VNTB – Vinfast với nguy cơ mất đất, mất tiền ở MỹChi Mai
26.03.2026 4:46
VNThoibao
Khúc dạo đầu đẹp
Đáp lại, tiểu bang và hạt Chatham đã đưa dành cho Vinfast rất nhiều ưu đãi. Trong đó có 316 triệu USD trợ cấp việc làm trong 32 năm, 450 triệu USD từ ngân sách tiểu bang để xây dựng hạ tầng cho nhà máy của Vinfast như đường đi, hệ thống nước và thoát nước, chuẩn bị mặt bằng…Ngoài ra còn có 400 triệu USD ưu đãi từ hạt Chatham, cộng với các khoản khác như hỗ trợ đào tạo cộng đồng 38 triệu USD.
Khi đó, Tổng Thống Biden đã ca ngợi đây là khoản đầu tư lớn, góp phần xây dựng bang Bắc Carolina thành trung tâm xe điện sạch.
Thất hứa
Tuy nhiên Vinfast không thực hiện đúng như cam kết cho vận hành nhà máy vào năm 2024 mà cho lùi sang năm 2025 và lùi tiếp sang năm 2028. Khu đất do Vinfast chi 44 triệu USD mua vẫn còn bỏ hoang dù tiểu bang Bắc Carolina đã chi hàng chục triệu đô la cho hạ tầng và đền bù.
Tháng 3/2026, Vinfast thông báo sẽ tái khởi động dự án, nộp lại hồ sơ xin phép xây dựng một nhà xưởng sản xuất hơn 6.500m2, và chỉ có thể tạo ra 1.400 việc làm, tức giảm 80% so với mức 7.500 đã hứa.
Đơn xin giấy phép này chỉ dành cho phần móng và không có bất kỳ công trình xây dựng nào cao hơn một tầng. VinFast đã từng nộp đơn xin giấy phép xây dựng trước đây, trước khi trì hoãn dự án trong bốn năm, vì vậy chỉ việc nộp đơn thôi không đảm bảo chắc chắn là sẽ cho xây nhà máy.
Vinfast báo cáo lỗ nặng trong năm 2025 với khoản lỗ 2,85 tỷ USD, trong đó có khoảng 235–236 triệu USD chi phí cho nhà máy Bắc Carolina.
Nguy cơ bị thu hồi đất và trả tiền bồi thường
Tiểu bang và Hạt Chatham dành cho Vinfast các ưu đãi dựa trên hiệu quả hoạt động của Vinfast. Tuy nhiên vì Vinfast đã giảm quy mô nhà máy và trì hoãn việc xây nhà máy nên sẽ có thể bị chính quyền kích hoạt điều khoản thu hồi.
Nếu Vinfast không tạo đủ 3.875 việc làm trước 31/12/2026, bang có quyền đòi lại 100% khoản tiền 50 triệu USD đã chi cho chi phí mặt bằng.
Theo thỏa thuận bất động sản, nếu VinFast không đạt một số mốc về xây dựng và việc làm, bang có thể mua lại toàn bộ hoặc một phần khu đất với giá đã thỏa thuận. Về mục này Vinfast đã thất bại trong việc tạo ra 1.750 việc làm và làm tăng giá trị tài sản 700 triệu USD vào đầu 2026.
Tuy nhiên nếu Vinfast đầu tư ít nhất 500 triệu USD vào khu vực phát triển chính, phần đất đó sẽ được không bị mua lại, dù chưa kịp đạt mốc tạo việc làm trong năm 2026.
Đại diện Bộ Thương mại Bắc Carolina nhấn mạnh: đến 1/7/2026, nếu VinFast chưa bắt đầu vận hành tại Moncure như quy định, bang có quyền thực thi lựa chọn mua lại đất và sẽ làm những gì có lợi nhất cho phát triển kinh tế tại khu công nghiệp này.
Tái khởi động để không mất tiền mất đất?
Các quan chức hạt Chatham vẫn tuyên bố ủng hộ VinFast, tỏ vẻ muốn dự án thành công và chờ thêm đàm phán. Tuy nhiên chừng nào VinFast chưa thực sự đầu tư và tuyển dụng, phần lớn gói hỗ trợ vẫn chưa chi ra.
Còn có những ý kiến hoài nghi về việc Vinfast có thể sản xuất xe vào năm 2028. Bằng chứng là kế hoạch từ năm 2024-2027 đã hoàn toàn thất bại, một số showroom ở Mỹ đã bị đóng cửa.
Mẫu VF8 bị đánh giá rất kém; trong năm 2024 Vinfast chỉ giao được khoảng 3.800 xe tại Mỹ. Tron khi đó nhu cầu xe điện tại Mỹ chững lại sau khi chính quyền Trump chấm dứt nhiều ưu đãi liên bang. Xe Vinfast va phải cạnh tranh gay gắt từ xe điện giá rẻ Trung Quốc tràn ngập.
Vì vậy VinFast tái khởi động dự án để nghiêm túc xây nhà máy, hay chủ yếu để tránh nguy cơ bị bang Bắc Carolina thu hồi đất và tiền?
Nếu ở Việt Nam: tha thứ và chở che
Ở Việt Nam, trễ tiến độ vì thua lỗ hay các điều kiện khách quan đều được du di cho qua dù là trễ 10-20 năm. Ví dụ có thể nhìn thấy từ các dự án đắp chiếu hay các dự án thua lỗ nặng từ các doanh nghiệp nhà nước.
Hơn nữa Vingroup và Phạm Nhật Vượng đã trở thành một mắt xích không thể thiếu trong nền kinh tế chính trị ở quê nhà. Vingroup giờ đây là một hệ sinh thái bao trùm nhiều lĩnh vực ở Việt Nam từ bất động sản, hạ tầng, cho đến sản xuất, dịch vụ.
Với tính biểu tượng là nhà sản xuất xe hơi đầu tiên của Việt Nam tiến vào thị trường Mỹ và Âu châu, Vinfast là một tượng đài không thể sụp đổ. Phạm Nhật Vượng không còn là một chủ doanh nghiệp thuần túy mà còn có những liên hệ, ảnh hưởng sâu rộng trong trong nền chính trị Việt Nam. Vingroup và Phạm Nhật Vượng cộng sinh cùng với kinh tế chính trị Việt Nam.
Vingroup và tất cả những gì liên quan đến hệ sinh thái này đều không thể đụng đến, được cả hệ thống chính trị bảo vệ và ưu ái. Ở Mỹ Vinfast có thể thua, nhưng ở Việt Nam Vinfast và Vingroup không thể thua, mà chỉ có thắng, thắng giòn dã trên mọi mặt trận.
No comments:
Post a Comment