Thursday, March 26, 2026

Vì sao Iran bác bỏ kế hoạch chấm dứt chiến tranh 15 điểm của ông Trump?
Paulin Kola
26 tháng 3 2026, 14:29 +07
BBC

Getty Images
Đài truyền hình nhà nước Iran Press TV cho biết Tehran đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt chiến tranh

Iran đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm về chấm dứt chiến tranh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, theo đài truyền hình Press TV của nước này.

Đài này dẫn lời một "quan chức chính trị-an ninh cấp cao" giấu tên nêu ra năm điều kiện của Tehran để chấm dứt xung đột, trong đó có việc bồi thường thiệt hại.

Những điều kiện này không hề giống với các đề xuất của ông Trump, được kênh truyền hình Channel 12 của Israel công bố sau khi các quan chức Mỹ xác nhận là có thật.

Các đề xuất của ông Trump gồm Iran cam kết không chế tạo vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz.

Chiến tranh nổ ra vào ngày 28/2 với các cuộc không kích của Mỹ và Israel, sau đó Iran đã mở rộng cuộc xung đột bằng cách nhắm mục tiêu vào các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh.

Hôm thứ Ba (24/3), ông Trump tuyên bố Iran đang "tuyệt vọng" muốn đàm phán và các nhà đàm phán Iran đã tặng cho Mỹ một "món quà rất quan trọng".

Tổng thống Mỹ nói rằng "món quà" đó liên quan đến dầu khí và eo biển Hormuz, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Tuy nhiên, chủ tịch quốc hội Iran đã bác bỏ bất kỳ đề nghị đàm phán nào.

Đọc nhiều nhất





"Không có cuộc đàm phán nào được tổ chức với Mỹ, và tin giả được sử dụng để thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ và thoát khỏi vũng lầy mà Mỹ và Israel đang mắc kẹt," ông Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên X.

Kế hoạch của ông Trump có gì?

Theo kênh truyền hình Channel 12 của Israel, Iran phải đáp ứng một số yêu cầu để chiến tranh kết thúc.

Các yêu cầu này chủ yếu tập trung vào lý do chính mà các quan chức Mỹ đưa ra để bắt đầu cuộc chiến: ngăn chặn nước này chế tạo vũ khí hạt nhân - một cáo buộc chưa được chứng minh và Iran luôn bác bỏ - và loại bỏ mối đe dọa từ chương trình tên lửa của nước này.

Theo các đề xuất, Iran phải "cam kết không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân", tháo dỡ các cơ sở hạt nhân và giao nộp lượng uranium đã được làm giàu mà nước này sở hữu cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), tổ chức giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc, cũng là cơ quan sẽ giám sát vấn đề này trong tương lai.

Theo các đề xuất, Iran phải chấp nhận chương trình tên lửa của nước này sẽ bị giới hạn về tầm bắn và số lượng.

Ngoài ra, Iran phải ngừng tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực - gồm Hezbollah ở Lebanon, Hamas ở Gaza và Houthi ở Yemen.

Iran cũng được yêu cầu mở lại eo biển Hormuz để tuyến đường này có thể hoạt động như một "hành lang hàng hải tự do".

Việc đóng cửa eo biển - tuyến vận chuyển một phần năm lượng dầu khí của thế giới - đã khiến giá cả tăng vọt và dẫn đến lo ngại về suy thoái kinh tế toàn cầu.

Kế hoạch này nêu rõ tất cả các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran sẽ được dỡ bỏ.
Các lệnh trừng phạt toàn diện đã được tái áp đặt vào tháng 11 năm ngoái sau khi Iran đình chỉ việc thanh tra các cơ sở hạt nhân của mình sau vụ đánh bom của Israel và Mỹ vào một số địa điểm hạt nhân và căn cứ quân sự của nước này.

Các đề xuất đáp trả của Iran?

Theo Press TV, Iran đã đưa ra năm điều kiện để chấm dứt chiến tranh, trong đó yêu cầu chấm dứt hoàn toàn "các hành động gây hấn và ám sát của đối phương".

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và các quan chức Israel thường xuyên tuyên bố họ có ý định "chặt đầu con bạch tuộc".

