ĐỐI THOẠI

Một số chi tiết đáng lưu ý về Nghị định 174

Dương Quốc Chính
30-5-2026
Tiengdan

Hôm trước mình đã viết một status về Nghị định 174 này, có một chi tiết mình chưa đọc tới, có bạn nhắn tin nhắc, nay mình viết bổ sung ở đây. Đó là quy định xử phạt ở điều 95 thuộc chương VI của Nghị định này. Đây là điều RẤT QUAN TRỌNG, mà người dùng mạng xã hội rất dễ bị phạt, nên mọi người cần chú ý. Có lẽ 80% các vụ bị phạt trước đây đều liên quan đến điều này.

Đó là số tiền bị phạt ở điều 95 thực ra là đối với tổ chức. Còn đối với cá nhân thì số tiền phạt GIẢM CÒN MỘT NỬA (xem điều 4 mục 3). Kiểu trình bày này rất dễ bị nhầm khi vận dụng. Cán bộ nhầm cái là dân bị phạt gấp đôi tiền. Do quy định chia đôi nằm ở điều khác cách rất xa điều 95!

Như vậy là mức phạt 12,5 triệu đồng (25/2) sẽ phổ biến. Bên cạnh đó là mức phạt 20 triệu (40/2) với một số hành vi nghiêm trọng hơn. Đối với cá nhân. Xem điều 95 đính kèm.

Vấn đề bất hợp lý nhất ở điều 95 này là sự mập mờ, nói thẳng là sự áp đặt vô lý ở khoản 1 điều 95, đặc biệt là ở mục d và h:

“d) Cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành, hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu”. Có thể bị phạt 12,5 triệu đồng.

Mục này nhất định phải được làm rõ bởi thông tư do nó quá tù mù. Thế nào là cung cấp, chia sẻ? Chụp hay copy một phần nội dung có bị tính hay không hay phải toàn bộ mới dính?

Tác phẩm nghệ thuật bao gồm những lĩnh vực gì? Chia sẻ, cung cấp bản thiết kế kiến trúc, tranh, ảnh, tượng… có bị tính không? Nếu mà có cả kiến trúc thì đỡ quá!

Các tác phẩm nghệ thuật nào phải có cấp phép lưu hành? Sao người chia sẻ có thể biết chính xác một tác phẩm đã từng được phát hành rồi sau đó cấm lưu hành, bị tịch thu? Không biết thì phạt thế nào?

Vấn đề lớn nhất là ở mục h:

“Lợi dụng mạng xã hội để sản xuất nội dung dưới hình thức phóng sự, điều tra, phỏng vấn báo chí”. Có thể bị phạt 12,5 triệu đồng với cá nhân.

Tình cờ là Kênh Vietcetera vừa tuyên bố dừng hoạt động. Nếu áp dụng mục h kia thì kênh này chết đầu tiên, vì toàn là phỏng vấn báo chí (mình đoán thế!).

Mục h này phải cần làm rõ, thế nào là lợi dụng mạng xã hội, lợi dụng là có ý đồ xấu, còn sử dụng là không xấu!? Thế nào là phóng sự, điều tra, phỏng vấn báo chí?

Ví dụ mình ngồi chém gió với mấy người đăng Youtube thì có bị coi là phỏng vấn báo chí không? Còn viết status Facebook cũng rất dễ bị chụp mũ là phóng sự, điều tra. Vì nhiều bài nhìn khá giống. Điều này có lẽ là vi phạm nghiêm trọng quyền tự do ngôn luận của người dân.

Khi người dùng mạng xã hội viết bài với các thông tin lộn lề, rất lạ và mới, thì buộc phải chụp sách báo ra để chứng minh để trách bị phạt là đăng tin giả. Nhưng chụp lên rồi lại bị phạt bởi chủ sở hữu bản quyền?!

Đối với nguồn trích dẫn từ tác phẩm, xuất bản phẩm của nước ngoài thì xử lý thế nào? Các nội dung bị cấm cụ thể thế nào, truy cập danh sách ở đâu để biết nó bị cấm chia sẻ? Cần định nghĩa rõ ràng về nội dung này.

Mục k cũng khá mới, khi quy trách nhiệm gỡ bình luận, bài viết vi phạm cho chủ tài khoản Facebook hay admin nhóm, page đối với bài viết và bình luận của thành viên. Bị yêu cầu mà không gỡ là bị phạt tiền 12,5 triệu với cá nhân.

Cái này anh em comment ở đây lưu ý. Vì mọi người comment húng chó chửi bới linh tinh là mình bị trách nhiệm. Tất nhiên cũng chỉ là mất công xóa, ẩn comment. Nên mình nhắc trước là các comments cực đoan có thể bị ẩn mà không cần nhắc trước. Comment cực đoan mà có thông tin hay ho thì có thể được nhắc nhở chỉnh sửa. Đặc biệt là comment của clone, lock là rất dễ bị xóa, block.

Khoản 2 phạt khá nặng, tới 20 triệu với cá nhân, nhưng nội dung cũng tù mù, thực ra nội dung này không mới, đã có từ lâu ở các luật cũ, mà có vẻ người ta cố tình để vậy cho dễ phạt?

Có một nội dung rất mới, đó là biên bản và quyết định xử phạt đều là bản điện tử, ký số (điều 6). Vụ này sợ hơi căng với cán bộ, mà tăng tốc độ, số lượng biên bản dễ dàng. Chạy KPI hơi ngon! Gửi email, tin nhắn thông báo cho người bị phạt.

Như vậy là sẽ không còn mấy cái ảnh cán bộ ngồi đối diện đối tượng nộp phạt để truyền thông trên báo nữa. Chắc đóng tiền online luôn?