ĐỐI THOẠI

Cuộc đấu tranh chống thịt thối vào trường học khó hơn chống giặc

Mai Bá Kiếm
2-4-2026
Tiengdan

Năm 2025, cả nước có 74 vụ ngộ độc, 1.588 người mắc, 19 người chết, 1.400 cơ sở vi phạm bị phạt hành chính. Tất cả nạn nhân đều nhiễm salmonella và E. coli trong thức ăn, nhưng không thể truy xuất nguồn gốc, vì thực phẩm mua ở vỉa hè, xe đẩy, làm gì có chuỗi cung ứng thực phẩm và hóa đơn đầu ra?

Ngày 3/5/2024, có 588 người ngộ độc, một người chết do ăn bánh mì tiệm Băng. Sở Y tế Đồng Nai điều tra, bà Băng mua ở chợ, bếp chế biến không hợp vệ sinh, không có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh, bị phạt hành chính. Bà đã đền các nạn nhân 580 triệu đồng, Sở Y tế chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra Thành phố Long Khánh, đến nay chưa nghe khởi tố vụ án.

Sau đó, các vụ ngộ đôc bánh mì liên tục xảy ra. Đầu năm 2026, 89 người ngộ độc do ăn bánh mì Bibone (Lâm Đồng), chủ bị phạt 92 triệu; 33 người ngộ độc do ăn bánh mì ở Đắk Lắk; hơn 300 người ngộ độc do ăn bánh mì Cô Ba ở Vũng Tàu; TP.HCM có 3 vụ ngộ độc bánh mì (vụ 94 ca, vụ 102 ca, vụ 54 ca). Ngày 31/3/2026, Đắk Lắk ngộ độc do ăn bánh mì lần thứ 2 với 83 ca.

Một cú tát vào mặt Cục An toàn thực phẩm (ATTP), khi tháng 4/2025 là “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm”, lại có ba vụ ngộ độc trong trường học ở TP.HCM: 22 học sinh trường tiểu học Võ Thị Sáu (Q7) bị ngộ độc; 33 học sinh trường TH-THCS Tuệ Đức (Q.2) bị ngộ độc: 37 học sinh trường THCS Tân Túc (Bình Chánh) bị ngộ độc.

Trong đó, hiệu trưởng trường Võ Thị Sáu – Phan Thanh Phong đã chống chế với phản ứng của phụ huynh. Sau ngày ngộ độc 9/4/2025, phụ huynh mang cơm trưa tới cho con, Phong bắt chở con về nhà ăn. Phụ huynh đòi giám sát bữa ăn, Phong bảo phải đăng ký trước và đứng từ xa nhìn. Phong không cho phụ huynh đối chất với thầu cung cấp suất ăn.

Khác với bánh mì, suất ăn ở trường đều có hợp đồng với nhà cung cấp, nhưng thịt bẩn vẫn vào miệng học sinh, phụ huynh phản ứng thì hiệu trưởng đối phó.

Bà Nguyễn Thị Kim Thanh, nhân viên bếp bán trú Trường tiểu học Trưng Vương (Đà Lạt) năm học 2024-2025 tố cáo rằng, tổ bếp nhiều lần đề xuất họp về vấn đề thực phẩm bếp bán trú nhưng hiệu trưởng Nguyễn Thái Quỳnh Anh không cho họp. Khi tổ bếp gởi đơn lên Chi bộ nhà trường thì mới được họp, nhưng họp vào ngày 2/6/2025, trong khi ngày 31/5/2025 tổ bếp hết hợp đồng và không được hợp đồng lại. Qua cuộc họp đó, toàn thể giáo viên trong trường mới biết hết sự thật thực phẩm bẩn vào bếp bán trú. Trước đó giáo viên hoàn toàn không biết.

Bà Thanh cho biết, Tổ bếp gởi đơn tố cáo từ ngày 11/8/2025, đến UBND phường Xuân Hương và lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng, Sở GD-ĐT, nhưng hơn một tháng, phường không giải quyết. Do đó bà đưa lên mạng xã hội để cảnh báo đến phụ huynh việc con em phải ăn thực phẩm bẩn ở bếp bán trú.

Rất may, báo Dân Việt đăng loạt phóng sự điều tra “Sự thật phía sau những suất cơm học đường: Thịt hết hạn vẫn dùng, không thối là được!!!” Nhờ phóng viên dũng cảm, thâm nhập thực tế tại một Công ty đang cung cấp suất ăn cho nhiều trường học tại huyện Nhà Bè (cũ), kèm hình và video rợn người, phanh phui việc Công ty An Phước Thắng (liên quan Sago Food) sử dụng thịt hết hạn, chưa thối để chế biến suất cơm học đường tại TP.HCM, báo hại GĐ Sở Giáo dục phải ra lệnh kiểm tra tất cả trường có suất ăn bán trú.

Phải hoan nghênh Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Hà Nội, ngày 17/3/2026, Phòng này đã kiểm tra lò mổ gia súc của Nguyễn Thị Hiền, chuyên thu gom heo mắc dịch tả lợn châu Phi từ Phú Thọ, Tuyên Quang về giết mổ, cung cấp cho các chợ và Công ty Thực phẩm Cường Phát. Rồi Cường Phát phân phối lại cho các trường học ở Hà Nội.

Từ đầu năm 2026 đến ngày 17/3 lò mổ thu mua 3.600 con heo mắc dịch (300 tấn thịt). Nhờ, giấy chứng nhận “heo sạch” của bốn tên bác sĩ thú y – y như thú: Nguyễn Phong Nam, Lê Ngọc Anh, Tạ Thị Phương Lan, Vũ Kim Tuấn.

Ai phải chịu trách nhiệm khi để học sinh ở hai thành phố lớn nhất nước mà phải ăn thịt hư, quá hạn, dù có hợp đồng cung cấp suất cơm rõ ràng?