Một số quan chức cấp cao của Iran đã thiệt mạng kể từ ngày đầu tiên của cuộc chiến, khi một cuộc không kích lớn của Israel vào Tehran đã giết chết Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.

Các điều kiện khác của Iran còn có "các cơ chế cụ thể để đảm bảo không tái diễn chiến tranh với Cộng hòa Hồi giáo", dù không rõ cơ chế đảm bảo ra sao, hay quốc gia nào tham gia, cũng như việc giám sát thực thi như thế nào.

Về kinh tế, Iran cũng yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh và các khoản đền bù, cũng như quyền duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Quan trọng hơn, Tehran muốn Israel chấm dứt các cuộc tấn công vào các đồng minh của Iran trong khu vực.

Israel đã tăng cường chiến dịch chống Hezbollah, tuyên bố hôm thứ Ba (24/3) rằng quân đội của họ sẽ duy trì trong một vùng đệm mở rộng bên trong nước này cho đến khi các cuộc tấn công vào miền bắc Israel chấm dứt.

Đài Press TV dẫn lời một quan chức giấu tên cho biết những điều kiện này được bổ sung vào các yêu cầu mà Tehran đã đưa ra trước đó trong các cuộc đàm phán ở Geneva diễn ra vào tháng Hai, ngay trước khi chiến tranh bắt đầu.

Liệu chiến tranh sắp kết thúc?

Bất kỳ cuộc đàm phán nào thì cũng có khả năng rốt cuộc sẽ do các đặc phái viên hòa bình của ông Trump, Steve Witkoff và Jared Kushner - con rể của tổng thống - đảm nhiệm.

Các đề xuất hòa bình được cho là của Mỹ có nhiều điểm tương tự như mô hình mà các đặc phái viên đã áp dụng để chấm dứt hơn hai năm giao tranh giữa Israel và Hamas ở Dải Gaza.

Nếu quy trình đó được lặp lại, một lệnh ngừng bắn trước tiên sẽ phải được tuyên bố để cho phép các nhà đàm phán tinh chỉnh các nội dung của bản dự thảo do Mỹ đề xuất.

Kênh truyền hình Channel 12 của Israel cho biết các nhà lãnh đạo nước này có thể không mấy mặn mà với việc tạm dừng tấn công Iran ở giai đoạn này - ông Netanyahu cũng có những lo ngại tương tự về lệnh ngừng bắn trong các cuộc đàm phán liên quan đến Gaza.

Bộ trưởng Kinh tế Israel Nir Barkat nói với BBC rằng Iran khó có thể đồng ý với các điều khoản của ông Trump.

"Tôi tin vào cuối vòng đàm phán này, chúng ta sẽ đạt được các mục tiêu, dù có thỏa thuận hay không," ông Barkat nói.

Hiện chưa rõ phía Iran ai sẽ tham gia.

Ông Trump chưa tiết lộ ai đang đại diện cho phía Iran đàm phán với Mỹ - chỉ nói rằng "chúng tôi đang làm việc với đúng người".

Tân lãnh tụ tối cao Mojtada Khamenei được cho là không trong phái đoàn đàm phán của Iran.

Mojtada Khamenei, kể từ khi kế thừa cha mình, vẫn chưa xuất hiện kể từ khi bị thương trong vụ tấn công đã khiến cha ông thiệt mạng vào ngày 28/2.

Giới lãnh đạo Iran hiện tại thận trọng trong việc tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ, điều mà Bộ trưởng Ngoại giao nước này đã nhấn mạnh nhiều lần kể từ khi các vụ tấn công gần đây bắt đầu.

Xét cho cùng, các vụ tấn công xảy ra khi hai bên đang tiến hành đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới, thậm chí khi đã đạt được một số tiến triển được.

Đề xuất hòa bình này cũng được đưa ra khi hàng ngàn binh sĩ Mỹ đang tiến đến Iran.

Chưa rõ nhiệm vụ của lực lượng này là gì, nhưng các báo cáo cho rằng họ có thể được sử dụng để mở lại eo biển Hormuz hoặc để kiểm soát một số khu vực lãnh thổ của Iran.

Chủ đề liên quan


Tin liên quan






By at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)