ĐỐI THOẠI

VNTB -Việt Nam dời nghĩa trang để dành mặt bằng cho sân golf của Trump
Tác giả: A. Anantha Lakshmi và Lam Le
01.06.2026 4:25
VNThoibao

 (VNTB) – Việt Nam khai quật mộ người chết và di dời hài cốt để giải phóng mặt bằng cho sân golf của Trump – Dự án được xem là quan trọng về mặt biểu tượng cho quan hệ giữa Washington và Hà Nội

HƯNG YÊN, VIỆT NAM

Tại một nghĩa trang nhỏ nằm giữa các trang trại cây ăn quả ở miền Bắc Việt Nam, những người nông dân đang đào các ngôi mộ lên. Đây là nơi họ chôn cất người thân đã khuất hàng chục năm qua.

Họ đang dỡ bỏ nghĩa trang để nhường chỗ cho dự án sân golf và khu dân cư cao cấp trị giá 1,5 tỷ USD của Tập đoàn Trump và các đối tác địa phương.

Trong nghĩa trang, tại xã Châu Ninh, tỉnh Hưng Yên, những tấm bia bị vỡ và những nén hương cháy dở giờ đây nằm bấp bênh trên những bệ thờ đổ nát. Một số bia mộ mang dấu “X” lớn để cho biết hài cốt đã được di dời.

“Chính vì dự án này mà mọi người buộc phải di dời,” Trần Minh Hải, một nông dân trồng hoa ly, nói. Anh trích dẫn một câu nói của người Việt kêu gọi để mồ mả được yên nghỉ. “Đó là điều tâm linh, mọi người không muốn làm động mồ động mả.” Một số dân làng không đồng ý dời mộ.

Tranh chấp về nghĩa trang đang làm trì hoãn một dự án rộng 990 ha bao gồm các khách sạn năm sao và biệt thự siêu sang của Tập đoàn Trump, doanh nghiệp gia đình của Trump. Dự án được coi là rất quan trọng đối với quan hệ giữa Hà Nội và Washington.

Tại lễ khởi công vào tháng 5 năm 2025, Thủ tướng Việt Nam khi đó là Phạm Minh Chính cho biết sân golf này có “ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ và thúc đẩy niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là những người đến từ Hoa Kỳ”. Eric Trump nói dự án này là “niềm mơ ước của toàn châu Á và của toàn thế giới”.

Việt Nam, vốn phụ thuộc vào xuất khẩu, đã nhanh chóng phê duyệt dự án, với buổi lễ được tổ chức sáu tuần sau các mức thuế “ngày giải phóng” của Trump. Nó được xem như một nỗ lực để xoa dịu tổng thống Hoa Kỳ và các đồng minh của ông. Ban đầu Trump đe dọa áp mức thuế 46% đối với Việt Nam – mức thuế cao nhất sau Trung Quốc – trước khi hạ xuống 20%.

Thặng dư của Hà Nội với Hoa Kỳ, thị trường xuất khẩu hàng đầu, đã tăng lên khi căng thẳng địa chính trị khuyến khích một số nhà sản xuất chuyển địa điểm từ Trung Quốc.

“Ngày càng có cảm giác rằng Việt Nam cần phải làm nhiều hơn nữa để làm hài lòng chính quyền Trump về mặt thương mại, thuế quan và mối quan tâm gần đây về quyền sở hữu trí tuệ,” Nguyễn Khắc Giang, một nghiên cứu viên tại Viện ISEAS Yusof Ishak, cho biết.

Dự án ban đầu dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2027 nhưng các tranh chấp về đất đai đã làm chậm tiến độ, theo những người am hiểu vấn đề.

Đất đai tại Việt Nam thuộc sở hữu “của toàn dân” và do nhà nước quản lý, khiến chính phủ có trách nhiệm thu hồi đất và sau đó bàn giao cho các nhà đầu tư.

Theo các báo cáo của truyền thông nhà nước vào tháng 3, các phương án bồi thường và tái định cư đã được phê duyệt cho hơn một phần ba trong số 500 ha cần thiết cho giai đoạn đầu. Một số trong số hơn 4.000 hộ gia đình dự kiến bị ảnh hưởng đang từ chối giao đất hoặc yêu cầu chính phủ bồi thường cao hơn, theo các cuộc phỏng vấn với gần hai chục cư dân.

