ĐỐI THOẠI

Xin kể chuyện về Nguyễn Tất Trung như tôi biết

NV Quang
18-6-2026
Tiengdan

Đươc tin buồn: Đại tá Nguyễn Tất Trung, (tức Vũ Trung – con nuôi của ông Vũ Kỳ, thư ký Bác Hồ), nguyên cựu chiến binh từng công tác tại Tổng cục 2, đã từ trần ngày 16/6/2026, hưởng thọ 70 tuổi.

Xin gửi lời chia buồn tới gia đình ông và tang quyến. Mong nơi suối vàng ông sẽ gặp lại bố mẹ đẻ của mình cũng như hai ông bố nuôi là thượng tướng Chu Văn Tấn và ông Vũ Kỳ.

***

Được biết, khi ông Vũ Kỳ nhận Nguyễn Tất Trung (lúc này đang ở với gia đình ông Chu Văn Tấn) về làm con nuôi, để tránh mọi người “soi”, ông đã cho làm lại giấy khai sinh, đổi họ từ Nguyễn Tất Trung thành Vũ Trung, đồng thời cho khai tăng lên 2 tuổi (1954) nhằm che giấu hết mọi nghi dị về gốc gác và quá khứ của cậu bé Trung.

Khi Vũ Trung vào quân đội, phải trải qua nhiều công việc và nhiều đơn vị khá gian nan vất vả, phải thường xuyên xa nhà, đóng quân tại một nơi xa hẻo lánh, ít được về thăm gia đình, nên ông Vũ Kỳ đã có lời nhờ ông Nguyễn Chí Vịnh tìm cách giúp đỡ.

Khi ông Nguyễn Chí Vịnh (con trai đại tướng Nguyễn Chí Thanh) lên Cục trưởng Cục tham mưu tình báo – TC2, biết chuyện về Nguyễn Tất Trung, nên đã xin với bố vợ mình (ông Đặng Vũ Chính, Tổng cục trưởng TC2) cho nhận Vũ Trung về đơn vị mình (sau này Nguyễn Chí Vịnh lên đến thượng tướng, Tổng cục trưởng TC2, rồi thứ trưởng Bộ Quốc phòng).

Từ khi Vũ Trung về Tổng cục 2 công tác, ông Nguyễn Chí Vịnh đã tìm cách chuyển Vũ Trung từ một sĩ quan chuyên nghiệp thành sĩ quan có số (hệ chỉ huy). Nhờ đó, Vũ Trung từ một thượng úy chuyên nghiệp (khi về TC2), đã lần lượt lên thiếu tá rồi lên đến đại tá và nghỉ hưu.

Được biết, anh Vũ Trung vẫn còn giữ được bản giấy khai sinh lần đầu của mình với tên gọi Nguyễn Tất Trung, sinh năm 1956.

Tôi biết rõ các thông tin này vì khi ông Vũ Kỳ (nguyên Giám đốc Bảo tàng HCM), sau khi về nghỉ, tôi và anh Huy Toàn – Trưởng phòng Tư tưởng Quân sự, được cơ quan Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam/ Bộ Quốc phòng, nhiều lần cử đến gặp ông Vũ Kỳ tại nhà riêng (để xin tư liệu phục vụ biên soạn cuốn Sự nghiệp và tư tưởng Quân sự của Chủ tịch HCM).

Tôi và anh đại tá Nguyễn Huy Toàn tìm đến nhà riêng của ông Vũ Kỳ (ở phố Hoàng Cầu, quận Đống Đa) và bất ngờ vào cuối buổi, được gặp người con út Vũ Trung, cùng vợ và đứa con trai đến thăm bố? Ông Vũ Kỳ giới thiệu với chúng tôi, đây là người con trai út của ông, tên là Vũ Trung, là thiếu tá, công tác tại TC2; còn vợ tên là Lưu Thị Duyên, làm công tác bảo tàng.

Nghe vậy, anh Huy Toàn vô tình buột miệng hỏi nhỏ ông Kỳ một câu: “Thưa bác, nghe nói cậu này là… con nuôi của bác ạ?”. Được hỏi bất ngờ, ông Vũ Kỳ hơi tái mặt, ông liền hỏi lại: “Ai bảo với các anh vậy?”. Thấy vậy, chúng tôi liền nói lảng sang chuyện khác, sau đó xin phép đi thẳng vào công việc.

Được biết, ông Vũ Kỳ có ba người con trai là Vũ Quang, Vũ Vinh và Vũ Minh. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, ông đã nhận Nguyễn Tất Trung (khi đó đã 13 tuổi, lúc này đang được gia đình thượng tướng Chu Văn Tấn cưu mang cho ăn học tại trường thiếu sinh quân Tây Bắc) về làm con nuôi.

Có lẽ, vì không muốn chúng tôi gặp lại Vũ Trung lần nữa và hỏi sâu về câu chuyện anh con nuôi này, nên các lần gặp sau, ông Vũ Kỳ đã bố trí gặp hai chúng tôi tại một phòng khách ở Bảo tàng Hồ Chí Minh. Biết ông không muốn nói về đứa con út, nên những lần gặp sau, chúng tôi tuyệt nhiên không hỏi ông về số phận anh Vũ Trung.

Tuy nhiên, sau khi đợt làm việc với ông kết thúc, vào lúc chia tay, tự nhiên ông Vũ Kỳ nhắc lại chuyện chúng tôi gặp anh con nuôi lần trước và ông căn dặn: “Nếu các anh đã biết những gì đó về cậu con nuôi của tôi, thì tôi đề nghị các anh giữ kín giúp chuyện này”.

Đọc câu chuyện này, xin mọi người không đưa ra những bình luận hay chỉ trích mang tính “nhạy cảm”, hoặc theo những thông tin chưa được kiểm chứng mà lâu nay mọi người vẫn đồn đại về câu chuyện Nguyễn Tất Trung. Xin hãy để hương hồn anh Tất Trung được yên nghỉ.