ĐỐI THOẠI

Hiểu thế nào cho đúng về quy định xử phạt khi share bài báo lên mạng xã hội?
Lê Thọ Bình
29-5-2026
Tiengdan

LGT: Trong khi báo chí nhà nước ngang nhiên “chôm” bài của người dân, thậm chí “tái phạm nhiều lần và ở mức độ khá nghiêm trọng“, thì với Nghị định 174/2026/NĐ-CP sắp có hiệu lực thi hành, không chỉ người dân, mà đến cựu nhà báo cũng phải thốt lên rằng, “với quy định xử phạt như trên thì khác gì yêu cầu người dân không đọc báo“.

Để có thêm thêm thông tin, mời độc giả đọc bài viết dưới đây của nhà báo Lê Thọ Bình.

***

Quy định tại điểm d khoản 1 Điều 95 của Nghị định 174/2026/NĐ-CP (chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) là một bước đi pháp lý mạnh mẽ nhằm bảo vệ quyền tác giả, chấm dứt tình trạng “xào nấu”, sử dụng trái phép chất xám của các cơ quan báo chí trên mạng xã hội.

Để tránh hoang mang và hiểu sai dẫn đến vi phạm, người dân cũng như các nhà sáng tạo nội dung (KOLs, Tiktoker, Youtuber, Quản trị viên Fanpage) cần hiểu đúng các điểm mấu chốt sau:

1. Hành vi nào bị coi là vi phạm và bị phạt?

Quy định này nhắm trực tiếp vào các hành vi sao chép, chiếm đoạt dữ liệu để đăng tải lại nhằm câu view, câu tương tác hoặc trục lợi thương mại mà không xin phép. Cụ thể:

– Copy và Paste nguyên văn: Sao chép một phần lớn hoặc toàn bộ nội dung bài viết, bài phỏng vấn, phóng sự của một tờ báo rồi dán thẳng vào bài đăng trên Facebook, TikTok, Zalo… của mình.

– Chụp ảnh màn hình (Screenshot): Chụp lại trang báo (bao gồm cả chữ và ảnh) rồi đăng lên các hội nhóm mạng xã hội.

– Re-up (Tải và đăng lại) video/hình ảnh: Tự ý lấy các video phóng sự, clip ngắn, hoặc chùm ảnh độc quyền do các cơ quan báo chí đầu tư sản xuất rồi đăng lại lên kênh cá nhân của mình.

– “Xào nấu”, đọc lại nội dung: Sử dụng công cụ AI hoặc tự đọc lại toàn bộ bài báo của người khác để làm video dạng tin tức trên TikTok/YouTube mà không có sự đồng ý của tòa soạn.

2. Việc “Chia sẻ link” (Share link) bài báo có bị phạt không?

Xin trả lời: HOÀN TOÀN KHÔNG BỊ PHẠT.

Đây là thắc mắc lớn nhất của nhiều người.

– Việc bạn nhấn nút “Share” (Chia sẻ), hoặc copy đường dẫn (URL) của bài báo gốc đăng lên trang cá nhân là hành vi hoàn toàn hợp pháp.

Bởi vì khi người khác bấm vào đường link đó, hệ thống sẽ dẫn họ về trực tiếp website của cơ quan báo chí sở hữu bài viết. Hành vi này giúp lan tỏa thông tin tích cực và tăng lượt truy cập cho báo gốc, chứ không phải là hành vi “cung cấp, chia sẻ trái phép tác phẩm”.

3. “Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ” ở đây là ai?

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần nhắn tin xin phép phóng viên viết bài là xong. Tuy nhiên:

– Trong hầu hết các cơ quan báo chí, Tòa soạn (Cơ quan báo chí) mới là bên đầu tư kinh phí, phương tiện và trả lương cho phóng viên tác nghiệp. Do đó, Tòa soạn mới là Chủ sở hữu quyền tác giả.

– Muốn sử dụng nội dung (ví dụ các công ty muốn làm trang điểm tin nội bộ, các Fanpage muốn đăng lại bài), bạn phải có sự đồng ý bằng văn bản hoặc thỏa thuận bản quyền với ban biên tập của Tòa soạn, chứ không phải cá nhân nhà báo.

4. Làm rõ mức phạt tiền đối với Cá nhân và Tổ chức

Khung phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng ghi trong điều khoản gốc được áp dụng đối với tổ chức. Do đó, mức phạt cụ thể được chia như sau:

-Cá nhân (Trang cá nhân, cá nhân tự ý sao chép…₫: Phạt từ 10.000.000đ đến 15.000.000đ (Mức phạt của cá nhân bằng 1/2 mức phạt của tổ chức)

– Tổ chức (Doanh nghiệp, công ty sở hữu Fanpage, hội nhóm có tư cách pháp nhân…): Phạt từ 20.000.000đ đến 30.000.000đ (Mức phạt áp dụng trực tiếp theo điều khoản).

– Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc: Buộc gỡ bỏ toàn bộ thông tin, tác phẩm báo chí đã đăng tải trái phép.

Lời khuyên thiết thực dành cho mọi người:

1. Nếu là người dùng thông thường: Hãy giữ thói quen văn minh – Chỉ chia sẻ đường link gốc của bài báo khi muốn bàn luận một vấn đề gì đó.

2. Nếu là Quản trị viên (Admin) của các hội nhóm, Fanpage: Hãy phê duyệt bài viết chặt chẽ. Nếu thành viên đăng bài theo kiểu chụp màn hình hoặc copy toàn bộ bài báo, cần từ chối hoặc xóa bài ngay để tránh việc Fanpage/Group bị cơ quan chức năng sờ gáy.

3. Nếu là Nhà sáng tạo nội dung (Creator): Tuyệt đối không dùng AI để “quét” bài báo của các tòa soạn rồi chuyển thể thành video ngắn để kiếm tiền. Ranh giới giữa “sáng tạo nội dung dựa trên tin tức” và “vi phạm bản quyền báo chí” từ ngày 1/7/2026 sẽ rất rõ ràng và khắt khe.