Việc xây dựng dường như chưa bắt đầu tại địa điểm dự án mặc dù một vài máy ủi đã đậu cạnh biểu ngữ màu đỏ mang dòng chữ “ban quản lý dự án Trump International”.

“Khi họ [lần đầu] nói với chúng tôi về dự án sân golf, người dân đã rất hào hứng và ủng hộ dự án vì sự phát triển của đất nước,” Nguyễn Đức Theo, 63 tuổi, người có một vườn  trồng chuối gần sân golf dự kiến, cho biết. Nhưng ông Theo và những cư dân khác nói rằng các quan chức địa phương đang thúc giục họ chấp nhận mức giá “dưới mức thị trường” là 80.000 đồng ($3) cho mỗi mét vuông đất nông nghiệp.

Trong khi những người ủng hộ cho rằng nó có thể tạo ra việc làm và thu hút khách du lịch, phần lớn sân golf được đề xuất nằm trên nền đất màu mỡ vốn đã làm cho tỉnh Hưng Yên trở thành một trong những vùng trồng cây ăn quả hàng đầu cả nước.

Dấu hiệu thịnh vượng ở khắp mọi nơi trong các ngôi làng gần sân golf dự kiến, nằm cách Hà Nội chưa đầy một giờ đi xe. Hầu như mọi ngõ hẹp đều có những ngôi nhà mới đang được xây dựng. Cư dân chủ yếu là những nông dân lớn tuổi, những người đã gửi con cái đi học hoặc làm việc ở các thành phố. Việc tái phát triển mảnh đất màu mỡ như vậy cũng khiến người dân khó chịu.

Đối tác địa phương cho dự án là Kinh Bắc City (KBC), được biết đến chủ yếu là nhà phát triển các khu công nghiệp. Hai công ty chưa tiết lộ ai sẽ chi trả chi phí phát triển.

Tuy nhiên, Tập đoàn Trump thường không chi trả bất kỳ chi phí phát triển nào, đó là trách nhiệm của các đối tác địa phương như KBC. Thay vào đó, tập đoàn này cấp phép thương hiệu và được đối tác địa phương trả phí. Một công ty con của KBC đã trả 5 triệu USD phí bản quyền cho Tập đoàn Trump, theo các báo cáo tài chính năm 2024 của Trump.

Biểu ngữ đỏ tại hiện trường có tên Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô, một nhà phát triển hạ tầng thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam. KBC, Lũng Lô, Tập đoàn Trump và các quan chức từ tỉnh Hưng Yên và chính phủ Việt Nam đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Ban thường vụ tỉnh Hưng Yên đã yêu cầu các quan chức ở các cộng đồng địa phương đẩy nhanh và hoàn thành việc giải phóng mặt bằng vào cuối tháng 4. Nhưng tính đến đầu tháng 5, một số cư dân đã từ chối tuân thủ, phàn nàn về sự đe dọa và thiếu minh bạch trong các cuộc khảo sát đất đai và đánh giá giá trị cây trồng của chính phủ. “Thật đau lòng,” Hoàng Đô, 72 tuổi, người nhận được khoảng 70 triệu đồng ($2,660) cho việc di dời mộ của cha mẹ và con trai, nói. “Tôi phẫn nộ với giá bồi thường [cho việc thu hồi đất],” ông nói thêm.

Một người dân khác, Bùi Thị Yến, cho biết bà không muốn giao lại một phần đất của mình vì nó đã được cấp làm bồi thường cho gia đình liệt sĩ đã hy sinh trong chiến tranh Việt Nam.

“Mộ của ông bà cố tôi đã ở đó từ năm 1967, trước khi thành lập đất nước này [Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam], vậy tại sao tôi phải di dời họ?” Hoàng Anh Xá, người có năm người thân trong nghĩa trang, nói.

_________________

Nguồn:

Financial Times – Vietnam moves its dead for Trump golf course