ĐỐI THOẠI

Tâm Vũ – Bài báo và tác phẩm

samedi 30 mai 2026
Thuymy

Tin bài là tác phẩm báo chí do nhà báo hay người lao động báo chí làm ra. Người làm ra nó đương nhiên gọi là tác giả. Song việc “làm ra” đó không nên coi là sáng tác như đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật. Đó là nói chung, là như vậy.

Còn nói riêng, cá nhân tôi không gọi bài của mình là tác phẩm. Tôi cho rằng mình không phải “đẻ” ra nó như nhà văn đẻ ra truyện ngắn. Bản thân nhà báo như tôi chỉ truyền tải thông tin mà thôi.

Có chăng sự phát hiện và cách truyền tải của mỗi người, mỗi tờ báo khác nhau. Tôi, làm ẩu thì có thể mắc chứ tuyệt đối không bao giờ làm giả.

Theo tôi, tính chất tác giả tác phẩm của bài báo không cao, không giống như đối với tác phẩm văn học nghệ thuật, nhất là ở thể loại tin tức thông tấn. Sau này có cách gọi viết, biên tập là “sản xuất nội dung” hay “sản xuất tin bài” tôi rất thích. Cơ quan cũ tôi (báo Diễn đàn Doanh nghiệp) có cô phóng viên sừng sỏ mỗi ngày sản xuất cả chục tin bài, tin bài nào cũng hay, ít hay nhiều. Sếp tổng quý cô ấy như “cục cưng” của tòa soạn.

Theo tôi Nghị định 174 lẽ ra nên khuyến khích chia sẻ tin tức từ báo chí chính thống của Đảng, Nhà nước. Chỉ cần yêu cầu phải ghi rõ xuất xứ nguồn tin là đủ. Có thế, thông tin mới lan tỏa được. Ví dụ như tôi hiện nay đọc báo 100 % qua Facebook nhưng chỉ tin tưởng, đọc kỹ những tin bài có dẫn nguồn từ báo chí trong và ngoài nước. Thường chọn những tài khoản có uy tín để đọc. Mà uy tín của họ trước hết là phải dẫn nguồn tin đàng hoàng, sòng phẳng.

Còn khi viết bài phải viện dẫn thông tin quan trọng, độc đáo, tôi cũng thường ghi rõ xuất xứ. Cái này chưa hẳn đã vì tôn trọng quyền tác giả mà mục đích chính là lấy lòng tin của độc giả.

Tác quyền hay quyền sở hữu trí tuệ của tin bài báo chí nó khác lắm. Xin đừng đánh đồng với văn chương !

TÂM VŨ 29.05.2026