ĐỐI THOẠI

VNTB – Đồng sáng lập Anthropic: Cần kiểm soát sự phát triển của AI
Tác giả: Faisal Islam , Kali Hays
14.06.2026 5:59
VNThoibao

Người đồng sáng lập Anthropic ông Jack Clark kêu gọi duy trì khả năng giảm sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời cảnh báo công nghệ này đang tiến gần giai đoạn có thể phát triển mà không cần sự can thiệp của con người.

Ông Clark nói với chương trình BBC Newsnight (Tin tức Buổi tối) rằng: “Điều quan trọng là phải có khả năng làm chậm hoặc tạm dừng quá trình phát triển khi cần thiết. Hiện nay, ngành công nghiệp AI dường như chỉ được trang bị các công cụ thúc đẩy đổi mới, trong khi vẫn thiếu những cơ chế hiệu quả để kiểm soát tốc độ phát triển đó.”

Ông nhấn mạnh rằng con người cần duy trì quyền kiểm soát đối với các hệ thống AI thông qua các chính sách của chính phủ, đồng thời cảnh báo rằng những hệ thống này sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn và có tác động ngày càng sâu rộng tới xã hội.

“Thế giới cần có những cân nhắc nghiêm túc về vấn đề này. Về lâu dài, chúng ta cần xây dựng các quy định mới để có thể tin tưởng vào các hệ thống AI,” ông nói.

Ông Clark cho biết chatbot Claude của Anthropic hiện vận hành dựa trên phần mã mà khoảng 80% do chính hệ thống tự viết. Ông nhận định tỷ lệ này có thể đạt 100% trong vòng hai năm tới và điều đó sẽ “kéo theo những hệ quả rất lớn”.

Ông Clark không nêu rõ cách thức xây dựng một “bàn đạp thắng” cho hoạt động nghiên cứu và phát triển AI, nhưng ông đã so sánh sự phát triển của công nghệ này với thời kỳ bùng nổ dầu mỏ và các ông trùm dầu mỏ vào đầu thế kỷ trước.

Ông Clark cũng cho biết: “Phản ứng của xã hội khi đó là xây dựng một khuôn khổ chính sách và quản lý hợp lý, giúp mọi người tin tưởng vào dầu mỏ và những lợi ích mà dầu mỏ có thể mang lại cho thế giới, đồng thời khiến người ta không phải lo lắng về tính cách của những người điều hành các công ty. Đó rõ ràng là nơi chúng ta cũng sẽ đi tới trong trường hợp này.”

Tuy vậy, trong tuần này, Anthropic đã hoan nghênh sắc lệnh hành pháp về trí tuệ nhân tạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với cách tiếp cận tương đối ít can thiệp đối với các doanh nghiệp.

Sắc lệnh này không yêu cầu các công ty AI phải tham gia các cuộc kiểm tra an toàn do chính phủ thực hiện, một hoạt động hiện vẫn mang tính tự nguyện.

Các công ty AI lớn đang theo đuổi những bước tiến trong công nghệ này, bao gồm Anthropic, OpenAI và Google, cũng chưa tuyên bố sẽ tạm dừng hoạt động nghiên cứu của họ.

Kể từ khi thành lập cách đây 5 năm, Anthropic đã tăng trưởng nhanh chóng và hiện đang chuẩn bị niêm yết trên thị trường chứng khoán đại chúng.

Công ty được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những doanh nghiệp AI thế hệ mới đầu tiên niêm yết công khai, đồng thời là một trong những thương vụ niêm yết có giá trị lớn nhất trong lịch sử, khi các nhà đầu tư tư nhân ước tính định giá Anthropic ở mức gần 1.000 tỷ USD.

Ông Clark cho biết động lực của Anthropic khi công khai thảo luận về năng lực ngày càng tăng của công nghệ AI không phải nhằm tiếp tục đánh bóng danh tiếng với các khách hàng trả phí.

Ông cho biết mục tiêu đơn giản là “cho thế giới biết những gì chúng tôi đang chứng kiến bên trong các công ty đang phát triển công nghệ mang tính đặc thù này”.

Ông Jack Clark là một trong bảy cựu nhân viên của OpenAI tham gia đồng sáng lập Anthropic vào năm 2021.

Kể từ khi được đồng sáng lập bởi Giám đốc điều hành Dario Amodei, Clark và một số lãnh đạo khác, Anthropic đã duy trì lập trường thẳng thắn về những rủi ro tiềm tàng phát sinh từ trí tuệ nhân tạo.

Ông Clark cho biết mục tiêu của ông đơn giản là “chia sẻ với thế giới những gì chúng tôi quan sát được bên trong các công ty đang phát triển công nghệ đặc biệt này”.

Công ty này thậm chí đã tham gia một tranh chấp công khai với Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ liên quan đến lo ngại rằng các công cụ trí tuệ nhân tạo của họ có thể bị sử dụng cho giám sát diện rộng người dân Mỹ và trong các hệ thống vũ khí tự hành.

Ông Clark nói với Newsnight: “Tôi lo lắng cho con mình nếu xã hội chúng ta không có một cuộc thảo luận nghiêm túc về những hệ lụy của sự tiến bộ không ngừng của trí tuệ nhân tạo. Có thể sẽ có những lợi ích to lớn, nhưng cũng tồn tại những rủi ro.”

Ông Clark cho biết thêm rằng một trong những rủi ro là sự xáo trộn đối với nền kinh tế, trong bối cảnh lo ngại rằng các hệ thống AI như “agents” (nhân viên tiếp xúc với khách hàng) — về cơ bản là các tác nhân AI có khả năng tự thực hiện các nhiệm vụ thường nhật ở một mức độ nhất định — có thể thay thế một số công việc.

Trong năm qua, nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã tiến hành cắt giảm nhân sự quy mô lớn, thường viện dẫn khả năng ngày càng tăng của các công cụ AI trong việc thực hiện công việc của hàng trăm, thậm chí hàng nghìn kỹ sư phần mềm.

Ông Clark cho rằng những người sáng tạo hơn và có nhiều ý tưởng tốt hơn có thể thực sự có lợi thế trước AI.

Ông Clark nói thêm: “Hiện vẫn còn những câu hỏi mở về việc liệu các hệ thống AI có thể thực sự sáng tạo hay không… hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho điều đó. Tại Anthropic, chúng tôi hiện bị giới hạn nhiều hơn bởi khả năng tạo ra các ý tưởng hay, thay vì năng lực kỹ thuật để biến những ý tưởng đó thành hiện thực.”

Tuy nhiên, ông Clark gợi ý rằng những người trẻ cảm thấy nền kinh tế dựa trên AI không có chỗ cho họ nên “phát triển một sở thích” và theo đuổi giáo dục khai phóng.

Ông Clark nói: “Những người sáng tạo, có tư duy rộng mở, đọc nhiều và có nhiều mối quan tâm đa dạng là những người có thể hưởng lợi nhiều nhất từ công nghệ này. Hãy nuôi dưỡng sự tò mò, và điều đó sẽ được đền đáp trong cách bạn sử dụng công nghệ này.”

___________________

Nguồn:

BBC – We need to stop AI developing without humans, says Anthropic co-founder