Friday, April 17, 2026

Thế giới hôm nay: 17/04/2026
Nguồn: The Economist
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
17/04/2026
NghiencuuQT



Lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel  Lebanon chính thức có hiệu lực. Donald Trump, người ra thông báo về thỏa thuận này, cho biết ông đã mời lãnh đạo hai nước tới Nhà Trắng để tiếp tục đàm phán, và cả hai bên đều “muốn nhìn thấy HÒA BÌNH.” Nawaf Salam, Thủ tướng Lebanon, hoan nghênh lệnh ngừng bắn. Benjamin Netanyahu, Thủ tướng Israel, cũng xác nhận ông đã đồng ý, nhưng kiên quyết rằng quân đội Israel vẫn sẽ ở lại miền nam Lebanon.

Trump hối thúc Hezbollah, nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn và là mục tiêu trong các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon, hãy hành xử “tử tế” trong thời gian ngừng bắn. Một trong những nhà lập pháp cấp cao của Hezbollah khẳng định rằng sự thành công của lệnh ngừng bắn phụ thuộc vào việc Israel chấm dứt mọi hành động thù địch. Những người theo đường lối cứng rắn tại Israel – bao gồm cả từ Đảng Likud của Netanyahu – đã chỉ trích thỏa thuận này. Một người còn gọi ý tưởng về “nhà nước Lebanon” là “chuyện viễn vông.”

Trump cho biết Iran “đồng ý trả lại cho chúng tôi bụi hạt nhân,” một ám chỉ rõ ràng đến kho dự trữ uranium được làm giàu ở mức độ cao của nước này, dù ông không đưa ra chi tiết cụ thể. Số phận của khoảng 400 kg vật liệu gần đạt cấp độ vũ khí này từng là một điểm nghẽn trong các cuộc đàm phán. Phía Iran không đưa ra bình luận nào. Vị tổng thống cũng cho biết các bên đang “tiến rất gần với việc đạt được thỏa thuận.”

Reed Hastings, nhà đồng sáng lập Netflix, dự kiến từ chức khỏi hội đồng quản trị của nền tảng phát trực tuyến này vào tháng 6. Công ty cho biết Hastings muốn tập trung vào “hoạt động từ thiện và nhiều hoạt động khác.” Cổ phiếu của hãng đã giảm 9,6% sau thông báo, bất chấp kết quả kinh doanh quý đầu tiên rất khả quan. Netflix vừa báo cáo khoản lợi nhuận 5,3 tỷ USD – được thúc đẩy bởi 2,8 tỷ USD nhận được từ Paramount sau khi thỏa thuận mua lại Warner Bros đổ vỡ.

Nga tiến hành một trong những làn sóng không kích đẫm máu nhất trong năm nay vào Ukraine, đánh trúng thủ đô Kyiv và nhiều thành phố khác bằng máy bay không người lái cùng tên lửa. Các cuộc tấn công đã giết chết ít nhất 18 người và làm hàng chục người khác bị thương. Trong khi đó, máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công Cảng Tuapse trên Biển Đen của Nga, khiến hai người thiệt mạng và gây ra một vụ hỏa hoạn tại một cơ sở dầu mỏ.

Trump đề cử Erica Schwartz, cựu phó tổng y sĩ và chuẩn đô đốc đã nghỉ hưu, làm người đứng đầu Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ. Nếu được Thượng viện xác nhận, bà sẽ tiếp quản một cơ quan đang phải vật lộn với tình trạng nhân viên nghỉ việc, thay đổi ban lãnh đạo, và đợt bùng phát bệnh sởi lớn nhất ở quốc gia này trong nhiều thập kỷ. Khác với Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., bà là người ủng hộ vắc xin.

Tờ Guardian tiết lộ Peter Mandelson đã trượt các vòng kiểm tra lý lịch vì lý do an ninh trước khi trở thành Đại sứ Anh tại Mỹ. Huân tước Mandelson đã bị sa thải vào năm 2025 vì tình bạn của ông với Jeffrey Epstein, tên tội phạm ấu dâm đã chết. Keir Starmer, Thủ tướng Anh, từng nói với Quốc hội rằng việc bổ nhiệm Mandelson đã tuân thủ “đầy đủ quy trình.” Chính phủ cũng khẳng định rằng Starmer không hề hay biết gì về việc trượt kết quả kiểm tra.

Con số trong ngày: 25 tỷ USD, là giá trị cơ sở hạ tầng dầu khí bị phá hủy ở Vùng Vịnh kể từ khi chiến tranh ở Iran bắt đầu.

TIÊU ĐIỂM

Lebanon đứng ngồi không yên

Những tiếng súng ăn mừng đã vang lên trên bầu trời Beirut khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah có hiệu lực sau gần sáu tuần giao tranh. Thỏa thuận này cho chính phủ Lebanon 10 ngày để thực hiện các bước đi có ý nghĩa nhằm tước vũ khí của nhóm chiến binh do Iran hậu thuẫn. Nó cũng kêu gọi đàm phán về một thỏa thuận biên giới giữa Israel và Lebanon. Hezbollah công nhận lệnh ngừng bắn, mà nhóm này cho là do Iran làm trung gian.

