ĐỐI THOẠI

VNTB – 50 tỷ đồng để sửa sai

Phạm Lê Đoan
29.04.2026 7:1
VNThoibao

(VNTB) – Để sửa lại con kênh đào sai, cần phải có tới 50 tỷ đồng, nhiều hơn gấp 3 lần con số đầu tư ban đầu

Đổ tiền xuống kênh

Năm 2012, kênh D3 tại xã Ea Kly (huyện Krông Pắk) được kỳ vọng sẽ thay đổi diện mạo nông nghiệp địa phương. Với số vốn 15 tỷ đồng, 42 hộ dân đã phải di dời, nhường đất cho một công trình dài chưa đầy 1,5km. Thế nhưng, hơn một chục năm trôi qua, con kênh không phải là nguồn nước tưới tiêu. 

Bị bỏ hoang nhiều năm, con kênh D3 giờ bị sụt lún, sạt lở, nhiều đoạn kênh thấp hơn mặt đất tự nhiên từ 1 – 10m

Mới đây của UBND xã Ea Kly ngày 27/4/2026 đề xuất tỉnh hỗ trợ khoảng 50 tỷ đồng để lấp bỏ hoàn toàn con kênh bỏ hoang hơn 10 năm qua. Như vậy, để sửa một sai lầm trị giá 15 tỷ, giờ nhà nước phải chi thêm  50 tỷ đồng nữa từ ngân sách.

Lãnh đạo đã quyết, không ai cản được

Từ giai đoạn chuẩn bị, ngày 5.9.2011, đơn vị tư vấn là Công ty Tư vấn và Chuyển giao công nghệ (Trường đại học Thuỷ lợi) đã có văn bản khuyến cáo con kênh này sẽ không mang lại hiệu quả. Đến ngày 27.9.2013, Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 8 (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nay thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tiếp tục đề nghị ngừng thi công do địa hình phức tạp, suất đầu tư cao, “khó đảm bảo tính hiệu quả”.

Dù vậy, ngày 4.10.2013, ông Nguyễn Sỹ Kỷ – Chủ tịch UBND huyện Krông Pắk thời điểm đó – vẫn cương quyết ký văn bản khẳng định việc đầu tư là cần thiết và sẽ phát huy hiệu quả lâu dài. Và hiệu quả lâu dài là tiền lấp kênh nhiều hơn tiền làm kênh gấp 3 lần sau hơn 10 năm bỏ hoang.

Học phí trả bằng tiền tỷ từ ngân sách

Về pháp lý, đây không đơn thuần là một dự án kém hiệu quả mà là hành vi có dấu hiệu vi phạm Điều 16 của Luật Đầu tư công 2019 vì đã gây thất thoát, lãng phí vốn, tài sản của Nhà nước, tài nguyên của quốc gia; làm tổn hại, xâm phạm lợi ích hợp pháp của công dân và của cộng đồng. Đặc biệt, với số tiền đã thất thoát và chi phí khắc phục không nhỏ, hành vi này đã vi phạm Điều 220 Bộ luật Hình sự 2015 về tội vi phạm quy định quản lý vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, theo Điều 7 và Điều 78 Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí 2013, người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải chịu trách nhiệm trực tiếp hoặc liên đới khi để xảy ra lãng phí tại đơn vị. Trong trường hợp này, việc phớt lờ tư vấn chuyên môn để ký duyệt một dự án không hiệu quả là dấu hiệu của việc thiếu trách nhiệm trong quản lý ngân sách.

Lấp kênh, có lấp được trách nhiệm?

Nhận sai sót, kém hiệu quả, đưa ra biện pháp để sửa chữa là chuyện nên làm. Tuy nhiên, tiếp tục dùng tiền ngân sách để xóa đi dấu vết của một quyết định sai lầm là việc làm đúng đắn?

Điều 27 Bộ luật Hình sự 2015 hoàn toàn cho phép các cơ quan chức năng hồi tố trách nhiệm với thời hiệu 20 năm. Nên các cá nhân liên quan vụ đào kênh phải chịu hoàn toàn trách nhiệm cho việc thất thoát ngân sách khi hậu quả vẫn chưa được giải quyết. 

Người dân không có nghĩa vụ đóng thuế vào để trả giá cho những quyết sách sai lầm của lãnh đạo dù đã được cảnh báo từ trước. Tiền thuế của dân là để xây dựng đất nước không phải cho chính quyền… sửa sai.