ĐỐI THOẠI

VNTB – Tự ý chia sẻ thông tin từ báo chí lên mạng xã hội sẽ bị phạt?
Lynn Huỳnh
29.05.2026 5:16
VNThoibao

 (VNTB) – Nghị định 174 là nhằm cứu vãn doanh thu báo chí hay đang vô tình tạo ra tâm lý e ngại cho độc giả khi chia sẻ thông tin?

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP xử phạt hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026). Đáng chú ý, Điều 95 của Nghị định quy định: người dùng mạng xã hội cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ… sẽ bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.

Vẫn mập mờ giữa “Share link” và “Copy-paste”

Tôn trọng bản quyền, cứu vãn doanh thu báo chí là việc đúng đắn. Tuy nhiên, những quy định tại Điều 95 trong Nghị định vẫn chưa thực sự rõ ràng, dễ gây hoang mang cho người dân khi chưa có các hướng dẫn cụ thể hơn.

Với người dùng mạng xã hội, có lẽ nút chia sẻ (share) hoàn toàn khác với việc sao chép nguyên văn (copy–paste) hoặc chụp toàn bộ màn hình rồi đăng lên mạng xã hội. Dưới góc độ thực tế, việc chia sẻ link bài viết về trang cá nhân không thể xem là xâm phạm bản quyền. Ngược lại, có thể xem đó là hình thức “tiếp thị miễn phí”, dẫn lối cho các độc giả khác tiếp cận website của cơ quan báo chí. Do đó, việc không phân định  rõ ràng giữa “chia sẻ link” và “đăng lại toàn bộ nội dung” có thể trao quyền diễn giải tuỳ tiện cho cơ quan xử phạt, biến một thói quen thảo luận xã hội lành mạnh thành một rủi ro pháp lý.

Một độc giả thường xuyên theo dõi tin tức cho rằng nếu chia sẻ về trang cá nhân có thể đối diện với một mức phạt, thì các tờ báo cần bỏ luôn những nút chia sẻ ở mỗi bài viết khi mà Nghị định của Chính Phủ mà lại mập mờ, không rõ ràng. 

Không nên đổ lỗi cho người dùng thay 

Độc giả chuộng đọc tin tức trực tiếp trên mạng xã hội thay vì truy cập trực tiếp vào đường dẫn của các trang báo điện tử vì nhiều lý do khác nhau. Có trang liên tục cho xuất hiện các cửa sổ quảng cáo che khuất màn hình, hoặc buộc độc giả phải chờ đủ thời gian (10-20 giây) mới có thể tắt quảng cáo, đọc được vài ba dòng lại phải tiếp tục xem quảng cáo tự động. Cứ như vậy khiến độc giả bị ức chế và không muốn truy cập các trang web.

Độc giả Ba Tài chia sẻ: “Biết là phải có quảng cáo mới sống được nhưng làm vậy rất là phiền phức và khó chịu. Bấm vào đọc tức là muốn xem liền thông tin đó nhưng lại nhảy quảng cáo rồi mấy cái chớp chớp trong bài viết, lỡ bấm thì lại vào link shopee. Không chỉ gây khó chịu cho độc giả mà còn ngốn không ít lưu lượng 4G hay 5G nữa”.

Suy cho cùng, tôn trọng bản quyền không đồng nghĩa với việc ký ban hành một Nghị định không rõ ràng khiến người dùng mạng xã hội hoang mang. Thay vì chọn giải pháp dùng mức phạt để siết chặt việc vi phạm bản quyền, cơ quan ban hành nghị định cần tự đặt câu hỏi vì sao độc giả lại chuộng việc đọc trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội hơn là truy cập vào trang web gốc của báo. Báo chí cách mạng là tiếng nói của nhân dân và Đảng, vì vậy phải để luồng thông tin được khơi thông và lan toả chứ không phải bị các chế tài hành chính làm rào cản trong xã hội.