VNTB – Làm thế nào người lao động bị dụ dỗ vào ngành công nghiệp thịt?
Tác giả: Julius Baumeister và Luc Oeppert, WDR
24.04.2026 4:38
VNThoibao
(VNTB) – Ngành công nghiệp thịt của Đức ngày càng tuyển dụng nhiều lao động từ các nước thứ ba với mức phí môi giới rất cao
Đa số người đến Đức là thanh niên từ các nước đang phát triển như Ấn Độ và Việt Nam. Mức lương ở Đức thu hút người lao động từ những quốc gia có mức lương thấp hơn nhiều.
Nhưng đối với nhiều người đến từ các nước đang phát triển, giấc mơ về châu Âu lại trở thành một cái bẫy: họ dường như rơi bị bóc lột và phụ thuộc tất cả và chủ lao động. Họ đến Đức bằng thị thực dành cho lao động tay nghề cao hoặc lao động thời vụ, và họ phải trả những khoản phí môi giới lên tới hàng ngàn đến hàng chục ngàn euro – những khoản nợ mà đôi khi họ phải làm việc ở Đức trong nhiều năm để trả.
Các cuộc điều tra của chương trình tạp chí chính trị Monitor thuộc đài ARD cho thấy các công ty tuyển dụng cho ngành công nghiệp thịt của Đức liên tục thu hút lao động giá rẻ sang châu Âu – và thậm chí còn thu lợi nhuận ở châu Á.
Mức phí dịch vụ cao: Westfleisch biết gì về điều này?
“Gia đình tôi đã bán hết vàng bạc của cải,” một thanh niên nói với tờ Monitor . Người này đến Đức từ bang Kerala của Ấn Độ hồi năm ngoái để làm việc tại Westfleisch. Đây không phải là trường hợp cá biệt – nhiều công nhân của Westfleisch cũng báo cáo về mức phí cao, trong đó có cả những người Việt Nam: “Sau đám cưới, vợ chồng tôi còn dư một ít tiền. Tôi đã vay phần thêm của hàng xóm, và anh chị em,” một trong những người đàn ông giải thích.
Westfleisch bày tỏ sự bàng hoàng khi trả lời câu hỏi của tờ Monitor . “Chúng tôi kịch liệt lên án hành vi này và luôn đứng về phía nhân viên của mình với tư cách là một nhà tuyển dụng“, công ty tuyên bố. Chính công ty cũng thừa nhận đã trả cho các công ty tuyển dụng những khoản phí lên đến 15.000 euro. Công ty cho biết số tiền yêu cầu này “hoàn toàn trái ngược” với các giá trị của chính họ.
Chuyên gia nhân quyền Mimi Vu từ tổ chức “Raise Partners” của Việt Nam cho rằng các tập đoàn liên quan phải chịu trách nhiệm: “Các công ty có trách nhiệm đảm bảo và giám sát việc người lao động mà họ tuyển dụng và người lao động do các công ty môi giới cung cấp không bị bóc lột trong quá trình tuyển dụng. Cần có sự minh bạch và trách nhiệm giải trình. Điều này áp dụng cho mọi hình thức tuyển dụng, đặc biệt là khi liên quan đến người lao động nước ngoài.”
Được tuyển làm công nhân lành nghề – nhưng nhận lương thợ phụ.
Nhưng quy trình tuyển dụng diễn ra như thế nào, và các công ty thực sự biết được bao nhiêu? Để có được visa lao động tay nghề cao, người lao động phải chứng minh có bằng cấp học vấn nhất định – và sau đó có thể bán thịt tại Đức, một nghề học việc được công nhận. Tuy nhiên, các phiếu lương mà Monitor đã xem xét cho thấy họ chỉ được trả lương như thợ phụ việc. Khi được hỏi, Westfleisch tuyên bố rằng họ tuân thủ tất cả các quy định pháp luật.
Các phóng viên của tờ Monitor cũng đã bí mật liên lạc nhiều tuần với một công ty môi giới việc làm chuyên cung cấp lao động cho các công ty chế biến thịt của Đức: GG&C GmbH từ miền nam nước Đức. Trước đây, công ty này đã cung cấp hơn 100 người từ các nước thứ ba cho công ty Westfleisch.
Trong cuộc trò chuyện với các phóng viên điều tra, giám đốc điều hành tuyên bố rằng công nhân đến từ các nước thứ ba có thể bị sa thải bất cứ lúc nào – thậm chí sau thời gian thử việc. Các phóng viên cũng bị dụ dỗ bằng một khoản giảm giá: cứ tuyển được ba công nhân thì được miễn phí tuyển dụng 2.000 euro cho một người.
