ĐỐI THOẠI

VNTB – Thời gian dùng màn hình của trẻ dưới 5 tuổi chỉ nên 1 tiếng mỗi ngày
Tác giả: Vanessa Clarke
04.04.2026 1:45
VNThoibao

 (VNTB) – Chính phủ Anh mới đưa ra hướng dẫn, gợi ý phụ huynh nên “đổi thời gian dùng màn hình” sang đọc sách hoặc chơi cùng con để tăng thời gian tương tác và học hỏi.

 Theo hướng dẫn mới của chính phủ Anh, nên giới hạn thời gian coi màn hình của trẻ dưới 5 tuổi khoảng một tiếng mỗi ngày, còn trẻ dưới 2 tuổi không nên xem màn hình một mình.

Hướng dẫn khuyên phụ huynh nên tránh cho con xem các video có nhịp nhanh, thay đổi liên tục, và nếu có thể nên cùng con dùng chung màn hình. Hướng dẫn cũng gợi ý việc “thay thế thời gian dùng màn hình” – tức là tạm cất điện thoại hay máy tính bảng lại để cùng con đọc truyện hoặc chơi các trò chơi đơn giản trong giờ ăn.

Đây là hướng dẫn thực tiễn đầu tiên dựa trên bằng chứng do chính phủ Anh đưa ra, nhưng các bộ trưởng cho biết sẽ tiếp tục xem xét lại khi có thêm bằng chứng mới.

“Lĩnh vực này vẫn còn nhiều điều chưa rõ, nên chúng tôi áp dụng cách tiếp cận mang tính phòng ngừa,” Bộ trưởng Giáo dục, bà Bridget Phillipson cho biết.

Ủy viên trẻ em Anh, bà Dame Rachel de Souza và giáo sư Russell Viner, chuyên về khoa nhi và sức khỏe thanh thiếu niên tại trường Đại học College London, đã xem xét các bằng chứng mới nhất và nhận thấy rằng việc trẻ xem màn hình một mình trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và hoạt động thể chất của trẻ, vốn là những yếu tố rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ em.

Hướng dẫn này áp dụng cho tất cả các loại màn hình: máy tính, máy tính bảng, điện thoại di động và tivi.

Trước đó, chính phủ cho biết khoảng 98% trẻ em đã xem màn hình hàng ngày khi 2 tuổi.

Nhưng hướng dẫn nhấn mạnh rằng không phải tất cả thời gian dùng màn hình đều giống nhau – xem màn hình cùng người lớn tham gia, tương tác sẽ giúp phát triển trí não tốt hơn so với xem một mình.

Hướng dẫn cũng khuyên phụ huynh nên làm gương, vì bộ não trẻ “như miếng bọt biển – chúng sẽ bắt chước thói quen dùng màn hình của bạn”, đồng thời khuyến khích ở bên cạnh trẻ khi chúng dùng màn hình.

Hướng dẫn này được đưa ra trong bối cảnh chính phủ đang xem xét liệu Anh có nên làm như Úc, cấm trẻ dưới 16 tuổi truy cập nhiều trang mạng xã hội.

Trước khi hướng dẫn dành cho trẻ dưới 5 tuổi được công bố vào thứ Sáu tuần trước, BBC News đã theo chân gia đình ông Montastier ở Manchester trong một tuần, khi họ cố gắng cắt giảm thời gian dùng màn hình

Cô Alexis nói rằng thời gian dùng màn hình là “chủ đề trò chuyện mỗi ngày – vì chúng tôi dùng nó mỗi ngày”.

Cô rất muốn cắt giảm thời gian dùng màn hình của cả gia đình, khi các con của cô, bé Romi bốn tuổi và bé Marlo một tuổi, lớn lên trong môi trường đầy thiết bị công nghệ.

Giáo viên yoga này nói rằng bình thường cô phải dùng màn hình nếu cần làm việc nhanh, như sắp xếp cặp đi học cho các con hoặc nấu ăn.

Điều này cũng xảy ra khi bé Romi dậy sớm, và đôi khi đơn giản là “để tránh cãi vã hay khóc lóc”.

“Điều đó làm tôi cảm thấy có lỗi khi làm vậy, nhưng bạn không thể lúc nào cũng nhảy ra khỏi giường cùng các con lúc sáu giờ sáng và sắp xếp các hoạt động thủ công, nghệ thuật.”

Cô Alexis nói rằng theo các quy tắc mới không hề dễ dàng.

“Đầu tuần tôi còn nghĩ, ‘Ừ, được rồi, chúng ta sẽ làm được,’ và tôi tưởng đến cuối tuần sẽ không còn việc xem màn hình và mọi thứ sẽ chuyển đổi hoàn hảo – nhưng thực tế không hẳn như vậy. Dù gì đi nữa, chúng tôi đã cố gắng hết sức.

Cô Alexis nói rằng một số việc đổi sang hoạt động khác thay vì dùng màn hình tốn rất nhiều thời gian – nhất là vào buổi sáng và ngay sau giờ học, khi cô cần hoàn thành nhiều việc.

“Tôi cần thời gian đó, nên tôi không thể thay việc cho các con dùng màn hình bằng cách ngồi đọc sách với chúng được, vì chuyện đó không thực tế,” cô nói. Anh Marciel, chồng cô, nói rằng “khó mà bảo các con không làm khi chính mình cũng đang làm.”

Là người dùng màn hình nhiều cho công việc, anh nói rằng ban ngày anh cảm thấy cần phải xem điện thoại nếu nó liên quan đến công việc, và thói quen đó vẫn tiếp diễn sau giờ làm việc.