Donald Trump đã ra thông báo về thỏa thuận, còn Bộ Ngoại giao Mỹ công bố các chi tiết. Nhưng vẫn còn nhiều điều chưa rõ ràng: thỏa thuận không đề cập đến việc Israel rút quân khỏi Lebanon (Israel nói rằng quân đội của họ sẽ ở lại miền nam) và còn cho Israel quyền tấn công các mục tiêu ở Lebanon “để tự vệ, vào bất kỳ lúc nào.” Dù còn nhiều điều bất định, nhưng chỉ vài khoảnh khắc sau khi lệnh ngừng bắn được áp dụng, các con đường ở phía nam thủ đô Lebanon đã chật cứng người dân cố gắng trở về nhà. Hơn một triệu người đã phải di dời khi Israel san phẳng nhiều ngôi làng dọc biên giới, và giết chết hơn 2.000 người trong các cuộc không kích.

Anh và Pháp dẫn đầu sứ mệnh phòng thủ ở Hormuz

Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ tới Paris vào hôm nay như một phần trong những nỗ lực của Pháp-Anh nhằm tổ chức một sứ mệnh tự do hàng hải ở Eo biển Hormuz. Ông và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ cùng tổ chức một cuộc họp chủ yếu theo hình thức trực tuyến với các đại diện từ khoảng 30 quốc gia khác vẫn giữ thế trung lập trong cuộc xung đột ở Trung Đông. Theo phía Pháp, ý tưởng là liên minh tạm thời này có thể thực hiện một hoạt động “hoàn toàn mang tính phòng thủ” để đảm bảo việc di chuyển an toàn cho các tàu dân sự qua tuyến đường thủy này. Sứ mệnh sẽ chỉ bắt đầu khi giao tranh lắng xuống.

Trong những tuần gần đây, đã có những bất đồng về việc một sứ mệnh như vậy sẽ trông như thế nào trên thực tế. Pháp cho rằng chỉ những quốc gia “không tham chiến” mới nên tham gia; Anh thì muốn có sự can dự của Mỹ để bù đắp các rủi ro quân sự. Tuy nhiên, Starmer dường như đã thay đổi lập trường sau khi Mỹ ra lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Dù vậy, nếu không có lệnh ngừng bắn vĩnh viễn, sáng kiến này vẫn mang tính ngoại giao nhiều hơn là hoạt động thực tế.

Giải pháp thương mại của châu Âu

Châu Âu lại đang chật vật với giá năng lượng cao hơn. Sự phục hồi trong thương mại toàn cầu có thể giúp nền kinh tế của khu vực này vượt qua cơn bão. Trên toàn thế giới, thương mại hàng hóa đã tăng khoảng 7% trong bốn quý vừa qua so với bốn quý trước, theo các số liệu của Liên Hiệp Quốc. Đóng góp của châu Âu vào sự tăng trưởng đó sẽ được làm rõ trong hôm nay, khi Eurostat, cơ quan thống kê của EU, công bố các số liệu thương mại của tháng 2.

Các nhà kinh tế kỳ vọng vào sự phục hồi so với tháng 1, khi sự sụt giảm trong xuất khẩu hóa chất và máy móc (và tổng thể xuất khẩu sang Mỹ) đã dẫn đến mức giảm sâu hơn bình thường. Số liệu thương mại của Đức trong tháng 2 – đã được công bố – báo hiệu một sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, tăng trưởng thương mại của Đức phần lớn là nhờ giao thương với các nước láng giềng, bao gồm cả Anh. Xuất khẩu của Đức sang Mỹ và Trung Quốc tiếp tục giảm trong tháng 2. Thay vì trông cậy vào phần còn lại của thế giới, châu Âu có lẽ cần phải hướng vào bên trong khối.

Ngày phán quyết tại Tối cao Pháp viện Mỹ

Vào tháng tới, sau khi Tối cao Pháp viện Mỹ lắng nghe chín cuộc tranh luận trực tiếp cuối cùng trong nhiệm kỳ của mình, các thẩm phán sẽ làm việc cật lực để trình bày quan điểm của mình cho khoảng ba chục vụ án. Tuy nhiên, có ít nhất một quyết định dự kiến sẽ được đưa ra vào sáng hôm nay.

Tòa án không bao giờ nói trước đó là vụ nào. Nhưng chỉ còn lại một vụ án duy nhất từ phiên tòa tháng 10: Louisiana kiện Callais, một cuộc đụng độ xoay quanh Đạo luật Quyền Bầu cử (VRA) năm 1965. Một phần của VRA cấm việc vẽ lại các bản đồ bầu cử để làm suy yếu sức mạnh lá phiếu của các nhóm thiểu số. Dù vậy, sau vòng bầu cử sơ bộ năm 2020, bang Louisiana vẫn vẽ lại bản đồ. Các cử tri da đen chỉ chiếm đa số ở một trong sáu khu vực, dù họ chiếm tới một phần ba số cử tri của tiểu bang. Khi một tòa án ra lệnh bổ sung khu vực thứ hai có đa số người da đen, một nhóm cử tri không phải là người gốc Phi đã cho rằng cách giải quyết này vi phạm điều khoản bảo vệ bình đẳng của Hiến pháp. Nếu Tối cao Pháp viện giữ nguyên phán quyết đó, đây sẽ là bước lùi lớn thứ hai của VRA kể từ năm 2013, khi tòa án loại bỏ một biện pháp bảo vệ riêng biệt nhằm chống lại sự phân biệt đối xử trong bầu cử.

No comments:

Post a Comment