VNTB – Lâm ơi, sao không “vừa chạy vừa sắp hàng” ở Làng Ung thư?
TS Phạm Đình Bá
21.08.2025 9:41
VNThoibao
Tình trạng nghiêm trọng đang diễn ra tại thôn Trung Khánh, xã Lâm Trung Thủy, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận khi số lượng người dân mắc bệnh ung thư tăng cao bất thường.
Theo thống kê sơ bộ của chính quyền địa phương, thôn Trung Khánh có 220 hộ dân với 552 nhân khẩu. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là cụm dân cư Nương Dòng – nơi chỉ có hơn 20 hộ dân – đã ghi nhận con số nghiêm trọng: 11 người đang điều trị ung thư và ít nhất 5-7 người đã tử vong vì căn bệnh này trong vòng 5 năm qua. Đặc điểm chung của các ca bệnh:
– Hầu hết được phát hiện ở giai đoạn muộn.
– Các loại ung thư phổ biến: ung thư phổi, ung thư gan, ung thư tuyến giáp, ung thư cổ tử cung.
– Không phân biệt độ tuổi và giới tính, thậm chí có trường hợp trẻ 16 tuổi tử vong vì ung thư xương.
– Chi phí điều trị lên tới hơn 20 triệu đồng/tháng cho mỗi bệnh nhân.
Bà Phan Thị Lê (sinh năm 1960), một trong những bệnh nhân ung thư phổi tại thôn, chia sẻ: “Giờ một cụm trong xóm nhỏ dọc theo hình chữ L này cứ cách vài nhà lại có một người bị ung thư“. Bà phát hiện bệnh từ 3 năm trước nhưng khi được chẩn đoán thì ung thư đã di căn lên não, chi phí điều trị mỗi tháng vượt quá 20 triệu đồng.
Nhiều gia đình đã phải treo biển thông báo “Gia đình có người kiêng hơi lạnh. Rất mong mọi người thông cảm” trước cổng nhà.
Người dân địa phương đặt ra nhiều giả thuyết về nguyên nhân:
Nguồn nước: Cư dân chủ yếu sử dụng nước mưa và nước máy, một số nơi nước giếng nhiễm phèn và có mùi hôi.
Di chứng chiến tranh: Ông Hồ Văn Tịnh (66 tuổi) cho rằng vùng này năm 1968 từng bị ném bom nhiều, có thể ảnh hưởng đến đất và nguồn nước.
Ô nhiễm môi trường: Gần đường vào thôn có bãi tập kết rác có thể gây ô nhiễm.
Theo nghiên cứu và thống kê, Việt Nam đã ghi nhận 51 làng, xã được gọi là “làng ung thư” rải rác ở 25 tỉnh/thành phố. Các nguyên nhân chính được xác định bao gồm:
Nguồn nước bị ô nhiễm: thuốc trừ sâu, chất độc chiến tranh, chất thải công nghiệp.
Ô nhiễm không khí: khói bụi từ làng nghề, các cơ sở tái chế.
Mật độ dân cư cao: thiếu điều kiện vệ sinh môi trường.
Lãnh đạo Sở Y tế Hà Tĩnh cho biết họ “chưa nhận được văn bản báo cáo thống kê số người tại thôn Trung Khánh bị ung thư”. Tuy nhiên, đơn vị đã xác định đây là “sự việc cần có sự vào cuộc của cơ quan liên ngành để kiểm tra, làm rõ nguyên nhân”.
Ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh, đã chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tiến hành “kiểm tra thực tế, tổng hợp báo cáo và đề xuất hướng xử lý nếu phát hiện những vấn đề bất thường”.
Ông Đặng Sỹ Chiến, Phó Chủ tịch xã Lâm Trung Thủy, khẳng định: “Chúng tôi rất mong muốn cơ quan chức năng có đủ thẩm quyền và năng lực chuyên môn về kiểm tra, đánh giá đưa ra kết luận cụ thể dẫn đến nguyên nhân khởi phát bệnh.”
Việc điều tra toàn diện các yếu tố môi trường, xét nghiệm nguồn nước, đất đai và không khí đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn. Chi phí xét nghiệm tầm soát ung thư tại Việt Nam dao động từ 2-10 triệu đồng/lần tùy theo gói dịch vụ.
Theo quy định, việc điều tra nguyên nhân “làng ung thư” cần sự phối hợp của nhiều cơ quan: Bộ Y tế, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Trước đây, Bộ Y tế đã tiến hành điều tra 37 “làng ung thư” được Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước Quốc gia công bố. Kết quả cho thấy nguồn nước ăn uống, sinh hoạt “chưa có dấu hiệu bị ô nhiễm bởi các tác nhân có khả năng gây ung thư”, nhưng vẫn chưa thể kết luận được mối liên quan rõ ràng.
Để đặt vấn đề trong bối cảnh rộng hơn, Việt Nam hiện ghi nhận 180.000 ca mắc mới ung thư mỗi năm và hơn 122.000 ca tử vong. Việt Nam đứng thứ 91/185 quốc gia về tỷ suất mắc mới và thứ 50/185 về tỷ suất tử vong do ung thư.
Chi phí điều trị ung thư:
– Trung bình 176 triệu đồng/năm cho một bệnh nhân
– Bệnh nhân phải tự chi trả 70% chi phí điều trị
– 37,4% bệnh nhân ung thư rơi vào cảnh đói nghèo do chi phí điều trị quá lớn
Tình trạng tại thôn Trung Khánh không chỉ là vấn đề y tế mà còn là thách thức xã hội đòi hỏi sự vào cuộc khẩn trương và có hệ thống của các cơ quan chức năng. Người dân địa phương đang sống trong tâm trạng “hoang mang, bất an” và mong muốn có câu trả lời khoa học về nguyên nhân để “an tâm sinh sống”.
Các bước cần làm ngay ngay:
1. Điều tra môi trường toàn diện: Xét nghiệm nguồn nước, đất, không khí.
2. Thống kê y tế chính thức: Thu thập dữ liệu chính xác về tỷ lệ mắc bệnh.
3. Hỗ trợ y tế: Tăng cường tầm soát sớm cho người dân trong vùng.
4. Minh bạch thông tin: Công bố kết quả điều tra để giảm bớt lo lắng cho cộng đồng.
Câu chuyện thôn Trung Khánh là lời cảnh báo về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường sống và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của một hệ thống giám sát y tế môi trường hiệu quả hơn tại Việt Nam.
Ông Tô Lâm làm việc chăm chỉ để tóm thâu quyền lực, tại sao không sử dụng quyền lực đó để giúp dân làng Trung Khánh?
No comments:
Post a Comment