữa hai cuộc chiến”.

Chú thích 29. Tôi đề nghị cắt bỏ đoạn nói về sự sùng bái Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đoạn này tác giả dẫn nguồn trong tác phẩm “Đêm giữa ban ngày” của Vũ Thư Hiên.

Chú thích 36:

Đề nghị tác giả cắt bỏ đoạn nói về ông Trường Chinh sau Cải cách ruộng đất. Vì tác giả dẫn nguồn tư liệu của ông Bùi Tín. Đây là nhận định chủ quan của ông Bùi Tín về ông Trường Chinh. Ông Bùi Tín không thể phán xét ông Trường Chinh rằng “Tính cách hơi xa lạ, ông này không được các đồng chí yêu quý không phải vì sự tàn bạo mà vì sự lạnh lùng và thiếu tình người”!

Trong cuốn sách, tác giả William J. Duiker còn đưa nhiều thông tin chưa được kiểm chứng về mối quan hệ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với các đồng chí, học trò của mình như Trần Phú, Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Duẩn… Hầu hết, những thông tin này tác giả đều trích nguồn từ cuốn sách “Đêm giữa ban ngày” của Vũ Thư Hiên”; “Giọt nước trong biển cả”, hồi ký của Hoàng Văn Hoan và một số cuốn sách của Bùi Tín, xuất bản ở nước ngoài. Những cuốn sách này không được xuất bản ở Việt Nam.

… Nếu tác giả Nguyễn Thành Nam mà trích dẫn, sử dụng quan điểm của William J. Duiker trong “Ho Chi Minh: A Life” vào cuốn “Chuyện với Thanh” thì rất đáng khả nghi về tư tưởng và động cơ của ông khi viết “Chuyện với Thanh”!

______

Một số hình ảnh tác giả kèm theo bài viết: