ĐỐI THOẠI

VNTB – Lionel Rosenblatt, ân nhân của người tỵ nạn qua đời

AP
30.04.2026 5:53
VNThoibao

BANGKOK (AP) — Lionel Rosenblatt, người từng là Sĩ quan Ngoại giao Hoa Kỳ đã thực hiện một cuộc di tản trái phép cho hàng trăm công dân Việt Nam trước Sự kiện Sài Gòn sụp đổ năm 1975, đã qua đời ở tuổi 82.

Sự kiện này đã mở ra sự nghiệp vận động quyền lợi người tị nạn nổi bật của ông. Rosenblatt là chủ tịch của tổ chức Refugees International (Tị nạn Quốc tế) có trụ sở tại Washington từ năm 1990 đến năm 2001, và ông đã vận động can thiệp nhân đạo tích cực hơn tại các điểm nóng khủng hoảng như Bosnia và Rwanda.

Rosenblatt qua đời vào thứ Bảy tại khu vực Washington sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư.

Chủ tịch Refugees International, Jeremy Konyndyk, hồi tưởng về Rosenblatt như một “người bảo vệ người tị nạn mạnh mẽ, sáng tạo, đầy nhiệt huyết” và là người “đã giúp định hình một thế hệ lãnh đạo nhân đạo”.

Rosenblatt đặc biệt tận tâm giúp đỡ những người tị nạn ở Đông Nam Á.

Ông từng là điều phối viên về người tị nạn của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Bangkok từ năm 1976 đến 1981, xử lý các vấn đề liên quan đến “thuyền nhân” Việt Nam và người Campuchia thoát khỏi nạn đói sau khi Việt Nam lật đổ chế độ Khmer Đỏ tàn bạo vào năm 1979.

Sinh ra tại New York vào năm 1943, Rosenblatt gia nhập Bộ Ngoại giao vào năm 1966 và có các nhiệm vụ ban đầu tại Sri Lanka, Việt Nam, Thái Lan và Washington.

Khi lực lượng cộng sản tiến về Sài Gòn, thủ đô của miền Nam Việt Nam, vào đầu năm 1975, Rosenblatt là một trong số các quan chức Bộ Ngoại giao lo lắng về việc di tản an toàn những người Việt Nam có quan hệ với chính phủ và quân đội Hoa Kỳ.

Do bị cản trở bởi sự miễn cưỡng hành động dứt khoát của Đại sứ Hoa Kỳ Graham Martin, Rosenblatt và đồng nghiệp Craig Johnstone đã bất chấp quy định để thực hiện một sứ mệnh giải cứu, bằng cách xin nghỉ phép cá nhân và tự đi đến Sài Gòn. Họ đã sắp xếp các chuyến bay đưa 200–400 người Việt Nam gặp rủi ro ra khỏi đất nước.

Theo Rosenblatt, khi họ trở về Washington, Ngoại trưởng Henry Kissinger đã trực tiếp khiển trách chiếu lệ họ, nhưng kèm theo những lời khen ngợi ấm áp, và họ không phải chịu bất kỳ hậu quả chính thức nào.

Rosenblatt thể hiện sự đồng cảm đặc biệt đối với các dân tộc thiểu số mà số phận của họ phần lớn bị coi là tổn thất phụ.

Những người này bao gồm người H’Mông thiểu số sống trên đồi ở Lào, những người đã phục vụ với vai trò lính ủy nhiệm cho Hoa Kỳ trong “ Cuộc chiến Bí mật ” để hỗ trợ một chính phủ thân phương Tây chống lại cộng sản Pathet Lào.

Lo sợ bị trả thù sau khi Pathet Lào chiến thắng vào năm 1975, hàng chục ngàn người H’Mông đã chạy sang Thái Lan. Nhận thấy rằng người H’Mông phải đối mặt với sự kỳ thị đáng kể và triển vọng tái định cư kém ở Hoa Kỳ, Rosenblatt và nhóm của ông đã che giấu tình trạng sắc tộc của họ trên hồ sơ chính thức để đảm bảo họ được chấp nhận.

“Đối với tôi, đó luôn là một điều bí ẩn: tại sao họ có đủ điệu kiện để chiến đấu cho chúng ta nhưng lại không đủ điều kiện để được xem xét tái định cư,” Rosenblatt nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình năm 2022.

__________________________

Nguồn:

AP – Lionel Rosenblatt, whose advocacy for refugees began with derring-do in Vietnam, dies at 82