Nhưng cả gia đình sẽ tiếp tục cố gắng.

“Điều này chắc chắn khiến tôi nhận thức rõ hơn về vấn đề dùng màn hình và gần như bắt tôi làm những việc mà tôi luôn nói, ‘Ồ, chúng ta cần làm điều đó’,” cô Alexis chia sẻ.

Nội dung nhanh – nhịp độ cao

Tại Viện Khoa học về Những Năm Đầu Đời thuộc trường đại học East London, các nhà khoa học đã nghiên cứu các loại nội dung mà trẻ dưới 5 tuổi xem.

Khi quan sát hoạt động não bộ của bé Alex, ba tuổi, bằng mũ cảm biến, Giáo sư Sam Wass nói rằng ông đặc biệt quan tâm đến “những khoảnh khắc mà não bé không theo kịp nữa, khi nội dung diễn ra quá nhanh so với khả năng theo dõi của não”.

“Nếu mọi thứ đến quá nhanh, một hệ thống xử lý tình huống căng thẳng ‘chiến đấu hay bỏ chạy’ sẽ được kích hoạt, tim bé bắt đầu đập nhanh hơn và cơ thể giải phóng nhiều năng lượng cho các cơ,” ông nói.

“Dĩ nhiên, giờ điều này không còn hữu ích nữa, vì nó xảy ra khi trẻ ngồi yên trên ghế xem nội dung trên màn hình.”

Phát biểu với chương trình Today trên đài phát thanh BBC 4 vào thứ Sáu, Giáo sư Sam Wass cũng nói rằng người ta đã biết học qua màn hình không hiệu quả bằng học trực tiếp mặt đối mặt.

Nhưng điều còn cần tìm hiểu là tại sao trẻ lại bị thu hút màn hình ngay từ đầu, ông bổ sung

Các nhà nghiên cứu nói rằng tính chất của nội dung dành cho trẻ em đã thay đổi nhiều trong 20–30 năm qua.

Trước đây, các chương trình cho trẻ thường có nhịp chậm, còn bây giờ nội dung nhanh hơn, có nhiều chuyển động và lời nói hơn.

Wass nói rằng hiện vẫn chưa biết nhiều về cách thay đổi này ảnh hưởng đến trẻ, nhưng có “bằng chứng đáng tin cậy” về mối liên hệ giữa rối loạn điều tiết cảm xúc – tức không kiểm soát được cảm xúc – và thời gian trẻ xem các nội dung nhanh, khó đoán.

“Đây là điều chúng ta cần xem xét kỹ,” ông nói.

Hướng dẫn cũng nói rằng không nên áp dụng cùng một giới hạn thời gian cho các công nghệ hỗ trợ trên màn hình, dùng để giúp trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt và trẻ khuyết tật.

“Bà Phillipson nói, tôi biết các gia đình đang chịu nhiều áp lực, và mục đích của hướng dẫn không phải để phê phán, mà là để hỗ trợ, cung cấp sự giúp đỡ rõ ràng, thiết thực mà phụ huynh đã nói là họ rất muốn.”

Hướng dẫn cũng khuyên nên tránh các đồ chơi hoặc công cụ dùng trí tuệ nhân tạo (AI)

Khi trò chuyện với chương trình Newsnight (Tin Tức Buổi Tối) của BBC, ông Ian Russell, nhà vận động về an toàn trên mạng, nói rằng hướng dẫn mới là một “dấu hiệu đáng hy vọng”, đồng thời bổ sung: “Đây là lời khuyên dựa trên bằng chứng, và tôi nghĩ đó là điểm quan trọng ở đây.”

Con gái 14 tuổi của ông Russell, cháu Molly, đã tự tử sau khi tiếp xúc với những nội dung có hại trên mạng. Ông nói rằng cách thanh thiếu niên dùng công nghệ có lẽ là mối lo lớn hơn của xã hội, nhưng “có bằng chứng… rằng càng sớm giải quyết vấn đề trẻ em dùng màn hình, kết quả sẽ càng tốt.”

Nhưng bà Vicki Shotbolt, người sáng lập Parent Zone (là một tổ chức phi lợi nhuận ở Anh), tổ chức hỗ trợ các gia đình giữ an toàn trên mạng, nói rằng rất khó để trẻ nhỏ hoàn toàn tránh xa công nghệ.

Bà nói rằng hy vọng phụ huynh sẽ không lo lắng quá mức vì điều này.

“Một đứa trẻ nhỏ dưới 5 tuổi mà trong nhà có loa thông minh AI sẽ tương tác với nó,” bà nói.

“Vậy nên ý tưởng giữ trẻ hoàn toàn không tiếp xúc với chúng là không thực tế, nhưng nhìn chung đây vẫn là hướng dẫn tốt.”

Bà Laura Trott, Bộ trưởng Giáo dục đối lập, nói rằng bà hoan nghênh hướng dẫn này, nhưng bổ sung rằng chính phủ “phải làm nhiều hơn”, ví dụ như ra luật cấm điện thoại thông minh trong trường học và ngăn trẻ dưới 16 tuổi truy cập mạng xã hội.

Lãnh đạo Đảng Dân Chủ Tự Do, Ngài Ed Davey, nói rằng ông “rất cảm thông với chính phủ” và hướng dẫn mới của họ, nhưng “vẫn chưa có một chiến lược tổng thể” và “việc giải quyết vấn đề mạng xã hội còn quá chậm.”

_____________________________

Nguồn:

BBC – Screen time for under-fives should be limited to one hour a day, parents told