Khi được hỏi, GG&C GmbH đã khẳng định rõ ràng rằng họ không hề tính phí quá cao hoặc thiếu minh bạch, đồng thời cam kết duy trì các điều khoản công bằng. Tuy nhiên, công ty này thừa nhận rằng các đối tác ở các nước thứ ba tính phí cho một số dịch vụ tại chỗ. Westfleisch cho biết khi được hỏi rằng họ đã chấm dứt hợp tác với GG&C GmbH.
Theo nghiên cứu của Monitor , các công ty khác trong ngành công nghiệp thịt, như tập đoàn “Tönnies,” nay là “Premium Food Group,” cũng nằm trong số khách hàng của công ty này. Công ty tuyên bố đã chấm dứt hợp tác với GG&C GmbH: “Những hành vi như vậy là không thể chấp nhận được đối với chúng tôi.” Việc tuyển dụng lao động được thực hiện “hoàn toàn tuân thủ pháp luật.” Hơn nữa, Tập đoàn Tönnies khẳng định vẫn tiếp tục sử dụng tất cả công nhân được tuyển dụng từ Ấn Độ.
Chấm dứt hợp đồng lao động do ốm đau?
Tuy nhiên, đối với người lao động, tình hình vẫn khó khăn. Một số công nhân Ấn Độ khác cho biết họ bị Westfleisch sa thải trong thời gian thử việc vì ốm đau. Vì trong hệ thống này, người sử dụng lao động thường cũng cung cấp chỗ ở và khấu trừ tiền thuê nhà trực tiếp từ tiền lương, nên những công nhân này cũng được ở lại. Westfleisch cho biết trước đây, “trong một số trường hợp cá biệt (…) việc hợp tác với người lao động đã chấm dứt.” Hiện tại, công ty dự định “thiết lập một gói hỗ trợ tài chính cho những người lao động bị ảnh hưởng đặc biệt.”
Tuy nhiên, các cuộc điều tra của Monitor cho thấy chính Westfleisch đã thu phí môi giới việc làm từ nhân viên của mình tại Việt Nam. Khi được hỏi, Westfleisch xác nhận rằng họ đã tạm thời thu phí môi giới. Công ty cho biết họ đang tuân theo mô hình phổ biến và hợp pháp tại Việt Nam. Các khoản phí này được cho là “hợp lý và chính đáng” và bao gồm, trong số những thứ khác, một khóa học ngoại ngữ.
Peter Kossen cho biết, sự phụ thuộc của người lao động và áp lực mà họ phải đối mặt đã lên đến một mức độ mới với sự xuất hiện của người lao động từ các nước thứ ba. Vị mục sư đến từ Lengerich này đã vận động cho quyền lợi của những người lao động bị ảnh hưởng trong ngành công nghiệp chế biến thịt trong nhiều năm: “Các gia đình người lao động đã phải vay mượn và cho con cái của họ đi làm xa. Họ không thể bỏ việc được. Nếu không, họ sẽ quay về mà chẳng được gì – chỉ toàn nợ nần chồng chất.”
Bộ trưởng Laumann: Vi phạm nhân phẩm
Ngành công nghiệp thịt từng gây xôn xao dư luận vì việc bóc lột công nhân và sử dụng các nhà thầu phụ để tuyển dụng. Vào thời điểm đó, đã có những lời hứa sẽ cải thiện tình hình.
Các chính trị gia đã phản ứng bằng cách ban hành luật nghiêm ngặt hơn, chẳng hạn như cấm các loại hợp đồng dịch vụ trong ngành công nghiệp này, theo đó người lao động không được các công ty thịt trực tiếp tuyển dụng mà được các nhà thầu phụ thuê. Việc các tập đoàn trốn tránh trách nhiệm cần phải được chấm dứt vĩnh viễn. Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Lao động của bang North Rhine-Westphalia, Karl-Josef Laumann (CDU), đã mô tả điều kiện trong ngành công nghiệp thịt là “sự vô trách nhiệm có tổ chức”.
Khi được hỏi, Laumann cho rằng không có lý do gì để thay đổi khung pháp lý hiện hành. “Nếu người lao động không được bố trí vào công việc phù hợp hoặc không được trả lương sau khi đến nơi, điều này cấu thành hành vi vi phạm pháp luật.” Tuy nhiên, Laumann chỉ trích hoạt động của nhiều công ty tuyển dụng: “Các công ty tuyển dụng gánh vác trách nhiệm lớn trong việc tuyển dụng lao động lành nghề quốc tế. Khi người lao động từ nước ngoài đến làm việc tại đây, quy trình phải công bằng và minh bạch,” Laumann khẳng định.
Để biết thêm chi tiết về chủ đề này, hãy xem chương trình Monitor lúc 9:45 tối trên kênh ARD.
___________________________
Nguồn:
No comments:
Post a Comment