ĐỐI THOẠI

133 tù nhân tham nhũng được ân xá: Cú bẻ lái ngoạn mục của công lý thượng tầng
Lê Anh
17-6-2026
Tiengdan

Lời giới thiệu từ Tiếng Dân: Một nhà nước luôn nhấn mạnh khẩu hiệu “thượng tôn pháp luật”, có lẽ không gì khôi hài hơn là sự khác biệt giữa số phận của những người tham nhũng hàng ngàn tỷ đồng và những người bị kết án chỉ vì bày tỏ quan điểm. Trong số gần chục ngàn phạm nhân được đặc xá năm 2026, có 133 phạm nhân tham nhũng từng là quan chức cấp cao, gây thất thoát tài sản công khổng lồ.

Trong khi đó, các tù nhân lương tâm như nhà báo Huy Đức, Phạm Đoan Trang, Cấn Thị Thêu, Trịnh Bá Phương hay Trịnh Bá Tư… lại phải nhận những bản án nặng nề chỉ vì viết báo, hoặc lên tiếng bảo vệ đất đai của mình, hay thực hiện các hoạt động xã hội ôn hòa.

Một câu hỏi được đặt ra: Điều gì mới thật sự bị xem là nguy hiểm đối với chế độ? Những người cướp tiền bạc của dân hay là những người cất lên tiếng nói phản bác ôn hòa? Bài viết sau đây của tác giả Lê Anh nhìn vào đợt đặc xá năm 2026 như một biểu tượng của nền công lý hai tầng, nơi “khoan hồng” dường như được dành cho những kẻ biết luật chơi quyền lực, còn những người bất đồng chính kiến vẫn tiếp tục trả giá đắt cho quyền tự do ngôn luận của mình.

***

Con số 133 phạm nhân tham nhũng được đặc xá năm 2026 không đơn thuần là một quyết định pháp lý, mà chính là mật mã kích hoạt phần tiếp theo của một ván bài chính trị thượng tầng. Đây là đỉnh cao của nghệ thuật sắp đặt, nơi những thanh “củi gộc” tưởng đã thành than bỗng chốc hóa phượng hoàng, ung dung bước ra khỏi lò “xông hơi” để trở lại cuộc sống vương giả.

Theo giới quan sát, nhà tù thực chất chỉ là một trạm dừng chân, một “phòng chờ VIP” được thiết kế để xoa dịu làn sóng phẫn nộ của dư luận. Bản án nghiêm khắc ban đầu chỉ là vở kịch truyền thông hoàn hảo. Khi ánh đèn sân khấu hạ xuống, những kẻ làm thất thoát hàng nghìn tỷ đồng tiền thuế của nhân dân chỉ cần thực hiện một bài toán đầu tư siêu lợi nhuận: Ngồi tù vài năm “lấy lệ”, nộp lại một chút tiền lẻ gọi là “khắc phục hậu quả”, và nghiễm nhiên đổi lấy sự tự do tuyệt đối.

Hai chữ “khoan hồng” được tung ra chính là ám hiệu cho một cuộc dàn xếp và phân chia lại lợi ích ở hậu trường. Tài sản khổng lồ đã được tẩu tán an toàn từ trước, nay các cựu quan chức chỉ việc quay về tiếp quản dòng tiền. Cái gọi là “không có vùng cấm” thực chất là một bộ quy tắc ngầm dành riêng cho những kẻ biết luật chơi phe cánh.

Khi công lý bị bóp méo thành công cụ thỏa hiệp, nhà tù biến thành khu nghỉ dưỡng ngắn hạn cho giới quyền thế, thì mọi khẩu hiệu chống tham nhũng chỉ còn là một trò hề lố bịch để mị dân. Đợt đặc xá 2026 này chính là minh chứng cho thấy: Ở thượng tầng, công lý có thể bẻ lái bất cứ lúc nào, miễn là các thế lực ngầm đạt được sự đồng thuận.